Đây không chỉ là yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động của tổ chức Đoàn mà còn là sự chuyển đổi tư duy từ “làm phong trào” sang “tạo giá trị”, từ “đông về lực lượng” sang “mạnh về hiệu quả”, từ “bề nổi” sang “chiều sâu”, từ “khẩu hiệu” sang “kết quả cụ thể”. Đó cũng chính là con đường để tuổi trẻ tiếp tục khẳng định vai trò xung kích, sáng tạo trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Phong trào hành động cách mạng với truyền thống vẻ vang của tuổi trẻ Việt Nam

Trong suốt lịch sử cách mạng Việt Nam, các phong trào thanh niên luôn là môi trường lớn để giáo dục, rèn luyện và trưởng thành của nhiều thế hệ tuổi trẻ. Từ phong trào “Ba sẵn sàng”, “Năm xung phong” trong kháng chiến, đến “Thanh niên lập nghiệp”, “Tuổi trẻ giữ nước”, “Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”, các phong trào hành động cách mạng đã khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí cống hiến và trách nhiệm xã hội của hàng triệu đoàn viên, thanh niên. Chính nhờ các phong trào ấy, nhiều thế hệ thanh niên đã trưởng thành, nhiều cán bộ được rèn luyện, nhiều công trình, phần việc và giá trị xã hội được tạo dựng. Phong trào trở thành “trường học thực tiễn” của thanh niên và là phương thức đặc trưng của tổ chức Đoàn.

Tuy nhiên, trước những biến đổi nhanh chóng của đời sống xã hội, yêu cầu phát triển đất nước và nhu cầu đa dạng của thanh niên, một số phong trào có lúc còn dàn trải, hình thức, thiếu chiều sâu, chưa gắn chặt với nhu cầu của xã hội và lợi ích thiết thân của thanh niên.

Chính vì vậy, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ các phong trào hành động cách mạng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra là sự kế thừa truyền thống nhưng đồng thời cũng là sự đổi mới tư duy căn bản.

 Tuổi trẻ Việt Nam cần phát huy truyền thống, tạo giá trị thực chất cho xã hội. Ảnh minh họa: BÁO NHÂN DÂN

Từ “phong trào” sang “giá trị xã hội”. Điểm mới nổi bật trong chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là yêu cầu các phong trào phải “thiết thực, chuyên sâu, có sản phẩm cụ thể và tác động xã hội rõ ràng”. Điều đó có nghĩa là hiệu quả của phong trào không thể chỉ đo bằng số lượng hoạt động, số lượng người tham gia hay số cuộc phát động, mà phải được đánh giá bằng những giá trị thực tiễn mà phong trào tạo ra.

Một công trình thanh niên phục vụ cộng đồng, một mô hình chuyển đổi số ở cơ sở, một sáng kiến khoa học, một tuyến đường thanh niên tự quản, một dự án khởi nghiệp thành công hay một hoạt động hỗ trợ người dân vùng khó khăn đều là những “sản phẩm” cụ thể của phong trào.

Phong trào thanh niên trong thời đại mới phải trả lời được câu hỏi: Xã hội được gì, cộng đồng được gì và thanh niên trưởng thành như thế nào? Nếu không tạo ra giá trị thực chất, phong trào sẽ mất sức sống. Ngược lại, khi phong trào tạo ra lợi ích cụ thể, giải quyết được vấn đề thực tiễn và mang lại giá trị cho xã hội thì sức lan tỏa sẽ ngày càng mạnh mẽ.

Thiết thực là yêu cầu đầu tiên của đổi mới. Thiết thực là yêu cầu đầu tiên mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra đối với các phong trào hành động cách mạng. Thiết thực nghĩa là xuất phát từ nhu cầu của đất nước, của địa phương, của mỗi cơ quan, đơn vị và của chính thanh niên. Mỗi hoạt động phải giải quyết được một vấn đề cụ thể, đáp ứng được một nhu cầu thực tiễn.

Ở vùng nông thôn, phong trào cần hướng vào xây dựng nông thôn mới, chuyển đổi số nông nghiệp, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân. Ở đô thị, phong trào cần tập trung vào xây dựng đô thị văn minh, ứng dụng công nghệ số, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng cuộc sống. Trong trường học, phong trào phải gắn với học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Trong lực lượng vũ trang, phong trào cần hướng vào rèn luyện bản lĩnh, kỷ luật, làm chủ vũ khí, trang bị và công nghệ mới. Tính thiết thực giúp phong trào gần với cuộc sống, gắn với nhu cầu của thanh niên và tạo ra động lực tham gia bền vững.

Chuyên sâu để tạo nên giá trị bền vững. Một yêu cầu quan trọng khác là các phong trào phải được tổ chức theo hướng chuyên sâu. Trong nhiều năm, một số hoạt động còn mang tính ngắn hạn, chiến dịch, chưa tạo được sự chuyển biến lâu dài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu khắc phục tình trạng dàn trải, hình thức và thiếu chiều sâu. Chuyên sâu trước hết là tập trung vào những lĩnh vực trọng tâm như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, bảo vệ môi trường, cải cách hành chính, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.

Chuyên sâu còn đòi hỏi sự tích lũy tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm của thanh niên. Mỗi lĩnh vực cần hình thành đội ngũ nòng cốt, chuyên gia trẻ, câu lạc bộ chuyên môn và các mô hình hoạt động dài hạn. Phong trào chuyên sâu sẽ tạo ra những giá trị có tính bền vững, góp phần giải quyết những vấn đề lớn của xã hội và thúc đẩy sự phát triển của đất nước.

Có sản phẩm cụ thể, chính là thước đo của hiệu quả. Lần đầu tiên, yêu cầu “có sản phẩm cụ thể” được nhấn mạnh rõ ràng trong định hướng đối với phong trào thanh niên. Sản phẩm ở đây không chỉ là công trình vật chất mà còn có thể là giải pháp công nghệ, mô hình quản trị, sáng kiến cải tiến, sản phẩm số, dự án khởi nghiệp, công trình nghiên cứu hay các giá trị xã hội.

Mỗi phong trào cần xác định rõ đầu ra và kết quả cụ thể.

Một chiến dịch tình nguyện phải có công trình phục vụ Nhân dân.

Một phong trào chuyển đổi số phải có nền tảng số hoặc giải pháp số.

Một chương trình sáng tạo phải có sáng kiến, đề tài hoặc sản phẩm khoa học.

Một hoạt động hỗ trợ cộng đồng phải mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.

 Mỗi hoạt động hỗ trợ cộng đồng phải mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Ảnh minh họa qdnd.vn

Khi sản phẩm được lượng hóa và kiểm chứng, phong trào sẽ tránh được bệnh hình thức, đồng thời nâng cao trách nhiệm của tổ chức Đoàn và đoàn viên, thanh niên.

Tác động xã hội rõ ràng chính là thước đo cuối cùng. Phong trào thanh niên không chỉ phục vụ chính thanh niên mà còn phải tạo ra ảnh hưởng tích cực đối với xã hội. Tác động xã hội được thể hiện ở việc cải thiện đời sống nhân dân, thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao nhận thức cộng đồng, bảo vệ môi trường, lan tỏa giá trị nhân văn và củng cố niềm tin xã hội. Một hoạt động dù quy mô không lớn nhưng nếu tạo được chuyển biến thực sự trong cộng đồng vẫn có ý nghĩa lớn hơn nhiều hoạt động đông người nhưng thiếu hiệu quả.

Tác động xã hội cũng chính là tiêu chí để khẳng định vị thế của tổ chức Đoàn trong hệ thống chính trị và trong đời sống Nhân dân. Khi người dân thấy rõ những giá trị mà tuổi trẻ tạo ra, uy tín của tổ chức Đoàn sẽ được củng cố; khi xã hội được hưởng lợi từ các hoạt động thanh niên, phong trào sẽ có sức sống lâu bền.

Những lĩnh vực thanh niên cần tiên phong

Trong giai đoạn mới, các phong trào hành động cách mạng cần tập trung vào một số lĩnh vực trọng điểm.

Thứ nhất, thanh niên tiên phong trong chuyển đổi số quốc gia, xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Thứ hai, thúc đẩy phong trào đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp.

Thứ ba, tham gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và phát triển bền vững.

Thứ tư, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và xây dựng lối sống xanh.

Thứ năm, bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế và thực hiện các hoạt động nhân đạo.

Thứ sáu, tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân và bảo vệ chủ quyền Tổ quốc.

Thứ bảy, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và tăng cường hội nhập quốc tế.

Đây là những lĩnh vực vừa đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước vừa tạo không gian rộng lớn để thanh niên cống hiến.

Đổi mới phương thức tổ chức phong trào. Để hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; tổ chức Đoàn cần đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức phong trào.

Trước hết, phải lấy nhu cầu của thanh niên làm trung tâm và lấy hiệu quả xã hội làm mục tiêu.

Thứ hai, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, tổ chức và đánh giá phong trào.

Thứ ba, xây dựng các chỉ tiêu cụ thể, lượng hóa kết quả và đánh giá bằng sản phẩm.

Thứ tư, phát huy vai trò của các chuyên gia, doanh nghiệp, nhà khoa học và các tổ chức xã hội trong đồng hành với thanh niên.

Thứ năm, nhân rộng những mô hình tốt, cách làm hiệu quả và kịp thời biểu dương những điển hình tiên tiến.

Đặc biệt, cán bộ Đoàn phải đổi mới tư duy, nâng cao năng lực tổ chức, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Để tuổi trẻ tiếp tục là lực lượng xung kích của dân tộc Việt Nam

Lịch sử đã trao cho thanh niên Việt Nam nhiều sứ mệnh lớn lao. Trong thời đại ngày nay, sứ mệnh ấy tiếp tục được đặt ra với yêu cầu cao hơn: không chỉ xung kích, tình nguyện mà còn phải sáng tạo, chuyên nghiệp và tạo ra giá trị. Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII chính là lời hiệu triệu đổi mới đối với toàn bộ hệ thống tổ chức Đoàn và tuổi trẻ cả nước.

Đổi mới mạnh mẽ các phong trào hành động cách mạng theo hướng thiết thực, chuyên sâu, có sản phẩm cụ thể và tác động xã hội rõ ràng không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là con đường để phong trào thanh niên tiếp tục phát triển. Khi mỗi hoạt động đều tạo ra giá trị, mỗi công trình đều mang lại lợi ích cho nhân dân và mỗi đoàn viên đều trưởng thành từ thực tiễn, tuổi trẻ Việt Nam sẽ tiếp tục xứng đáng là lực lượng xung kích, sáng tạo, là đội dự bị tin cậy của Đảng, góp phần đưa đất nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới, hiện thực hóa khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc./.