Ứng phó biến đổi khí hậu, tăng cường bảo vệ trẻ em

Chấn chỉnh công tác quản lý đất đai

Phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà được tiếp tục trong hơn nửa đầu buổi sáng 5-6. Trong phần trả lời, Bộ trưởng Trần Hồng Hà làm rõ nhiều vấn đề liên quan đến trách nhiệm của bộ và bộ trưởng trong lĩnh vực quản lý đất đai, quản lý Nhà nước về xử lý chất thải rắn nói riêng và xử lý rác thải nói chung, khai thác khoáng sản, tình trạng ô nhiễm sông ngòi, nạo vét lòng sông-cảng biển, nhập khẩu trái phép phế liệu, thích ứng với BĐKH…

Sau phần trả lời của Bộ trưởng Trần Hồng Hà, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng thay mặt Thủ tướng Chính phủ trả lời và làm rõ thêm nội dung về quản lý đất đai và phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng nhắc tới những chuyển biến tích cực, đồng thời chỉ ra nhiều hạn chế, bất cập trong lĩnh vực quản lý đất đai. Đó là việc quy hoạch đất đai xây dựng chưa quan tâm đến các không gian công cộng cho người dân, trong khi có quá nhiều dự án phát triển nhà ở, các khu nghỉ dưỡng, khách sạn, resort… Giao đất, cho thuê đất thực hiện các dự án phát triển đô thị chưa căn cứ vào quy hoạch và kế hoạch phát triển đô thị dẫn đến nhiều dự án không được triển khai thực hiện, gây lãng phí, thất thoát. Tình trạng sử dụng đất sai mục đích, xây dựng không phép, trái phép vẫn chưa được khắc phục. Đặc biệt, tình trạng xác định giá trị quyền sử dụng đất, khi chuyển mục đích của các dự án đầu tư phát triển đô thị không sát với giá thị trường trong các dự án nhà ở, dịch vụ, các dự án đầu tư bằng hình thức BT, dự án đất trong các dự án cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước… Để khắc phục, Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm chỉ thị của Thủ tướng về chấn chỉnh, tăng cường công tác quản lý đất đai…

Tích cực ứng phó biến đổi khí hậu

Về nội dung phát triển bền vững ĐBSCL, thích ứng BĐKH, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho hay, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo để xây dựng các giải pháp ứng phó BĐKH, nước biển dâng. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương ở khu vực ĐBSCL sử dụng có hiệu quả nguồn lực đã được phân bổ trong kế hoạch đầu tư công trung hạn cùng với các nguồn vốn khác sẽ được Quốc hội thông qua để các địa phương ứng phó với BĐKH và đầu tư phát triển kinh tế. Thủ tướng cũng đã đồng ý hỗ trợ khẩn cấp 1.500 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2018 và bố trí 1.000 tỷ đồng từ nguồn dự phòng trung hạn 2016-2020 cho các tỉnh ĐBSCL để thực hiện các công trình, dự án phòng, chống BĐKH.

Phát biểu kết thúc phần chất vấn, trả lời chất vấn của Bộ trưởng Trần Hồng Hà, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, đã có 59 ĐBQH đặt câu hỏi, 17 đại biểu tranh luận với Bộ trưởng Trần Hồng Hà, còn 24 đại biểu đặt câu hỏi nhưng chưa được trả lời tại hội trường sẽ được trả lời bằng văn bản. “Bộ trưởng đã nắm rất chắc vấn đề, trả lời rõ ràng, thẳng thắn nhận trách nhiệm đối với những mặt còn thiếu sót, hạn chế, tồn tại và cũng đã đưa ra nhiều giải pháp thiết thực để khắc phục trong thời gian tới”, Chủ tịch Quốc hội đánh giá.

Nâng cao hiệu quả dạy nghề

Là bộ trưởng thứ ba trực tiếp trả lời chất vấn trước Quốc hội tại Kỳ họp thứ năm, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH nhận được rất nhiều câu hỏi về việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nghề. Đại biểu Trần Thị Hằng (Bắc Ninh), Trần Văn Mão (Nghệ An), Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) là những đại biểu đầu tiên nêu câu hỏi chất vấn Bộ trưởng Đào Ngọc Dung về những vấn đề trên.

Đại biểu Lê Thị Nga (đoàn Thái Nguyên) chất vấn Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội. Ảnh: TTXVN

Trả lời các đại biểu, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh, chất lượng nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội. Chất lượng nguồn nhân lực thấp làm ảnh hưởng đến năng suất lao động. Nguyên nhân khiến chất lượng nguồn nhân lực thấp là do chuyển dịch cơ cấu lao động chưa theo kịp chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu đào tạo chưa hợp lý. Vì vậy, thời gian tới, việc ưu tiên giáo dục nghề nghiệp là tất nhiên và đặc biệt quan trọng. “Chúng tôi đặt vấn đề ở đây là giáo dục nghề nghiệp sẽ góp phần rất quan trọng để chuyển dịch cơ cấu lao động và nâng cao chất lượng lao động phù hợp với cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 trong giai đoạn hiện nay”, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nói.

Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung trả lời chất vấn. Ảnh: TTXVN

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nêu 3 giải pháp đột phá về giáo dục nghề nghiệp là quy hoạch lại mạng lưới; chuyển mạnh sang tự chủ với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; giáo dục nghề nghiệp phải chuyển hẳn sang hướng mới là kết nối với doanh nghiệp. 

Nói về giải pháp sắp xếp lại các trường dạy nghề để chống lãng phí, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết, hiện nay, cả nước còn 1.954 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong đó đa phần là công lập. Hai năm qua, Bộ LĐ-TB&XH đã kiên trì, tập trung cùng các địa phương sắp xếp một bước các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giảm được 35 trường cao đẳng, 328 cơ sở nghề nghiệp ở các huyện. Bộ đang phối hợp với các địa phương rà soát lại theo tinh thần: Trường nào không tuyển sinh được, không đáp ứng yêu cầu trong thời gian 3 năm thì tổ chức, sắp xếp lại, nếu vẫn không đáp ứng được thì sẽ giải thể.

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam tham gia trả lời chất vấn nêu mô hình của các nước trên thế giới, cứ 1 người học đại học, cao đẳng thì có tới 4-5 người học trung cấp và 10 người học sơ cấp. Riêng ở Việt Nam thì cứ 100 học sinh tốt nghiệp THPT, có 46 học sinh học đại học và cao đẳng, 7-8 học sinh thi trượt ở nhà chờ thi năm sau, chỉ 20-22 học sinh chấp nhận đi học trung cấp ngành và 10 học sinh đi lao động luôn... Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nêu giải pháp vừa nắn mô hình đào tạo, vừa đẩy mạnh đào tạo nghề cho 32 triệu lao động chưa được đào tạo, có bằng cấp. “Như thế là mô hình của ta sẽ dần dần trở lại theo đúng xu thế”, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nói.

Chống nạn bạo hành, xâm hại trẻ em

Đánh giá rằng tình trạng bạo hành, bạo lực, xâm hại trẻ em thời gian qua rất nhức nhối, xảy ra rải khắp từ thành thị tới nông thôn, đang trở thành mối quan tâm chung của toàn xã hội, đại biểu Nguyễn Tạo (Lâm Đồng), Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga, đại biểu Nguyễn Quang Tuấn (Hà Nội)… đề nghị Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH nêu giải pháp giải quyết vấn đề.

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung khẳng định, Việt Nam có đầy đủ khung pháp lý, đã tiến hành nhiều giải pháp khác nhau, tuyên truyền, vận động, xây dựng đường dây nóng 111, xử lý nghiêm các vụ việc bạo hành, xâm hại trẻ em. Về những vụ việc có tính chất phức tạp, gây bức xúc cho xã hội gần đây, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nêu giải pháp sẽ tiếp tục rà soát lại toàn bộ hệ thống pháp luật, cụ thể hóa hơn trách nhiệm của các ngành, tăng cường phối hợp hiệp đồng, đề cao trách nhiệm của gia đình và nhà trường trong quản lý phòng, chống bạo lực và xâm hại trẻ em.

Nhắc tới con số thống kê mà đại biểu Nguyễn Quang Tuấn đưa ra, tỷ lệ người xâm hại trẻ em là người thân, người quen đang chiếm tới 59,9%, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nói, giải pháp đầu tiên là tăng cường quản lý Nhà nước, đặc biệt phải quy định rất rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương; tăng cường phổ biến, tuyên truyền trong gia đình, tăng cường trách nhiệm của bố, mẹ, anh, chị trong gia đình cùng với nhà trường và xã hội; phối hợp chặt chẽ trong thực thi pháp luật; tập trung xử lý, giải quyết những vụ việc xảy ra một cách nghiêm minh và nhanh chóng nhất; tăng cường dịch vụ công bảo vệ trẻ em; tập trung giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ cho chính các em. Bộ LĐ-TB&XH sẽ kiến nghị với Chính phủ tổ chức hội nghị trực tuyến tăng cường giải pháp phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em trong Tháng hành động Vì trẻ em Việt Nam.

Tranh luận với Bộ trưởng Đào Ngọc Dung, đại biểu Lưu Bình Nhưỡng mong Bộ LĐ-TB&XH có thái độ kiên quyết hơn, cùng với các cơ quan liên quan vào cuộc trong các vụ xâm hại trẻ em. Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng nhắc tới con số 17 cơ quan chức năng có liên quan tới việc bảo vệ trẻ em bị xâm hại, nhưng một số gia đình có con em bị xâm hại chưa cảm nhận được sự đồng hành của các cơ quan này. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga nêu ví dụ về vụ xâm hại trẻ em ở Cà Mau. Theo đó, phải đến khi “Thủ tướng có ý kiến, dư luận lên án mới vào cuộc được”. Chủ nhiệm Lê Thị Nga đặt câu hỏi: “Vậy, những vụ mà dư luận không lên án, lãnh đạo cấp cao không vào cuộc thì sao?”.

Cùng tham gia trả lời chất vấn về vấn đề này, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Lê Minh Trí nêu thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2018 đã khởi tố 701 vụ, truy tố 753 vụ với 805 bị can, đã đưa ra xét xử 648 vụ với 690 bị can. Cuộc đấu tranh này không chỉ dừng lại ở quyết tâm, mà phải bằng pháp luật, sự phối hợp của 17 cơ quan liên quan và cần có sự phân công một cơ quan làm “nhạc trưởng”.

Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình khi trả lời chất vấn về các vấn đề liên quan đến ngành tòa án trong xử lý các vụ việc xâm hại, bạo hành trẻ em dẫn số liệu: Từ năm 2013 đến 2017, tòa án đã giải quyết 8.100 tội phạm liên quan đến xâm hại tình dục trẻ em, bao gồm 5 tội danh khác nhau. Trong đó, số vụ phải trả hồ sơ, hủy, sửa chỉ chiếm 6,6%, nhưng vẫn gây bức xúc trong xã hội. Đây là những vụ việc khó khăn trong công tác điều tra, thu thập chứng cứ do phần lớn là những vụ truy xét, không có nhân chứng, thời gian xảy ra đến khi phát hiện đã xa, gia đình và nạn nhân ngại khai báo, thậm chí còn che giấu, không hợp tác với cơ quan điều tra. Chánh án Nguyễn Hòa Bình đánh giá, các cơ quan tiến hành tố tụng đã phối hợp chặt chẽ với nhau nên đã đưa được phần lớn (hơn 90%) vụ việc ra xét xử đúng người, đúng tội.     

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung (đoàn Thái Bình) đặt câu hỏi chất vấn. Ảnh: TTXVN

Tham gia trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm nêu rõ, sẽ tiếp tục chấn chỉnh công tác tiếp nhận, xử lý tin báo tố giác tội phạm, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tố tụng để thống nhất đưa ra xét xử, điều tra xét xử các vụ xâm hại tình dục để nâng cao tính răn đe và phòng ngừa tội phạm. Ngành công an cũng tập trung hướng dẫn đào tạo lực lượng trực tiếp đấu tranh phòng, chống tội phạm, trong đó tập trung hướng dẫn và tổ chức thực hiện nguyên tắc bảo đảm quyền trẻ em, yêu cầu các biện pháp bảo vệ trẻ em trong quá trình tiến hành tố tụng…

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam chia sẻ với suy nghĩ của đại biểu, rất bức xúc và yêu cầu phải xử lý nghiêm những vụ việc vi phạm đúng người, đúng tội, không để oan, sai, bỏ lọt và quan trọng nhất là phải đặt yêu cầu bảo vệ quyền lợi của trẻ em lên trên. Tuy nhiên, việc bảo vệ, giáo dục, chăm sóc trẻ em không chỉ có câu chuyện xử lý các vụ việc. Ngay các vụ việc bạo hành, trong đó có dâm ô với trẻ em, luật cũng quy định rõ là phải từ 3 cấp độ là phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp. Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cũng nhắc tới việc phải có quy trình điều tra, xét xử thật sự thân thiện; phải có quy định để tất cả các chuyên gia tâm lý và các nhà hoạt động xã hội được tham gia ngay từ đầu khi có vụ việc xảy ra.

Phát biểu kết thúc phần chất vấn Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nói, có 51 đại biểu đặt câu hỏi, 18 đại biểu tranh luận với Bộ trưởng Đào Ngọc Dung. Với tinh thần trách nhiệm và thực tiễn trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, Bộ trưởng đã nắm rất chắc vấn đề, trả lời rõ ràng, khúc chiết và đưa ra nhiều giải pháp thiết thực, có lộ trình cụ thể để thực hiện.

Ngày 6-6, phiên chất vấn và trả lời chất vấn sẽ được tiếp tục với phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ và Phó thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ.     

CHIẾN THẮNG