Tái cơ cấu nông nghiệp đúng hướng

Trong bức tranh chung của kinh tế Việt Nam, nông nghiệp vẫn đóng vai trò nền tảng và rất quan trọng. Đại biểu Nguyễn Thanh Hải (đoàn Hòa Bình) cho rằng, trong tháng 4-2018, giá trị xuất khẩu rau quả đạt 353 triệu USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu 4 tháng đầu năm 2018 đạt 1,324 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm trước. Mặt hàng rau quả đạt 159 triệu USD. Đặc biệt là nông sản nước ta đã bước đầu tiếp cận với thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản, Mỹ. Đây là những kết quả đáng mừng cho thấy sự nỗ lực của Đảng và Nhà nước ta trong thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp.

Đánh giá việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp bước đầu đã đi đúng hướng, tuy nhiên, sau khi đi sâu mổ xẻ những tồn tại, hạn chế của ngành nông nghiệp thời gian qua, đại biểu Nguyễn Thanh Hải đề nghị đặc biệt chú ý đến sản xuất theo chuỗi giá trị cao để nâng cao giá trị hàng hóa, thực hiện các giải pháp thu hút doanh nghiệp chế biến nông sản để xuất khẩu, giải quyết cho được nút thắt tập trung ruộng đất cho sản xuất hàng hóa lớn.

Đại biểu A Pớt (đoàn Kon Tum) nêu thực trạng, khu vực miền núi và Tây Nguyên là nơi công nghiệp chưa phát triển, các doanh nghiệp nông nghiệp đầu tư vào đây không nhiều nên áp lực việc làm, lao động cho nông thôn càng là vấn đề bức bách. Đại biểu đề nghị cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp nông nghiệp đầu tư vào vùng này.

Thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân

Thời gian qua, Chính phủ cũng ban hành các nghị quyết để cải thiện môi trường kinh doanh. Điều đó đã có tác động rất lớn tới nền kinh tế, nhất là khu vực doanh nghiệp tư nhân đã tăng cả về số doanh nghiệp và số vốn đầu tư. Tuy nhiên, thống kê cho thấy, số doanh nghiệp tư nhân đăng ký và đang hoạt động chỉ chiếm khoảng 56%; số doanh nghiệp tư nhân hoạt động có lãi chiếm khoảng 47,3%.

Toàn cảnh phiên thảo luận.

Để thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển, một số đại biểu đề nghị đẩy mạnh cơ chế cắt giảm các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, đặc biệt là giấy phép con. Theo thống kê, chỉ tính các chi phí thực hiện 5.917 điều kiện kinh doanh chuyên ngành tại các cửa khẩu thì mỗi năm doanh nghiệp phải bỏ ra 18,6 triệu ngày công với chi phí 14.300 tỷ đồng. Bởi vậy, cần sớm đồng bộ và hoàn thiện thể chế kinh tế, cải cách hành chính công và tài chính công, thay vì đặt ra quá nhiều điều kiện trói buộc doanh nghiệp thì thực hiện quản lý, giám sát nghiêm túc, phát hiện sai sót để xử lý kịp thời.

Nhằm có thêm các cơ hội cho kinh tế tư nhân, theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, Chính phủ đang thực hiện các chương trình kết nối giữa nền kinh tế trong nước với các doanh nghiệp FDI và đặc biệt là thúc đẩy thêm các doanh nghiệp tư nhân phát triển trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.

Xem xét lại cách tính về năng suất lao động

Năng suất lao động của Việt Nam còn thấp. Muốn trở thành nước phát triển, một trong những vấn đề “mũi nhọn” cần xác định để giải quyết chính là năng suất lao động. Đây là ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận.

Đại biểu Nguyễn Như So (đoàn Bắc Ninh) nhấn mạnh, cần xem vấn đề tăng năng suất lao động là một nhiệm vụ trọng tâm, là đòn bẩy phát triển kinh tế bền vững. Đại biểu nêu con số thống kê: “Năng suất lao động ở nước ta ở mức thấp, chỉ bằng 7% Singapore, 17,6% Malaysia và 36% của Thái Lan, thậm chí còn thấp hơn cả Lào”. Đại biểu cho rằng, cần có cách nhìn đúng đắn và toàn diện trong hoạch định chính sách, thúc đẩy tăng trưởng năng suất, chú trọng đầu tư, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, cải thiện trình độ kỹ thuật lao động. Khuyến khích đầu tư khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu sang hoạt động có giá trị gia tăng, nâng cao đóng góp vào năng suất các nhân tố tổng hợp. Cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị nhà nước, cải thiện môi trường kinh doanh và giảm chi phí giao dịch cho nền kinh tế.

Đại biểu Hoàng Đức Thắng (đoàn Quảng Trị) phân tích, nguyên nhân quan trọng nhất khiến năng suất lao động của Việt Nam còn thấp là do tăng trưởng chủ yếu dựa vào chiều rộng, tăng vốn đầu tư và tăng lao động, trong khi đóng góp của nhân tố tổng hợp TFP còn rất thấp, năm 2017 đạt 45,19%. Đại biểu đề nghị: “Chính phủ cần có cuộc điều tra, khảo sát, đánh giá, nhận diện đầy đủ về tình hình chất lượng năng suất lao động của Việt Nam hiện nay đang yếu điểm nào để từ đó khẩn trương xây dựng chiến lược hệ thống chính sách, giải pháp mạnh để nâng cao chất lượng năng suất lao động nếu không muốn tụt hậu ngày càng xa hơn”.

Giải trình về điều này, Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung cho biết, ước tính hiện nay, năng suất lao động của Việt Nam đạt khoảng 93,2 triệu đồng, bình quân 10 năm qua tăng 4,4%/năm. “Tuy nhiên, qua trao đổi thấy rằng, năng suất lao động của chúng ta có thể cần phải tính toán lại một cách cụ thể, chúng ta chưa tính hết kinh tế ngầm, hay nói cách khác là chưa đánh giá chính xác thu nhập không chính thức, nếu làm được điều này, chúng tôi tin rằng năng suất lao động Việt Nam không phải như thế này”, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nói.

CHIẾN THẮNG