Nhận thức rõ về tầm quan trọng của công tác phòng, chống cháy nổ nên từ năm 1961 đến năm 1963, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã liên tục ký các sắc lệnh quy định khá chi tiết những vấn đề về quản lý, tổ chức, hoạt động... của lực lượng phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Từ đó cho đến nay, lực lượng PCCC chuyên nghiệp đã cùng với lực lượng tại chỗ và cấp ủy, chính quyền, nhân dân các địa phương thực hiện triệt để những kế hoạch, phương án về phòng, chống cháy nổ, khẳng định được vai trò, vị trí của mình trong công tác phòng, chống cháy nổ ở tầm vĩ mô và tính hiệu quả trong xử lý từng vụ cháy nổ. Cũng từ nhận thức đúng đắn về công tác phòng, chống cháy nổ nên hiện nay, công tác PCCC đã lan tỏa đến mọi ngõ ngách của đời sống xã hội và trở thành phong trào của toàn dân, thu hút được nhiều lực lượng tham gia. Với sự tích cực của hệ thống truyền thông, việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng, chống cháy nổ tới các tầng lớp nhân dân đã không ngừng được đẩy mạnh. Sự kết hợp giữa tuyên truyền có tính đại chúng với đầu tư xây dựng, tổ chức, huấn luyện các lực lượng chức năng đã tạo ra sức mạnh tổng hợp trong công tác PCCC, góp phần làm giảm nguy cơ gây cháy nổ ngay từ mỗi gia đình, cơ quan, đơn vị.

 Mặc dù đạt được nhiều kết quả trong PCCC, nhưng trên thực tế, hiện tượng cháy nổ vẫn diễn ra, nguy cơ cháy nổ vẫn hiển hiện hằng ngày, hằng giờ trong đời sống xã hội. Theo số liệu của cơ quan chức năng, trung bình mỗi ngày trong toàn quốc vẫn xảy ra từ 3-4 vụ cháy với đủ các dạng như cháy nhà ở, cháy cơ sở sản xuất, kinh doanh, cháy rừng... Trong đó có nhiều vụ cháy gây thiệt hại lớn về người và tài sản của các cá nhân, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Trung bình mỗi năm, các vụ cháy đã gây thiệt hại về giá trị kinh tế khoảng 3.000-5.000 tỷ đồng. Nguyên nhân của các vụ cháy cũng đã được các cơ quan chức năng chỉ ra và có tới hơn 90% số vụ cháy xuất phát từ sự chủ quan, bất cẩn của con người trong việc sử dụng các thiết bị tạo nhiệt, sử dụng hóa chất... Trong khi đó, xã hội ngày càng phát triển, các công trình hiện đại không ngừng mọc lên, việc sử dụng điện năng và các thiết bị điện ngày càng đa dạng mà chế tài về PCCC nhiều khi chưa theo kịp với sự phát triển của thực tiễn. Điều đó tiếp tục tạo ra các nguy cơ, hình thức mới về cháy nổ và cũng đặt ra cho công tác PCCC những vấn đề cấp thiết cần phải có giải pháp đồng bộ để xử lý.

Để công tác PCCC ngày càng đạt hiệu quả thiết thực, hạn chế tối đa các thiệt hại từ cháy nổ, trước hết các cấp, các ngành cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, nhất là tuyên truyền về Luật Phòng cháy và chữa cháy, các quy định, hướng dẫn của các cơ quan chức năng về phòng, chống cháy nổ tới mọi tầng lớp nhân dân. Phải làm cho từng cá nhân trong xã hội luôn có ý thức cảnh giác cao với hiện tượng cháy nổ, để từ đó tạo ra phản xạ về phòng ngừa ngay trong từng việc làm của mỗi người. Khi mà từng người trong xã hội có được nhận thức sâu sắc về cháy nổ thì chắc chắn sẽ làm giảm các nguy cơ gây cháy nổ. Muốn thế, hoạt động tuyên truyền phải được cụ thể hóa thành từng vấn đề, chuyên đề và xác định rõ các cơ quan trong hệ thống chính trị chịu trách nhiệm thực hiện. Việc tuyên truyền cần được đa dạng hóa, phong phú, sinh động về cả nội dung và hình thức, đủ sức lôi cuốn các tầng lớp nhân dân tham gia để tạo hiệu ứng trong toàn xã hội. Tuyên truyền để khuyến khích toàn dân tham gia PCCC cũng cần gắn với thực hiện các phong trào khác như: Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư; khu phố bình yên; cơ sở sản xuất an toàn về cháy nổ...

Cùng với tuyên truyền phải tăng cường việc kiểm tra, giám sát về công tác phòng, chống cháy nổ ở các cơ sở. Những năm qua, phần việc này đã được các cơ quan chức năng tích cực thực hiện, nhưng chưa triệt để. Vẫn còn hiện tượng các công trình chưa được nghiệm thu về PCCC đã đưa vào sử dụng, nên khi có cháy xảy ra đã khiến lực lượng lúng túng trong ứng phó. Cũng còn nhiều công trình khi thi công đã bị ăn bớt các thiết bị PCCC so với thiết kế, hoặc không có phương án PCCC đi kèm với thiết kế... Do đó công tác kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng về PCCC ở các công trình, cơ sở sản xuất nói riêng, các khu dân cư nói chung cần phải được tiến hành triệt để. Các công trình không đủ tiêu chuẩn, tiêu chí về PCCC, phương án cứu hộ, cứu nạn thì kiên quyết chưa đưa vào sử dụng. Các công trình, cơ sở sản xuất đang hoạt động nếu không đủ tiêu chuẩn về PCCC thì phải yêu cầu các chủ thể về quản lý, đầu tư bổ sung cho đầy đủ, nếu cố tình vi phạm thì cần xử lý nghiêm theo quy định hiện hành về PCCC.

Việc đầu tư, xây dựng lực lượng PCCC chuyên nghiệp, hiện đại là rất cần thiết. Những năm gần đây, đất nước đang trên đà phát triển, nên đã có hàng loạt các công trình hiện đại mọc lên. Điều đó đặt ra cho lực lượng PCCC chuyên nghiệp những yêu cầu mới, nhất là yêu cầu về chữa cháy trên các công trình cao tầng. Do đó cần phải đầu tư cả về con người và phương tiện, nhằm bảo đảm cho lực lượng này có đủ năng lực ứng phó hiệu quả với các điểm cháy dù nó phát sinh ở vị trí nào. Bên cạnh đó cấp ủy, chính quyền địa phương phải thường xuyên rà soát phương án phòng, chống cháy nổ trên địa bàn mình quản lý, phải coi PCCC là một nhiệm vụ thường xuyên, cấp bách của địa phương mình để đưa vào kế hoạch công tác của cán bộ chủ trì các cấp, từ đó xác định rõ những phương án, biện pháp xử lý khi có tình huống xảy ra.  

Từ những vấn đề nêu trên có thể thấy, PCCC là công tác quan trọng, không thể thiếu trong đời sống xã hội và nó cần sự chung tay, giúp sức của toàn dân. Khi toàn dân có nhận thức, ý thức phòng ngừa tốt; lực lượng chức năng có đủ trình độ, năng lực ứng phó; các cơ quan, đơn vị có phương án sẵn sàng thì chắc chắn nguy cơ về cháy nổ sẽ được loại trừ tiến tới triệt tiêu, tạo cơ sở để chúng ta xây dựng cuộc sống bình yên, thúc đẩy xã hội phát triển.

QĐND