Ngày 26-4-2008, cựu chiến binh Phạm Ngọc Mậu ở phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng cùng những chiến sĩ Sư đoàn 3 hiện đang sống ở Hải Phòng lại hành quân trở lại chiến trường xưa để tìm hài cốt đồng đội.

Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên là nơi anh Phạm Ngọc Mậu đã sống, chiến đấu từ tháng 9-1967 đến ngày toàn thắng. Năm 1976, anh xuất ngũ về địa phương với thương tật 3/4. Sau chiến tranh, đất nước còn nhiều khó khăn thiếu thốn. Bằng công sức của mình và người vợ trẻ tảo tần cùng với sự giúp đỡ của đồng đội, cuộc sống gia đình anh đã không còn cảnh “ăn bữa sáng lo bữa tối”. Nhưng kỷ niệm về gương mặt những người đồng đội hy sinh cứ hiện lên trước mắt anh. Anh nhớ lại, lập được bản đồ nơi chôn cất và lặng lẽ chuẩn bị cho chuyến đi tìm hài cốt đồng đội. Được sự đồng tình và chuẩn bị chu đáo của vợ, anh lên đường và tìm được 4 hài cốt trao tận tay cho gia đình và địa phương, anh còn tự đi 9 chuyến nữa và việc làm của anh được Ban liên lạc cựu chiến sĩ Sư đoàn 3 hiện sống ở Hải Phòng đưa vào chương trình hoạt động hằng năm của đơn vị. Anh đã thiết lập được mối liên hệ chặt chẽ với nhân dân, chính quyền địa phương ở Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên và những đồng đội đang sống ở các tỉnh, thành phố thường xuyên cung cấp thông tin về những đồng đội hy sinh và nằm lại ở chiến trường và các nghĩa trang địa phương. Anh thường xuyên đã viết thư, gọi điện thoại thông báo cho gia đình và địa phương. Từ chuyến đi thứ 10, anh Mậu đã cùng với đồng đội ở Sư đoàn 3 liên tục tổ chức các chuyến về thăm lại chiến trường xưa và tìm hài cốt đồng đội. Kinh phí cho các chuyến đi do anh em tự nguyện đóng góp và tự quản lý của một số đồng đội có điều kiện kinh tế khá giả như thương binh 3/4 Bùi Ngọc Trình, Giám đốc Xí nghiệp thương binh Sao Vàng.

18 năm, 51 lần đi tìm hài cốt đồng đội, 60 hài cốt đã được cất bốc đưa vào nghĩa trang liệt sĩ và chuyển về an táng tại quê nhà, 1.000 danh tính liệt sĩ được thống kê để thông báo cho đồng đội và người thân. Chắc chắn sẽ còn nhiều chuyến đi như thế khi còn nhiều đồng đội của cựu chiến binh Phạm Ngọc Mậu đã hy sinh mà cho đến tận bây giờ vẫn chưa tìm thấy hài cốt.

QUỐC MÂY (Thành hội Cựu chiến binh Hải Phòng)