Là quốc gia châu Âu có lịch sử lâu đời, Xlô-va-ki-a có diện tích hơn 49.000km2 với dân số gần 5,5 triệu người. Người Xlô-vác (thuộc dòng Xla-vơ) di cư đến lãnh thổ Xlô-va-ki-a hiện nay từ thế kỷ thứ 5-6 sau Công nguyên. Lịch sử Xlô-va-ki-a được hình thành qua nhiều thời kỳ phức tạp với các cuộc chiến tranh ở Trung Âu. Năm 1918, hai nhà nước Séc và Xlô-va-ki-a đã cùng nhau thành lập Liên bang Tiệp Khắc. Đến ngày 1-2-1993, Xlô-va-ki-a tuyên bố độc lập, chính thức tách khỏi Liên bang Tiệp Khắc và thành lập nhà nước Cộng hòa Xlô-va-ki-a. Hiện nay Xlô-va-ki-a là thành viên của Liên minh châu Âu (EU), Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD). Trong chiến lược đối ngoại trung hạn năm 2016, Xlô-va-ki-a chủ trương kết hợp lợi ích quốc gia và quốc tế, với mục tiêu là bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, bảo vệ công dân, tạo điều kiện tối đa cho phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường bền vững của Xlô-va-ki-a.

Đất nước Xlô-va-ki-a vốn tươi đẹp, giàu tiềm năng phát triển. Sau khi chuyển từ nền kinh tế chỉ huy sang nền kinh tế thị trường năm 1993, hầu hết các ngành lớn ở Xlô-va-ki-a đã được tư nhân hóa, trừ giáo dục, y tế, giao thông-vận tải và bưu chính-viễn thông. So với các nước mới gia nhập EU, Xlô-va-ki-a là một nước có nền kinh tế thị trường tiên tiến, tăng trưởng khá bền vững, thu nhập đầu người cao. Giai đoạn 2003-2007, tăng trưởng GDP liên tục đạt hơn 7%, năm 2008 vẫn đạt khoảng 4% dù chịu tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Ngày 1-1-2009, Xlô-va-ki-a gia nhập khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Năm 2010, Xlô-va-ki-a có mức tăng trưởng kinh tế cao nhất nhì trong EU (4%), lạm phát thấp (1%), nợ công thấp (41% GDP). Tuy nhiên, sang năm 2011, tăng trưởng GDP của Xlô-va-kia chỉ đạt 3,3% do chịu ảnh hưởng bởi các sóng gió trong Eurozone. Năm 2015, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Xlô-va-ki-a tăng trở lại, đạt 3,6%. Các sản phẩm nông nghiệp chủ chốt của Xlô-va-ki-a gồm: Ngũ cốc, khoai tây, củ cải đường, hoa quả, lâm sản, chăn nuôi đại gia súc, gia cầm. Quốc gia này có các sản phẩm công nghiệp chủ yếu như sản phẩm luyện kim, máy móc, điện và năng lượng hạt nhân, thiết bị vận tải, hóa chất, giấy và bột giấy, dệt, gốm sứ, sản phẩm cao su, thực phẩm chế biến...

Xlô-va-ki-a là quốc gia gần gũi với nhân dân Việt Nam. Quan hệ giữa Việt Nam và Xlô-va-ki-a được kế thừa từ các mối quan hệ giữa Việt Nam và Tiệp Khắc trước đây. Sau khi Xlô-va-ki-a tách khỏi Liên bang Tiệp Khắc, Việt Nam và Xlô-va-ki-a đã tuyên bố lấy ngày 2-2-1950 là ngày thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước và tiếp tục phát triển mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt. Hai bên thường xuyên phối hợp tốt tại các diễn đàn khu vực và quốc tế.

Từ sau năm 1993, Việt Nam và Xlô-va-ki-a đã ký nhiều văn kiện tạo khung pháp lý cho sự hợp tác trong giai đoạn mới. Nhìn chung, kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước những năm gần đây tăng trưởng ổn định, đạt 294 triệu USD trong năm 2015, trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Xlô-va-ki-a được 275,8 triệu USD. Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang Xlô-va-ki-a gồm: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, điện thoại các loại và linh kiện, giày dép và hàng dệt may... Trong khi đó, Xlô-va-ki-a xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu là trang thiết bị, máy móc công nghiệp khai khoáng, vật liệu, tân dược, hóa chất, thực phẩm, bánh kẹo...

Xlô-va-ki-a hiện là nhà đầu tư lớn nhất của khu vực Trung Đông Âu vào Việt Nam với 5 dự án có tổng vốn đăng ký là 235,5 triệu USD, đứng thứ 35 trong tổng số 105 quốc gia và vùng lãnh thổ có hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Các dự án tiêu biểu của Xlô-va-ki-a tại Việt Nam như Dự án Công ty CZ Xlô-va-ki-a Việt Nam, Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật Khu công nghiệp Lạc Thịnh, Dự án Nhà máy bia Tiệp…

Trong các lĩnh vực hợp tác, giáo dục-đào tạo được xem là điểm nhấn trong quan hệ hai nước. Hai bên đã ký Hiệp định về đào tạo nghề cho công dân Việt Nam tại các trường trung học dạy nghề vào ngày 27-1-1994 tại Bra-ti-xla-va. Hiện nay, hai bên đang thúc đẩy ký Thỏa thuận hợp tác giáo dục-đào tạo giai đoạn 2015-2019. Xlô-va-ki-a cho biết sẵn sàng hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực vận hành nhà máy điện nguyên tử cho Việt Nam.

Góp phần quan trọng cho sự hợp tác giữa hai nước không thể không nhắc tới cộng đồng người Việt Nam tại Xlô-va-ki-a. Với khoảng 5.000 người, người Việt Nam ở Xlô-va-ki-a chủ yếu hoạt động kinh doanh nhỏ, có đức tính siêng năng, chăm chỉ, được Chính phủ Xlô-va-ki-a đánh giá cao và luôn tạo điều kiện để bà con kiều bào sinh sống, làm ăn…

Chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Xlô-va-ki-a Rô-bê Phi-xô là động lực mạnh mẽ để hai nước tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế-thương mại, đầu tư, giáo dục-đào tạo, văn hóa-du lịch, khoa học-công nghệ, năng lượng, công nghiệp quốc phòng. Nhân dịp này, hai bên cũng sẽ trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm. Với nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, chúng ta tin tưởng rằng chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Xlô-va-ki-a Rô-bê Phi-xô sẽ thành công tốt đẹp, thúc đẩy sự hợp tác trên nhiều lĩnh vực, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.

QĐND