Thực hiện thật tốt các nguyên tắc quan hệ trong công tác cán bộ

Trong văn kiện của Đảng qua các kỳ đại hội, công tác cán bộ luôn được xác định là một trong những yếu tố then chốt để góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng.

Văn kiện Đại hội XII của Đảng đã có cách nhìn nhận mới về công tác cán bộ. Mục XV “Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng”, ở phần “Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, coi trọng công tác bảo vệ chính trị nội bộ” đã nêu rõ: “Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thể chế hóa, cụ thể hóa các nguyên tắc về: Quan hệ giữa đường lối chính trị và đường lối cán bộ; quan điểm giai cấp và chính sách đại đoàn kết rộng rãi trong công tác cán bộ; quan hệ giữa tiêu chuẩn và cơ cấu; giữa đức và tài; giữa kế thừa và phát triển; giữa sự quản lý thống nhất của Đảng với phát huy đầy đủ trách nhiệm của các cơ quan trong hệ thống chính trị; giữa thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân và tập thể; giữa phân cấp, phân quyền và kiểm tra, giám sát, kiểm soát để thực hiện thống nhất, đồng bộ trong Đảng và hệ thống chính trị”.

So với các văn kiện đại hội trước, đây là lần đầu tiên Đảng ta yêu cầu phải thể chế hóa, cụ thể hóa các nguyên tắc về 8 mối quan hệ trong công tác cán bộ. Vì vậy, cần quán triệt và giải quyết thật tốt 8 mối quan hệ này trong công tác cán bộ để góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Một là: Giải quyết quan hệ giữa đường lối chính trị và đường lối cán bộ. Đây là mối quan hệ có ý nghĩa chỉ đạo, định hướng, bao trùm và chi phối đến các mối quan hệ khác của công tác cán bộ. Đường lối chính trị là cơ sở, tiền đề để xác định đường lối cán bộ. Nhưng đường lối chính trị chỉ có thể phát huy tác dụng trong cuộc sống và trở thành hiện thực khi có đội ngũ cán bộ có đủ khả năng, năng lực triển khai, tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối chính trị của Đảng đề ra. Đảng thể hiện vai trò cầm quyền của mình thông qua đội ngũ cán bộ là một trong những phương thức lãnh đạo cơ bản của Đảng. Do đó, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có đủ tâm, tầm, tài và ngang tầm với nhiệm vụ chính trị đặt ra trong tình hình hiện nay có ý nghĩa quyết định đến sự nghiệp cách mạng của Đảng. Khi giải quyết thành công mối quan hệ này là Đảng đã xứng đáng với vị thế cầm quyền và hoàn thành trọng trách cao cả của mình trước nhân dân.

Hai là: Quan tâm giải quyết quan hệ giữa quan điểm giai cấp và chính sách đại đoàn kết rộng rãi trong công tác cán bộ. Đảng Cộng sản Việt Nam là đại biểu trung thành của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam. Vì vậy, trong công tác cán bộ phải vừa đề cao tính giai cấp, vừa chú trọng đến tính dân tộc nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp không chỉ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, giữ vững bản chất giai cấp công nhân, mà còn có tinh thần yêu nước sâu sắc, hết lòng hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân và gắn bó mật thiết với cộng đồng các dân tộc Việt Nam, kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Ba là: Chú ý giải quyết hợp lý quan hệ giữa tiêu chuẩn và cơ cấu trong công tác cán bộ. Đảng ta nhiều lần khẳng định: Trên cơ sở coi trọng tiêu chuẩn là chính, nhưng đồng thời chú ý đến cơ cấu nhằm đề cao, phát huy vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ ở các ngành, các cấp, các lĩnh vực, các vùng, miền, các thành phần, giai cấp, tầng lớp trong xã hội. Giải quyết tốt mối quan hệ này nhằm xây dựng một đội ngũ cán bộ đoàn kết, thống nhất, chung tay góp sức thực hiện mục tiêu chung của sự nghiệp cách mạng, mang lại những lợi ích tốt đẹp cho toàn thể nhân dân Việt Nam; qua đó khắc phục được tư tưởng cục bộ, khép kín trong công tác cán bộ.

Bốn là: Coi trọng giải quyết quan hệ giữa đức và tài trong công tác cán bộ. Phẩm chất và năng lực là hai nhân tố cơ bản làm nên nhân cách cán bộ, trong đó đạo đức là nền tảng, tài năng là cốt lõi. Cán bộ không có nền tảng vững vàng, không có cốt lõi chắc chắn, khó có thể đảm nhiệm được vai trò lãnh đạo quần chúng. Vì cán bộ của Đảng bao giờ cũng gắn với một vị trí, chức danh nhất định trong hệ thống chính trị, cho nên trong công tác cán bộ, cấp ủy và tổ chức đảng các cấp phải lựa chọn được những con người có đủ tư cách đạo đức, phẩm chất chính trị, trình độ, năng lực, uy tín và sức khỏe đáp ứng yêu cầu chức trách, nhiệm vụ được giao. Tuyệt đối hóa hay coi nhẹ một trong hai yếu tố căn bản đó trong công tác cán bộ đều có thể tác động không tốt đến sự nghiệp cách mạng nói chung, đến sự phát triển lành mạnh, bền vững của các tổ chức, cơ quan, đơn vị nói riêng.

Năm là: Khéo léo giải quyết quan hệ giữa kế thừa và phát triển trong công tác cán bộ. Đây là quan điểm rất biện chứng, nhân văn, vì nếu không có sự kế thừa hợp lý giữa các thế hệ cán bộ thì khó có được đội ngũ cán bộ vững mạnh. Bản lĩnh, kinh nghiệm, sự từng trải của cán bộ lớp trước kết hợp với sự nhanh nhạy, năng động, sáng tạo của lớp cán bộ kế tiếp, kế cận sẽ tạo thành sức mạnh tổng hợp của đội ngũ cán bộ nói chung, của cấp ủy đảng các cấp nói riêng. Giải quyết hài hòa mối quan hệ này vừa bảo đảm sự phát triển ổn định của mỗi tổ chức, cơ quan, đơn vị, vừa khắc phục được tình trạng hữu khuynh, bảo thủ và tả khuynh, cấp tiến - vốn là những lực cản trong công tác cán bộ.

Sáu là: Giải quyết nhuần nhuyễn quan hệ giữa sự quản lý thống nhất của Đảng với phát huy đầy đủ trách nhiệm của các cơ quan trong hệ thống chính trị. Đảng lãnh đạo công tác cán bộ tập trung, thống nhất và đề ra những định hướng lớn về công tác cán bộ, đồng thời xác định những tiêu chuẩn cơ bản cho từng nhóm chức danh cán bộ các cấp. Để có một đội ngũ cán bộ giỏi, phù hợp với từng vị trí đảm nhiệm, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tính chất, đặc điểm của mỗi tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa phương thì đòi hỏi phải đề cao trách nhiệm chính trị của cấp ủy, bí thư và cán bộ chủ chốt ở nơi đó trong tất cả các khâu, các bước, các quy trình của công tác cán bộ.

Bảy là: Quan tâm giải quyết quan hệ giữa thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân và tập thể trong công tác cán bộ. Đây là cụ thể hóa của mối quan hệ tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách trong công tác cán bộ. Để giải quyết tốt mối quan hệ này cần phải đề cao vai trò của cấp ủy các cấp trong việc giới thiệu, đề cử nhân sự bảo đảm chất lượng, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cá nhân, đặc biệt là bí thư cấp ủy và người đứng đầu trong việc ra quyết định bổ nhiệm, điều động, luân chuyển cán bộ. Mỗi cán bộ đều là đại diện “gương mặt” của cấp ủy, tổ chức đảng và tập thể nơi họ công tác, do vậy “gương mặt” đó sáng hay mờ, tốt hay xấu, hay hay dở… đều liên quan đến trách nhiệm chính trị của cấp ủy, bí thư và người đứng đầu nơi đó.

Tám là: Chủ động giải quyết quan hệ giữa phân cấp, phân quyền và kiểm tra, giám sát, kiểm soát để thực hiện thống nhất, đồng bộ trong Đảng và hệ thống chính trị. Để giải quyết tốt mối quan hệ này, cần phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của các cấp ủy trong việc quản lý cán bộ, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát nhằm khắc phục những bất cập, bịt chặt những “kẽ hở” dễ gây ra tiêu cực và kịp thời xử lý những vướng mắc nảy sinh trong công tác cán bộ. Thông qua đó, một mặt, bảo đảm cho đội ngũ cán bộ phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của mình trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; mặt khác, tạo ra những chế tài cần thiết nhằm ngăn ngừa, hạn chế những yếu kém, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ.

Đảng ta đã nhiều lần nhấn mạnh: Phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt và xây dựng đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ “then chốt của then chốt”. Bác Hồ từng khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Công việc thành công hay thất bại là do cán bộ tốt hay kém”. Do đó, việc quán triệt và thực hiện thật tốt các nguyên tắc quan hệ trong công tác cán bộ theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII của Đảng cần phải được coi là nền tảng để cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, các ngành, các địa phương chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ thực sự ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng nước ta trong tình hình mới.

Đại tá ĐỖ XUÂN TỤNG, Phó chánh Văn phòng Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam