Kỷ vật mẹ trao

QĐND - Suốt 34 năm quân ngũ, Đại tá Võ Huy Tâm, Phó chủ nhiệm Phòng không Quân khu 5 luôn mang bên mình kỷ vật mà mẹ đã trao tặng anh trong ngày lên đường nhập ngũ.

Kể về lai lịch kỷ vật, giọng anh chùng xuống: “Tôi quê xã Hòa Trạch (Bố Trạch, Quảng Bình). Cha mẹ sinh được 10 người con, tôi là con thứ 7. Trong số 6 anh em trai chúng tôi thì có 4 người tham gia quân đội. Người đầu tiên trong gia đình đi bộ đội là anh Võ Văn Quỳnh. Anh Quỳnh sinh năm 1945. Ngày đó, anh viết đơn xung phong nhập ngũ khi vừa bước sang tuổi 20...”.

Theo anh Tâm, anh Quỳnh là người rất thương yêu mẹ, hay đỡ đần bà từ việc đồng áng đến bếp núc. Vì thế, hễ có chuyện buồn vui mẹ đều tâm sự với anh. Ngày anh lên đường nhập ngũ, cậu bé Tâm mới 5 tuổi, cứ nài nỉ xin theo mẹ tiễn anh. Anh Tâm kể: "Tối hôm trước ngày anh đi, trời đổ mưa lớn nên đường lầy lội, trơn trượt. Tôi đi bộ tiễn anh được một chặng khá xa. Thấy tôi bảo mệt, anh vừa khoác ba lô vừa bế tôi đi".

Anh Tâm còn nhớ, trong lúc chia tay, mẹ căn dặn anh Quỳnh đủ điều, chốc chốc bà lại lấy khăn lau nước mắt. Để mẹ an lòng, anh Quỳnh an ủi: “Con đi rồi lại về. Mạ (mẹ) ráng giữ gìn sức khỏe, khi nào thắng giặc con sẽ về”.

Từ ngày anh Quỳnh đi, mẹ ít nói hẳn, vào ra thẫn thờ. Có đêm thức giấc, mẹ ngồi bất động, ngó trân ra khoảng không sau ô cửa nhỏ. Gần 2 năm sau, gia đình anh Tâm mới nhận được thư anh trai gửi về từ chiến trường. Trong thư, anh Quỳnh bảo đang công tác ở một đơn vị công binh chuyên mở đường, san lấp hố bom, phá bom nổ chậm trên Đường Hồ Chí Minh, đoạn ngang qua Quảng Bình - Quảng Trị. Anh Quỳnh còn dặn mẹ cứ “dấm” sẵn cho anh một cô gái thật xinh, lúc nào về, anh sẽ lấy làm vợ và sinh cho mẹ một đàn cháu. Đọc xong thư, mẹ mang đi khoe khắp nơi. Nào ngờ, đây chính là bức thư duy nhất anh Quỳnh gửi về gia đình. Cuối năm 1968, đơn vị gửi giấy báo tử, anh Quỳnh đã hy sinh khi đang làm nhiệm vụ, kèm theo kỷ vật là chiếc ba lô cũ. Trong ba lô ngoài quân tư trang, có một chiếc hộp nhỏ, bằng thiếc, bên ngoài sơn màu xanh, dùng đựng thuốc quân y cho chiến sĩ. Nhận tin dữ, mẹ gầy sọp đi, bà đặt chiếc hộp lên bàn thờ và thường xuyên hương khói.

Năm 1966, người anh thứ ba trong gia đình anh Tâm là Võ Văn Trạng vào quân ngũ, đến năm 1971 thì hy sinh ở Đường 9 Nam Lào, đến bây giờ vẫn chưa tìm được hài cốt. Năm 1972, người anh thứ năm - Võ Văn Hòa tiếp tục tòng quân, phục viên năm 1981, hiện nay là Chủ tịch Hội CCB xã Hòa Trạch.

Anh Tâm xúc động: “Mẹ thường bảo, trong nhà tôi giống anh Quỳnh nhất. Năm 1980 tôi nhập ngũ, mẹ trao cho chiếc hộp thiếc và dặn: “Con đi chân cứng đá mềm, ráng phấn đấu bằng anh, bằng em!”. Từ đó, chiếc hộp luôn bên tôi trên những chặng đường công tác”

Mẹ mất năm 1983 lúc anh Tâm đang học sĩ quan và thực tập tại một đơn vị ở biên giới phía Bắc nên không về kịp. Vừa qua, Nhà nước đã truy tặng mẹ Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Hiện tại, anh Tâm mang chiếc hộp về thắp hương trước bàn thờ mẹ, như muốn gửi đến mẹ ý nguyện: “Mạ ơi, suốt 34 năm qua con luôn ghi tạc và thực hiện đúng lời mẹ dạy, sống xứng đáng là người chiến sĩ Cụ Hồ".