Phát huy dân chủ để ý Đảng hợp lòng dân

Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa (XHCN), bảo đảm thực hiện quyền làm chủ của nhân dân được Báo cáo chính trị Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định, làm sáng rõ những chủ trương, giải pháp thực hiện. Với việc đưa quyền làm chủ của nhân dân vào mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, Đảng ta không những chỉ rõ bản chất tốt đẹp, tính ưu việt của chế độ, mà còn khẳng định tầm quan trọng của dân chủ XHCN với vai trò vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước.

Mệnh lệnh từ cuộc sống

Các đại biểu dự Đại hội và quần chúng nhân dân mà chúng tôi có dịp trao đổi về nội dung phát huy dân chủ XHCN, bảo đảm thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, đều thống nhất cho rằng: Bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân là tất yếu khách quan, là mệnh lệnh từ cuộc sống. Trung tướng Phạm Quốc Trung, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Chính trị (Đoàn đại biểu Quân đội) khẳng định: Dân chủ là bản chất của chế độ XHCN, là mục tiêu và động lực của sự phát triển đất nước. Ở đây, nhận thức lý luận về dân chủ của Đảng được thể hiện: Từng bước xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm dân chủ được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở mỗi cấp, mỗi ngành, trên các lĩnh vực. Trong từng giai đoạn cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng, phát huy dân chủ trong mọi tổ chức, hoạt động; đặc biệt là quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân. Điều đó không chỉ được khẳng định trong Hiến pháp, các văn bản pháp luật, mà còn được thể hiện sinh động trên các lĩnh vực, trong các hoạt động của đời sống xã hội. Với việc đưa quyền làm chủ của nhân dân vào mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, Đảng ta không những chỉ rõ bản chất tốt đẹp, tính ưu việt của chế độ, mà còn khẳng định tầm quan trọng của dân chủ XHCN với tư cách vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước.

 

Đồng chí Võ Văn Minh, Bí thư Thành ủy TP Thủ Dầu Một (Đoàn đại biểu Đảng bộ tỉnh Bình Dương) cho rằng: Nhìn lại thực tiễn 30 năm đổi mới, Đảng ta lãnh đạo sự nghiệp đổi mới, dân chủ được thể hiện sinh động trong tất cả các lĩnh vực của đời sống, từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, thể chế… đến chính sách. Nhân dân ta ở khắp mọi vùng, miền của đất nước cũng như kiều bào ta ở nước ngoài, nhất là những ai đã có dịp về thăm Tổ quốc đều cảm nhận trực tiếp thành tựu dân chủ qua đời sống hằng ngày của chính mình, qua những đổi thay to lớn của quê hương, đất nước.

Đồng chí Lê Văn Luân, Bí thư Quận ủy Cầu Giấy, TP Hà Nội, mong rằng: Để đạt được mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, Đảng ta cần phải tiếp tục phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm tất cả quyền lực Nhà nước đều thuộc về nhân dân. Đây là quan điểm nhất quán của Đảng, phản ánh sâu sắc bản chất chế độ dân chủ ở nước ta đã được hiến định trong Hiến pháp năm 2013: “Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân”, “Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam do nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân...”. Đó là điều kiện thực hiện tốt phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra".

Do vậy, khi hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đều phải xuất phát từ nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân. Bởi nhân dân lao động là chủ thể mọi quyền lực. Những thành tựu đạt được trong 71 năm qua của cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng lãnh đạo, nhất là trong 30 năm đổi mới, đã chứng minh điều đó. Tuy nhiên, so với mục tiêu, yêu cầu đề ra, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước vẫn còn có điểm chưa sát với thực tiễn, chưa phản ánh hết nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Để khắc phục tình trạng đó, cần tiếp tục kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ, trí tuệ của toàn Đảng và của mỗi cán bộ, đảng viên; tích cực đổi mới, mở rộng dân chủ, chống giáo điều, bảo thủ, trì trệ, tạo điều kiện để nhân dân được tham gia ở tất cả các khâu của quá trình dân chủ hóa đất nước.

Dân chủ phải gắn với kỷ cương

Đại biểu Phan Văn Sử (Đoàn đại biểu Đảng bộ tỉnh Tây Ninh) mong muốn: Đảng ta cần tiếp tục phát huy hiệu quả hình thức dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở và pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn. Những năm qua, cùng với thành tựu của công cuộc đổi mới, các hình thức dân chủ, nhất là dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện ở nước ta đã có bước phát triển, tác động trực tiếp đến đời sống xã hội, tạo ra những mô hình, điển hình có sức lan tỏa lớn. Đại hội XII của Đảng lần này cần xác định rõ chủ trương, biện pháp phát huy hình thức dân chủ trực tiếp, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân đã được ghi trong Hiến pháp năm 2013. Tuy nhiên, dân chủ trực tiếp cũng có những hạn chế nhất định, do vậy, việc lựa chọn hình thức và mở rộng, phát huy dân chủ trực tiếp cần được lãnh đạo, chỉ đạo, cân nhắc thận trọng.

Theo đồng chí Bùi Văn Hải, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang, việc mở rộng và phát huy dân chủ phải gắn với tăng cường kỷ cương, pháp luật. Thực thi dân chủ sai nguyên tắc, vô nguyên tắc, không gắn với kỷ cương, pháp luật đều trái với bản chất của dân chủ XHCN, dẫn đến hậu quả khó lường. Xa rời những nguyên tắc của chủ nghĩa xã hội, thì việc dân chủ hóa sẽ trượt sang quỹ đạo khác-dân chủ phi XHCN. Việc lợi dụng dân chủ, gây mất ổn định chính trị-xã hội, đi ngược lại đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chống lại Tổ quốc và dân tộc là không chấp nhận được, là trái với dân chủ. Vì vậy, mở rộng, phát huy dân chủ phải gắn với tăng cường kỷ cương, pháp luật và phải được thể chế hóa bằng pháp luật, được pháp luật bảo đảm. Chỉ có như vậy, dân chủ mới từ tư tưởng trở thành hiện thực, làm cho mỗi người dân được thụ hưởng lợi ích do dân chủ đem lại. Quyền và nghĩa vụ công dân do Hiến pháp, pháp luật quy định và không tách rời nghĩa vụ công dân. Nhân dân thực hiện quyền làm chủ thông qua hoạt động của Nhà nước, của cả hệ thống chính trị và các hình thức dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện. Là tổ chức "rường cột" trong hệ thống chính trị, Nhà nước thực hiện quyền làm chủ của nhân dân bằng việc phục vụ, gắn bó mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân.

Các đại biểu về dự Đại hội XII của Đảng mà chúng tôi có dịp trao đổi đều cho rằng: Để thực hiện dân chủ trong xã hội, trước hết phải bảo đảm phát huy dân chủ trong Đảng là hạt nhân để phát huy dân chủ trong xã hội. Đây là giải pháp đúng đắn, khoa học, bởi Đảng ta là đảng cầm quyền, vừa là thành viên, vừa lãnh đạo hệ thống chính trị thực hành dân chủ trong xã hội. Vì vậy, vai trò “hạt nhân” của Đảng được thể hiện rất rõ trong đời sống xã hội. Thực hành dân chủ rộng rãi trong Đảng sẽ tạo điều kiện, là hình mẫu, tấm gương để cán bộ, đảng viên vận dụng, thực hành ở từng cơ quan, đơn vị, tổ chức, có ý nghĩa quyết định đến việc thực hiện và phát huy dân chủ trong xã hội...

Phát huy dân chủ XHCN, bảo đảm thực hiện quyền làm chủ của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi mỗi tổ chức đảng, đảng viên không chỉ nhận thức rõ, mà phải có hành động cụ thể, thiết thực để biến quyết tâm của Đảng thành những giá trị thực tiễn trong cuộc sống.

Bài và ảnh: TRỊNH DŨNG