Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung. Ảnh: QUỲNH DƯƠNG.
Phóng viên (PV): Đồng chí có thể cho biết ý nghĩa và những kết quả nổi bật của chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc?
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung: Chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là chuyến thăm chính thức Trung Quốc đầu tiên của Lãnh đạo cấp cao ta sau Đại hội XII và Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XIV; cũng là chuyến thăm chính thức Trung Quốc đầu tiên của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trên cương vị người đứng đầu Chính phủ. Chuyến thăm lần này có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện sự coi trọng của Đảng, Nhà nước ta đối với việc củng cố và tăng cường quan hệ láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện với Trung Quốc; là dịp để Lãnh đạo cấp cao hai nước đi sâu trao đổi các biện pháp nhằm tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác thực chất, kiểm soát tốt bất đồng trên biển, không để ảnh hưởng tới môi trường hòa bình, ổn định cũng như sự phát triển của quan hệ hai nước.
Trung Quốc vừa là nước láng giềng, vừa là nước lớn, đối tác quan trọng hàng đầu về kinh tế-thương mại của Việt Nam. Việc phát triển quan hệ ổn định, lành mạnh và bền vững với Trung Quốc luôn là lựa chọn chiến lược và là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam; có ý nghĩa quan trọng góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển, thực hiện thắng lợi mục tiêu đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Trung Quốc coi trọng chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và đoàn, tổ chức những nghi thức lễ tân cao nhất đối với người đứng đầu Chính phủ. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã hội kiến với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình; hội đàm với Thủ tướng Quốc vụ viện Lý Khắc Cường; có các cuộc gặp với Ủy viên trưởng Nhân đại Trương Đức Giang, Chủ tịch Chính hiệp Du Chính Thanh, Phó thủ tướng Quốc vụ viện Trương Cao Lệ; cùng Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Quốc vụ viện Lưu Diên Đông dự buổi biểu diễn nghệ thuật của ta tại Bắc Kinh; tiếp Phó chủ tịch Chính hiệp Vương Gia Thụy và lãnh đạo các địa phương đoàn đến thăm. Các cuộc hội đàm, hội kiến diễn ra trong không khí hữu nghị, chân thành, thẳng thắn, đạt được nhiều kết quả quan trọng, thể hiện trên 3 phương diện chính như sau:
Một là, tăng cường tin cậy chính trị. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và các nhà lãnh đạo cấp cao Trung Quốc đã đi sâu trao đổi, đạt được nhận thức chung rộng rãi về việc không ngừng củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống và thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt-Trung phát triển ổn định, lành mạnh, tạo môi trường thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước của mỗi nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình và các vị lãnh đạo cấp cao Trung Quốc khẳng định coi trọng và kiên trì thực hiện nhất quán phương châm phát triển quan hệ láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài với Việt Nam.
Lãnh đạo hai bên cũng nhất trí về các biện pháp nhằm tăng cường tin cậy chính trị, bao gồm duy trì tiếp xúc thường xuyên giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước bằng các hình thức linh hoạt để kịp thời trao đổi ý kiến về những vấn đề lớn và quan trọng trong quan hệ hai nước; phát huy tốt vai trò của Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt-Trung trong việc điều phối, thúc đẩy thực hiện nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước; triển khai hiệu quả hợp tác giữa hai Đảng; tăng cường giao lưu, hợp tác hữu nghị giữa cơ quan lập pháp, các tổ chức chính trị và trong các lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng, an ninh và thực thi pháp luật của hai nước; tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động giao lưu hữu nghị nhân dân, nhất là giữa thế hệ trẻ hai nước.
Hai là, thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác thực chất, phát triển cân bằng, hiệu quả. Tại cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Lý Khắc Cường, hai bên đã dành nhiều thời gian trao đổi và đạt nhất trí về một loạt các biện pháp nhằm tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực giữa hai nước, nhất là thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư, tài chính giữa hai nước bước sang giai đoạn phát triển mới cân bằng, hiệu quả.
Ba là, kiểm soát tốt bất đồng, ổn định tình hình trên biển. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định đường lối nhất quán của Đảng, Nhà nước Việt Nam, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông đối với chiến lược phát triển của mỗi nước, sự phát triển ổn định, lành mạnh của quan hệ Việt-Trung và đối với hòa bình, ổn định khu vực và quốc tế; đề nghị các bên kiềm chế không có những hành động làm phức tạp thêm tình hình, không quân sự hóa. Lập trường của Việt Nam là kiên trì giải quyết tranh chấp Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982, tôn trọng tiến trình ngoại giao và pháp lý, thông qua đàm phán tìm kiếm giải pháp cơ bản và lâu dài mà hai bên đều có thể chấp nhận được; bày tỏ mong muốn ASEAN và Trung Quốc đạt được thỏa thuận đề cương của COC giữa năm 2017, hoàn tất COC trong năm 2017 nhân dịp 15 năm ký DOC (2002).
Hai bên nhất trí tuân thủ “Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam-Trung Quốc”, phát huy tốt các cơ chế đàm phán hiện có; thực hiện toàn diện, hiệu quả và đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), kiểm soát tốt bất đồng trên biển, không có hành động làm phức tạp, mở rộng tranh chấp, duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông.
Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thành công tốt đẹp, tạo thêm những điều kiện thuận lợi quan trọng cho việc tiếp tục đưa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc đi vào chiều sâu và động lực mới thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước phát triển cân bằng, hiệu quả vì lợi ích của hai nước, hai dân tộc, vì hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và quốc tế.
PV: Việc Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm Hồng Công có ý nghĩa như thế nào đối với việc tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Hồng Công, thưa đồng chí?
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung: Trong cuộc hội kiến giữa Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Trưởng khu Hành chính đặc biệt Hồng Công Lương Chấn Anh, hai bên nhất trí thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân giữa hai bên, cùng nỗ lực đẩy nhanh hoàn tất đàm phán để ký kết Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Hồng Công trong năm 2016. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đề nghị hai bên cần tăng cường trao đổi đoàn giữa các cơ quan chính quyền, hiệp hội ngành nghề; đẩy mạnh hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, tài chính, tiền tệ. Trưởng khu Hành chính đặc biệt Hồng Công Lương Chấn Anh khẳng định, Hồng Công coi trọng việc tăng cường hợp tác cùng có lợi với Việt Nam, góp phần thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc phát triển đi vào chiều sâu, đồng thời sẵn sàng phát huy vai trò làm cầu nối để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường và nguồn vốn quốc tế.
Các hoạt động tiếp xúc phong phú, thực chất của Thủ tướng với lãnh đạo chính quyền, doanh nghiệp Hồng Công, cũng như việc ta ký kết một số thỏa thuận, hợp đồng hợp tác được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho hợp tác thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Hồng Công tiếp tục phát triển hơn nữa trong thời gian tới.
PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!
QUANG PHƯƠNG (ghi)