Quan trọng hơn là chất lượng tăng trưởng

Đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ trong chỉ đạo, điều hành, đạt được những kết quả toàn diện về KT-XH, song các đại biểu cũng đề nghị cần quan tâm hơn đến chất lượng tăng trưởng GDP, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tăng trưởng kinh tế phải đi liền với nâng cao đời sống người dân.

Tăng trưởng kinh tế không phụ thuộc vào dầu thô

Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đều khẳng định: Năm 2017 là năm thành công của nền kinh tế khi có 12/13 chỉ tiêu KT-XH đạt và vượt kế hoạch đề ra, trong đó nhiều chỉ tiêu quan trọng như mức tăng trưởng GDP cao nhất kể từ năm 2011. Quý I-2018, GDP tiếp tục duy trì mức cao nhất trong 10 năm qua, sản xuất công nghiệp ổn định, các chỉ số tài chính, tiền tệ, đầu tư phát triển, dịch vụ, du lịch, xuất nhập khẩu đều có mức tăng ấn tượng... Đại biểu Hoàng Quang Hàm (Đoàn Phú Thọ) đánh giá, kinh tế năm 2017 và những tháng đầu năm 2018 có bước tăng trưởng ngoạn mục, bên cạnh năng động sáng tạo trong điều hành, quyết liệt trong chấn chỉnh, tạo lập kỷ cương, Chính phủ cũng đã thẳng thắn nêu rõ các bất cập ảnh hưởng đến tăng trưởng và đề ra nhiều giải pháp để khắc phục. Tuy nhiên, theo đại biểu Hoàng Quang Hàm, tăng trưởng vẫn chịu sự chi phối của các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI); năng suất lao động, hiệu quả sử dụng vốn được cải thiện nhưng so với mặt bằng chung của khu vực còn thấp. Đại biểu Hoàng Quang Hàm đề nghị, cần hỗ trợ, tạo điều kiện hơn nữa để các doanh nghiệp trong nước nhất là các doanh nghiệp tư nhân phát triển, đặc biệt tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí logistic (vận tải, lưu kho)... Trong thu hút FDI cũng cần phải lựa chọn để hướng tới chuyển giao công nghệ và liên kết với các doanh nghiệp trong nước.

Đại biểu Trần Quang Chiểu (Đoàn Nam Định) cho rằng, điểm ấn tượng nhất trong điều hành của Chính phủ năm 2017 là lần đầu tiên tăng trưởng kinh tế không dựa vào công nghiệp khai khoáng và khai thác tài nguyên. Dẫn chứng các số liệu, đại biểu Trần Quang Chiểu khẳng định, tăng trưởng về khai thác dầu thô, than đá của năm 2017 đều âm so với năm 2016. Đại biểu Trần Quang Dũng (Đoàn Quảng Nam) nhìn nhận, số đóng góp của dầu thô trong tổng ngân sách chỉ 3,8% là không lớn. Dầu thô có đóng góp vào tăng trưởng kinh tế nhưng không phải tăng trưởng kinh tế dựa chủ yếu vào dầu thô, thực tế, tăng trưởng chủ yếu dựa vào thu nội địa.

Phát biểu làm rõ một số vấn đề, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho biết, dự báo, tốc độ tăng trưởng GDP theo quý của năm 2018 sẽ không duy trì được mô hình truyền thống là quý sau cao hơn quý trước mà có xu hướng giảm dần. “Quý I-2018 tăng cao một phần do so sánh với quý I ở mức thấp của năm 2017, các quý còn lại của năm 2018 chưa định hình được những yếu tố bứt phá rõ ràng và lại phải so sánh với mức khá cao của các quý năm 2017”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng chia sẻ. Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, Chính phủ đã chỉ đạo các cấp, các ngành kiên trì thực hiện những giải pháp đề ra từ đầu năm, đồng thời yêu cầu tăng cường giải pháp bổ sung theo diễn biến tình hình thực tế, phấn đấu tăng trưởng năm 2018 ở mức cao là 6,7%.

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) phát biểu thảo luận. Ảnh: TTXVN

Khắc phục tình trạng chậm giải ngân vốn đầu tư công

Tại phiên thảo luận, vấn đề chậm giải ngân vốn đầu tư công cũng được nhiều ĐBQH quan tâm. Theo đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (Đoàn Hà Nội), thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn, qua hai năm đã đạt được những kết quả ban đầu nhưng vẫn còn nhiều khó khăn trong tổ chức thực hiện. Liên quan đến kết quả giải ngân vốn đầu tư công thấp, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai cho rằng, có nguyên nhân do Luật Đầu tư công cho phép kéo dài thời hạn giải ngân, thậm chí trong cả giai đoạn 5 năm. “Nguyên nhân khác do tình trạng vượt tổng mức đầu tư, qua giám sát thực tế chúng tôi thấy chất lượng khảo sát thiết kế ở một số dự án chưa đạt yêu cầu hoặc do năng lực tư vấn còn hạn chế đã dẫn đến nhiều dự án phải điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư”, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai nói. Đại biểu Nguyễn Thanh Xuân (Đoàn Cần Thơ) đề nghị cần đánh giá đầy đủ hơn, phải làm rõ do quản lý yếu kém hay do cơ chế chính sách, từ đó đề xuất giải pháp mạnh để khắc phục trong thời gian tới.

Liên quan đến vấn đề này, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng thẳng thắn nhìn nhận, kết quả giải ngân vốn đầu tư công của 4 tháng đầu năm 2018 mới được hơn 16%, thấp hơn cùng kỳ năm 2017, nguyên nhân lớn do chủ quan, nhiều đơn vị Trung ương và địa phương chưa quyết liệt triển khai giải ngân. “Chính phủ đã có chỉ đạo quyết liệt để đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công. Bên cạnh khẩn trương hoàn thiện Dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công, Chính phủ chỉ đạo làm rõ trách nhiệm cá nhân với đơn vị giải ngân chậm, kiên quyết thu hồi số vốn đã giao, công khai kết quả giải ngân các đơn vị, bộ, ngành, địa phương để theo dõi giám sát”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng chia sẻ.

Đại biểu Quốc hội Ngô Sách Thực (đoàn Bắc Giang) phát biểu thảo luận. Ảnh: TTXVN

Quan tâm đến đời sống nông dân trong tái cơ cấu nông nghiệp

Thời gian qua, nông nghiệp dù đã có mức tăng trưởng cao, năm 2017 xuất khẩu hơn 36 tỷ USD nhưng còn nhiều nỗi lo do chưa gắn kết được sản xuất với tiêu thụ, công tác dự báo thị trường chưa tốt... Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng: Các cuộc "giải cứu" nông sản gần như năm nào cũng tái diễn, "giải cứu" thịt lợn rồi đến dưa hấu, mía đường, khoai lang, thanh long... khiến hàng vạn nông dân lao đao, thậm chí phá sản. “Giải pháp ở đây là cần chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Trong đó, hướng tới xây dựng chuỗi ngành hàng nông sản. Tuy nhiên, để làm được điều này cần một hệ thống chính sách hỗ trợ cho công nghệ bảo quản, chế biến, thương mại hóa sản phẩm, kết nối thị trường”, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị. Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP Hồ Chí Minh) lưu ý, giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp hiện nay không phải người nông dân được thụ hưởng mà chi phí trung gian đã ăn hết vào lao động của nông dân.

Chia sẻ với các băn khoăn của ĐBQH, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường nêu rõ, nước ta cần nhiều thời gian để thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp bởi tính liên kết trong sản xuất còn yếu, chế biến chưa tương xứng với sức sản xuất, quản lý Nhà nước còn nhiều bất cập từ vật tư đầu vào đến kiểm soát lưu thông hàng hóa. Trong khi đó, thị trường bấp bênh chưa ổn định, chưa có thương hiệu, chất lượng hàng hóa chưa tương xứng với độ mở thị trường. Theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, để huy động được nhiều doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp cần tháo gỡ những nút thắt trong đó có đất đai, tín dụng, cần có giải pháp thúc đẩy tích tụ đất đai nhiều hơn, khắc phục những khâu “yết hầu” mà hiện nay chúng ta đang yếu.

Quốc hội sẽ tiếp tục thảo luận ở hội trường về KT-XH và quyết toán NSNN trong chương trình làm việc sáng nay (26-5).

MẠNH HƯNG - VŨ DUNG