Công tác tư tưởng trong quân đội là một bộ phận cơ bản cấu thành CTTT của Đảng; một lĩnh vực trọng yếu, hàng đầu của CTĐ, CTCT góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, làm nền tảng để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội ta. Thực hiện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, thời gian qua, cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị và ngành tuyên huấn các cấp trong quân đội đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai toàn diện với nhiều giải pháp sáng tạo để nâng cao chất lượng CTTT, kịp thời định hướng nhận thức và hành động cho cán bộ, chiến sĩ; đồng thời đấu tranh phản bác những quan điểm, tư tưởng sai trái, thù địch. Nhiều đề án, quy chế, kế hoạch CTTT được ban hành, đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả như: Đề án Đổi mới công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới; Đề án Hiện đại hóa các cơ quan báo chí quân đội giai đoạn 2014-2018; Thông tư 104 về chế độ, định mức, tiêu chuẩn đời sống văn hóa, tinh thần trong QĐND Việt Nam; Quy chế thông tin tuyên truyền về Hoàng Sa, Trường Sa, nhà giàn DK1 và các vùng biển, đảo của Tổ quốc; Kế hoạch đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng -văn hóa... Hàng loạt mô hình mới trong tiến hành CTTT được nhân rộng ở các quân khu, quân đoàn, như: “Mỗi ngày một câu hỏi, một đáp án chính trị bổ ích”; “Mỗi tuần học một điều luật”; “Tổ tư vấn tâm lý, pháp lý quân nhân”; “Đảng viên dìu dắt quần chúng”; “Ba thực chất”; “Dạy, kèm, lo, kết, mở” trong giáo dục chính trị… Đội ngũ cán bộ trực tiếp làm CTTT đã quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ X, bám sát thực tiễn đơn vị, đối tượng chiến sĩ để tuyên truyền, giáo dục bằng những hình thức, biện pháp thích hợp, hạn chế tối đa truyền thụ một chiều. Nhờ đó, cán bộ, chiến sĩ luôn có bản lĩnh chính trị kiên định vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân; có ý thức trách nhiệm cao, chủ động, sáng tạo, đoàn kết, thống nhất, giữ vững và phát huy bản chất, truyền thống tốt đẹp Bộ đội Cụ Hồ.
Tuy nhiên, trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo CTTT của một số cấp ủy, cán bộ chủ trì còn hạn chế; có nơi còn “khoán trắng” cho cán bộ chính trị, thiếu sự đầu tư đúng mức. Vai trò tham mưu, hướng dẫn của một số cơ quan chức năng chưa được đề cao. Nội dung tiến hành CTTT còn dàn trải, chưa bám sát tình hình nhiệm vụ, đối tượng giáo dục; hình thức, phương pháp khô cứng, thiếu sinh động; công tác quản lý tư tưởng ở một số đơn vị chưa thường xuyên, thiếu nhạy bén, còn để xảy ra những vụ việc vi phạm pháp luật, kỷ luật nghiêm trọng… Cùng với đó, sự bùng nổ của công nghệ thông tin đang đặt ra yêu cầu mới đối với CTTT, nhất là việc định hướng nhận thức, tư tưởng cho bộ đội trước những luồng thông tin phức tạp, đa chiều.
Văn kiện Đại hội XII của Đảng chỉ rõ, sự xâm nhập của lối sống thực dụng, phản văn hóa, những tiêu cực từ mặt trái của nền kinh tế thị trường đang hằng ngày, hằng giờ tác động đến nhận thức, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, quần chúng, đòi hỏi CTTT phải chủ động đi trước một bước. Bởi vậy, các đơn vị toàn quân đã và đang tập trung nâng cao nhận thức, xây dựng bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng vững vàng, kiên định, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, lối sống và nhân cách quân nhân, góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện. Bằng việc phát động các phong trào thi đua, đẩy mạnh thực hiện các cuộc vận động, tổ chức các cuộc thi, các đợt tuyên truyền… toàn quân đang nỗ lực cụ thể hóa nghị quyết Đại hội Đảng các cấp thành tiêu chí cho từng nhiệm vụ, từng hoạt động trong những giai đoạn cụ thể. Trong đó, CTTT được xác định là khâu quan trọng làm tiền đề thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chính trị với quản lý tư tưởng, quản lý con người, giữa xây và chống, lấy giáo dục thuyết phục là chính, coi trọng vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên tạo sự đồng thuận cao trong đơn vị.
Việc đổi mới mạnh mẽ hình thức, phương pháp giáo dục chính trị tại đơn vị như: Học tập chính trị; sinh hoạt chính trị, tư tưởng; nghiên cứu chuyên đề của sĩ quan; ngày chính trị và văn hóa tinh thần; thông báo chính trị-thời sự… chính là cụ thể hóa, hiện thực hóa nghị quyết nhằm nắm chắc và định hướng tư tưởng cán bộ, chiến sĩ trong mọi điều kiện, hoàn cảnh. Mới đây, Tổng cục Chính trị đã tổ chức kiểm tra một số cơ quan, đơn vị toàn quân về công tác giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng; tổ chức tọa đàm với đại diện cán bộ, chiến sĩ thuộc Quân đoàn 4 để lắng nghe, trao đổi, thống nhất nhận thức, phương pháp tiến hành giáo dục chính trị, giải quyết tư tưởng phù hợp với đặc điểm chiến sĩ nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng CTTT theo Nghị quyết Đại hội XII của Đảng.
Đặc biệt, quán triệt, thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị, Chỉ thị 87 của Thường vụ Quân ủy Trung ương về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Cuộc vận động "Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, toàn quân đã tích cực thực hiện, tạo chuyển biến tiến bộ về đạo đức, lối sống trong Đảng bộ Quân đội và các cơ quan, đơn vị; đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, phong phú để nuôi dưỡng, bồi đắp tinh thần cho bộ đội…
Để tiếp tục thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đổi mới, nâng cao hiệu quả CTTT trong quân đội theo tinh thần Đại hội XII của Đảng, các đơn vị cần tiến hành CTTT theo quy trình thống nhất từ trên xuống, từ trong ra, cấp trên làm tư tưởng cho cấp dưới, đảng viên làm tư tưởng cho quần chúng, chiến sĩ làm tư tưởng cho nhau; làm từ trong cấp ủy ra toàn Đảng bộ và đơn vị; cán bộ, đảng viên gương mẫu làm trước, quần chúng tự giác học tập noi theo; tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, cơ quan làm CTTT có cơ cấu hợp lý, chất lượng cao, chủ động quy hoạch, bố trí đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác tuyên huấn phù hợp với chức năng, yêu cầu nhiệm vụ; thường xuyên bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực lãnh đạo, quản lý và tiến hành CTTT, coi trọng bồi dưỡng phương pháp, kinh nghiệm quản lý, giải quyết tư tưởng, nghiệp vụ báo cáo viên, năng lực giảng dạy chính trị, tuyên truyền cổ động cho đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở; làm tốt khâu nắm, dự báo, phân tích, đánh giá và giải quyết tư tưởng; duy trì có nền nếp chế độ phản ánh tư tưởng và dư luận, không chỉ trong nội bộ đơn vị mà cả trên địa bàn đóng quân; tăng cường đối thoại, giải quyết vướng mắc, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của cán bộ, chiến sĩ; chủ động, kiên quyết, kiên trì giáo dục thuyết phục, giải quyết triệt để các vấn đề nảy sinh trong nội bộ, xây dựng tập thể đoàn kết, thống nhất về ý chí và hành động, đẩy lùi mọi tiêu cực nảy sinh… Có như vậy, CTTT mới thực sự là mũi nhọn, bảo đảm tính chiến đấu, tính thuyết phục và hiệu quả như Văn kiện Đại hội XII của Đảng đề ra.
Đại tá, Tiến sĩ NGUYỄN NHƯ TRÚC