Qua thảo luận, các đại biểu Quốc hội đều tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm quyền con người, quyền công dân được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013. Đồng thời, khắc phục những hạn chế, bất cập trong pháp lệnh hiện hành và để tăng cường công tác quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới.
Đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An) tán thành với một nội dung mới trong dự thảo luật về việc quản lý, sử dụng tiền chất thuốc nổ. Theo đại biểu Nguyễn Hữu Cầu, nội dung này phù hợp với thực tiễn hiện nay bởi tiền chất thuốc nổ đang được bán công khai, rộng rãi trên thị trường, lại được hướng dẫn rất cụ thể trên các website, trang mạng xã hội nên tội phạm có thể chế tạo thuốc nổ rất thuận lợi, dễ dàng và nguy hiểm. Lấy dẫn chứng ở địa phương của mình, đại biểu tỉnh Nghệ An cho biết, một số cơ sở khai thác mỏ đá đã mua các tiền chất thuốc nổ để chế tạo ra một chất thuốc nổ có tên TNTP có sức công phá tương đương với thuốc TNT, nhưng khi phát hiện bắt giữ rất khó xử lý về hình sự. Đại biểu còn đề nghị không chỉ quy định quản lý chặt chẽ tiền chất thuốc nổ trong luật này mà còn bổ sung hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt trái phép tiền chất thuốc nổ vào Bộ luật hình sự năm 2015 để đấu tranh, ngăn chặn hành vi nguy hiểm này.
Đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An Nguyễn Hữu Cầu phát biểu thảo luận. Ảnh: TTXVN.
Thảo luận thêm về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Hữu Chính (TP Hà Nội) cho rằng, dự thảo luật cần quy định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức được giao quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ, trong đó đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, người phụ trách. Bên cạnh đó, đối tượng được trang bị vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ cũng cần được trang bị các kiến thức cơ bản về quản lý, sử dụng vũ khí quân dụng theo đúng quy định pháp luật.
Quy định về điều kiện nổ súng cũng được nhiều đại biểu Quốc hội cho ý kiến. Theo ý kiến đa số đại biểu, quy định này phải được quy định chặt chẽ và cụ thể, nếu không rất dễ bị lạm quyền khi nổ súng và người được phép sử dụng vũ khí sẽ vô tình bị phạm tội do vượt quá giới hạn cho phép. Theo đại biểu Tô Văn Tám (Kon Tum), trên thực tế trong thời gian qua, các hành vi chống người thi hành công vụ đã gây thương vong cho cán bộ, chiến sĩ. Việc nổ súng vào các đối tượng này có những trường hợp cũng đã gây nhiều hệ lụy lực lượng thi hành công vụ do các quy định của pháp luật về nổ súng chưa được cụ thể, rõ ràng. Đại biểu Tô Văn Tám đề nghị, đối với các đối tượng đang sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, vũ lực, phương tiện tấn công hoặc chống trả, đe dọa tính mạng, sức khỏe, người thi hành công vụ hoặc người khác thì cần cho phép nổ súng ngay chứ không cần phải sau khi đã cảnh báo như quy định tại Điểm a, Khoản 3, Điều 21, bởi đây là hành vi hết sức nguy hiểm và manh động, nếu không nổ súng kịp thời sẽ gây nguy hiểm cho người thi hành công vụ.
Cho rằng các quy định về trường hợp được nổ súng như dự thảo luật là chưa tương thích với quy định của bộ luật về phòng vệ chính đáng cũng như các tình thế cấp thiết trong quy định của Bộ luật hình sự, đại biểu Bùi Văn Xuyền (Thái Bình) đề nghị trong luật chuyên ngành cần phải đưa ra các tình huống, lý do cụ thể ở từng thời điểm, từng địa bàn khác nhau, từng lĩnh vực khác nhau để tránh việc lạm dụng, đồng thời tạo cơ sở vững chắc, yên tâm khi xử lý tình huống của người thi hành công vụ.
Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội về dự án Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Ảnh: TTXVN.
Giải trình làm rõ các ý kiến của đại biểu Quốc hội đã nêu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Tô Lâm khẳng định, phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật chỉ quy định điều chỉnh đối với vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ. Điều này là phù hợp với tội danh được quy định tại Điều 304 Bộ luật hình sự về hành vi vi phạm về tội chế tạo, tàng trữ, mua, bán, vận chuyển, sử dụng trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự.
Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho rằng, đối với vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ là phương tiện đặc biệt có liên quan trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe con người và bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Thực tế trong những năm qua đã có nhiều vụ án, đối tượng tự sản xuất vật liệu nổ từ các tiền chất thuốc nổ để gây án. Vì vậy, cần phải quy định trong dự thảo luật để quản lý chặt chẽ, hạn chế đối tượng lợi dụng, sử dụng hoạt động phạm tội.
Về đối tượng trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao, vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ, Bộ trưởng Tô Lâm cho hay, Ban soạn thảo đã tiếp thu ý kiến các đại biểu, bổ sung đối tượng trang bị vũ khí quân dụng cho cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, lực lượng cơ yếu cảnh sát biển. Dự thảo luật chỉ quy định chung trong việc trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ còn đã giao cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định cụ thể chủng loại vũ khí, công cụ hỗ trợ trang bị cho các đối tượng. Tuy nhiên, qua các ý kiến đại biểu Quốc hội về đối tượng trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao, vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung, tu chỉnh trong dự thảo luật cho phù hợp với các ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội.
Bộ trưởng Tô Lâm cho rằng, quy định về nổ súng (Điều 21) trong dự thảo luật là nội dung đặc biệt quan trọng có liên quan trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe con người và bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Vì vậy, trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, tu chỉnh các quy định về nổ súng nhằm bảo đảm chặt chẽ, tránh bị lạm dụng, tạo điều kiện cho các lực lượng chức năng khi thực thi nhiệm vụ, đồng thời bảo đảm phù hợp với các bộ luật khác có liên quan, nhất là Bộ luật hình sự.
THẢO NGUYỄN