QĐND - Từ lâu, cái tên “Binh đoàn của đồng bào Tây Nguyên” đã trở nên thân thuộc với bà con dân tộc thiểu số (DTTS) ở các tỉnh Bình Phước, Đắc Nông, Đắc Lắc nhờ những việc làm nghĩa tình ở Binh đoàn 16. Ở vùng rừng núi xa xôi này, các buôn làng Tây Nguyên chính là hậu phương vững chắc của bộ đội. Chăm lo cuộc sống cho đồng bào và gieo chữ cho thế hệ mầm non là trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ Binh đoàn 16.

Cùng chúng tôi đến Trung đoàn 720 (Binh đoàn 16) đóng quân trên địa bàn xã Đắc Ngo, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắc Nông, Đại tá Hoàng Xuân Thứ, Chủ nhiệm Chính trị Binh đoàn giới thiệu:

- Đắc Ngo là xã nghèo, vùng sâu, có khá đông đồng bào DTTS cư trú. Trước kia, cả xã hoang vắng, thưa thớt dân cư. Kinh tế chật vật, trường lớp xập xệ, thiếu vắng thầy cô nên việc học của trẻ em không đến nơi đến chốn. Điều này làm chúng tôi trăn trở, bàn bạc tìm cách giúp đỡ dân làng, chăm lo cho thế hệ tương lai.

Thượng tướng Lê Hữu Đức, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng cùng lãnh đạo Binh đoàn 16 thăm một lớp học của con em đồng bào Mông.

Thực hiện chủ trương của Đảng ủy Binh đoàn, dựng lớp, mở trường cho trẻ em Tây Nguyên, Trung đoàn 720 đã vận động quyên góp cùng chính quyền địa phương thống nhất địa điểm xây dựng Trường Tiểu học Kim Đồng, rồi nhận giáo viên về dạy cho các cháu. Có trường, có thầy, đồng bào trong vùng dự án kinh tế-quốc phòng được bộ đội vận động đưa con đi học ngày càng đông. Đến nay, 2 ngôi trường khang trang với 16 phòng học đã đón nhận hàng nghìn học sinh từ lứa tuổi mẫu giáo đến THCS. Nhớ lại những ngày cắt rừng, lội suối vào bản người Mông ở cuối dãy Trường Sơn vận động đồng bào cho con tới lớp, Đại tá Hoàng Văn Lâm, Chính ủy Trung đoàn 720 kể: 

- Mới đầu chúng tôi không biết tiếng Mông nên gặp nhiều khó khăn trong giao tiếp với bà con. Cuộc sống còn nhiều khó khăn nên bà con chẳng ai mặn mà với việc học hành của lớp trẻ. Các tổ tuyên truyền đã đề xuất sáng kiến, tiết kiệm gạo, phụ cấp để mua chăn, màn, quần áo mới, mỗi lần đến vận động đồng bào kết hợp tặng quà giúp đỡ bà con. Nhờ đó, các cháu được tới lớp nhiều hơn. Thế nhưng lại xảy ra tình trạng thiếu giáo viên nên mỗi thầy, cô giáo phải kiêm nhiệm nhiều công việc. Ngày đơn vị mới hoàn thành 4 lớp học đầu tiên, cả Trường Tiểu học Kim Đồng chỉ có 4 giáo viên. Thầy Tằng Say Sầu vừa đảm nhiệm đứng lớp, vừa kiêm thủ quỹ, kế toán của nhà trường. Hôm đó, thầy Sầu lên phòng giáo dục huyện nhận lương, lúc trở về gặp cơn mưa rừng dữ dội. Con suối không tên bình thường hiền hòa là thế, bỗng chốc trở nên hung dữ, nước đổ ào ào, ngập mênh mông. Thầy Sầu cố sức vượt qua con suối trước khi trời tối. Ra đến giữa dòng, bọc tiền bị nước cuốn phăng. Tiếc của, thầy nhoài người theo chụp lại liền bị dòng nước cuốn đi. May sao đúng lúc đó có hai chiến sĩ của đơn vị phát hiện, kịp thời cứu giúp… Tháng ấy, chúng tôi phải phát động đơn vị quyên góp ủng hộ thầy Sầu để trả lương cho giáo viên. Cũng từ đấy con suối được đồng bào đặt cho cái tên là “suối Sầu”.

Bây giờ, suối Sầu đã có cầu phao; học sinh và bà con đi lại thuận tiện, không lo bị lũ cuốn. Những lớp học của trẻ em vùng sâu đã đông hơn nhiều. Già làng Hạng Sào Vảng cười vang:

- Đã mấy mùa nương rẫy, tiếng trẻ học bài làm núi rừng reo vui; tiếng dân làng ca hát làm con suối lững lờ quên chảy. Buôn làng ấm no, lúa đầy nhà, chữ đầy đầu là nhờ ơn bộ đội.

Thế nhưng, vẫn còn một số em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn chưa được tới trường. Và rồi bộ đội Trung đoàn 720 lại tình nguyện sẻ chia, chăm sóc những mảnh đời bất hạnh. Câu chuyện của nhà anh Sùng A Lư là điển hình. Đầu năm 2013, vợ chồng Sùng A Lư (sinh năm 1981) và Dương Thị Dí (sinh năm 1982), người dân tộc Mông ở buôn H’mông, xã Ea Kiết, huyện Cư M’gar (Đắc Lắc) chỉ vì mâu thuẫn đã tự tử, bỏ lại 5 đứa con thơ dại bơ vơ trong căn nhà xiêu vẹo. Các cháu đều thất học, không biết chữ, không biết nói tiếng phổ thông. Hễ có ai hỏi gì các cháu chỉ trả lời một câu duy nhất: “Chi pâu” (tiếng Mông nghĩa là không biết). Nắm được hoàn cảnh của các cháu, Thiếu tướng Lê Đức Thọ, Tư lệnh Binh đoàn triển khai cho Trung đoàn 720 xây dựng căn nhà ở xã Đắc Ngo để sớm đón các cháu về ở và tiện bề chăm sóc nuôi dưỡng. Hiện tại, 5 cháu đều được tới trường. Đúng ngày 1-6 này, Binh đoàn sẽ trao tặng nhà và một số trang thiết bị sinh hoạt thường ngày cho 5 chị em mồ côi cả cha lẫn mẹ. Điều phấn khởi nhất là các cháu tiếp tục được đến trường, được học cái chữ và những kiến thức cơ bản, tích lũy hành trang cho cuộc sống.

Không chỉ Trung đoàn 720 chăm lo trường lớp cho trẻ em đồng bào DTTS mà gần như tất cả các đơn vị thuộc Binh đoàn 16 đều quan tâm tới thế hệ mầm non trên đất Tây Nguyên hùng vĩ. Trung đoàn 717 cũng xây dựng trường học với 15 phòng bảo đảm cho hơn 300 học sinh theo học. Trung đoàn 726 xây dựng 12 phòng cho trường mầm non địa phương và nhiều căn nhà tặng giáo viên có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở… Thầy giáo Nguyễn Thế Cảnh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kim Đồng bày tỏ: “Những việc làm nặng nghĩa, nặng tình của bộ đội Binh đoàn 16 đã làm ấm lòng bà con dân bản, thiết thực chăm lo cho thế hệ trẻ. Buôn làng Tây Nguyên nhớ ơn bộ đội, nguyện chung sức cùng bộ đội xây dựng phên giậu biên cương vững chắc.

Bài và ảnh: HOÀNG THÀNH – ANH ĐỨC