Nhiều đại biểu Quốc hội nhận định, trong giai đoạn 2011-2015, Chính phủ đã điều hành chủ động, linh hoạt và phối hợp giữa các chính sách để kiểm soát tốt lạm phát, cơ bản ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn. Tuy nhiên, các đại biểu kiến nghị, Chính phủ cần quan tâm nhiều hơn nữa tới vấn đề phòng, chống tham nhũng, lãng phí, cải cách hành chính, xây dựng văn hóa công vụ; bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm…
Chống tham nhũng cần quyết liệt như bảo vệ chủ quyền
Đánh giá 5 năm qua, sức mạnh của nền kinh tế được tăng cường, đời sống của nhân dân đã có bước cải thiện đáng kể so với những năm đầu nhiệm kỳ, tuy nhiên đại biểu Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước) cho rằng, 5 năm tới Chính phủ cần đặt vấn đề phòng, chống tham nhũng, lãng phí lên vị trí hàng đầu, bởi tham nhũng, lãng phí là mối nguy đến sự hưng thịnh của quốc gia. Đại biểu Bùi Mạnh Hùng bày tỏ, báo cáo của Chính phủ đánh giá “công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí được chú trọng”, về phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp đề ra “đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí” là chưa đủ mạnh và chưa đúng tầm. Trong nhiệm kỳ này, Quốc hội đã thông qua Luật Phòng, chống tham nhũng và Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, nhưng việc triển khai, thực hiện chưa quyết liệt, tình hình tham nhũng ngày càng tinh vi, phức tạp hơn. Việc chống tham nhũng chưa đủ mạnh và còn nể nang, né tránh. Tham nhũng ở một khía cạnh nào đó đã trở thành việc bình thường, trở thành một thông lệ ở một số ngành, nguy hiểm cho quốc gia, đại biểu Bùi Mạnh Hùng lo lắng.
Cũng theo đại biểu Bùi Mạnh Hùng, trong khi công tác phòng, chống tham nhũng có một số kết quả thì chống lãng phí lại hầu như chưa có kết quả đáng kể, chưa có ai bị sa thải, kỷ luật vì lãng phí. Theo đó, Chính phủ cần đánh giá thẳng thắn về công tác phòng, chống lãng phí trong 5 năm qua. Trong phương hướng phải coi phòng, chống tham nhũng, lãng phí là một nhiệm vụ đặc biệt và cần có quyết tâm hơn nữa. Đặc biệt, trong kỳ họp này, sau khi Thủ tướng Chính phủ mới được bầu, khi nhậm chức Thủ tướng cần có lời tuyên thệ thể hiện quyết tâm phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Coi quyết tâm phòng, chống tham nhũng, lãng phí như quyết tâm bảo vệ chủ quyền Tổ quốc của cả dân tộc, đại biểu Bùi Mạnh Hùng nhấn mạnh.
Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Lê Như Tiến (Quảng Trị) nhấn mạnh: "Chúng ta tha thiết mời gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư để phát triển kinh tế-xã hội nhưng một số người thi hành công vụ vòi vĩnh, nhũng nhiễu, làm doanh nghiệp khốn đốn, doanh nhân nản lòng. Nhiều người thi hành công vụ chưa coi mình là công bộc của dân, không nghĩ rằng mình sinh ra để phục vụ dân. Một khi cơ chế xin - cho vẫn còn đất sống thì người dân, doanh nghiệp còn bị nhũng nhiễu. Chỉ khi nào giải quyết được những tồn tại nói trên thì mới có thể trả lời được câu hỏi đặt ra là: Làm thế nào để có môi trường sạch cho Việt Nam cất cánh”-đại biểu Lê Như Tiến trăn trở.
Cho rằng, cần có biện pháp quyết liệt hơn trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, đại biểu Vũ Công Tiến (Lâm Đồng) đề xuất, bên cạnh việc tinh giản bộ máy, nâng cao năng lực, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ công chức, nhất là trách nhiệm người đứng đầu các cấp thì cần có cơ chế và tổ chức lực lượng giám sát thiết thực, hiệu quả hơn; khắc phục tình trạng hình thức, chồng chéo, kém hiệu quả, người làm thì ít mà người giám sát nhiều như hiện nay.
Đề xuất phương pháp chống “giặc nội xâm”, đại biểu Bùi Thị An (Hà Nội) cho rằng, cần quy trách nhiệm cho người đứng đầu, thực hiện kỷ cương thu, chi ở tất cả các lĩnh vực cũng như các ngành để nhân dân giám sát xem ngành nào, địa phương nào chi có hiệu quả. Nếu nơi nào làm tốt, đưa vào chỉ tiêu thi đua hoặc có thể thưởng phạt cho tương xứng.
Lời giải nào cho thực phẩm bẩn?
Bức xúc về tình trạng thực phẩm “bẩn” tràn lan, đại biểu Lê Thị Nga (Thái Nguyên) nêu rõ, vấn nạn thực phẩm bẩn đã đẩy người dân vào thế "tiến thoái lưỡng nan", không ăn không thể tồn tại, ăn thì phó mặc may rủi cho số phận, bệnh tật, đến lúc nào biết lúc đó. Nếu chúng ta không ngăn chặn được vấn nạn thực phẩm bẩn thì không thể bảo đảm quyền tiếp cận thực phẩm sạch của người dân. Đây là một quyền bắt nguồn từ quyền sống, quyền được bảo vệ sức khỏe con người theo Hiến pháp. "Không có một nền nông nghiệp sạch, chúng ta sẽ thua ngay trên sân nhà trước những sản phẩm sạch ngoại nhập"-đại biểu Lê Thị Nga lưu ý.
Đưa ra giải pháp ngăn chặn vấn nạn này, đại biểu Lê Thị Nga đề nghị, Quốc hội cần tiến hành giám sát tối cao việc chấp hành pháp luật an toàn thực phẩm; đồng thời, Chính phủ tổ chức ngay một phiên họp chuyên đề trong tháng tới để đánh giá chính xác thực trạng, mức độ mất an toàn thực phẩm hiện nay và có giải pháp chặn đứng tình hình. Bên cạnh đó, để chuẩn bị áp dụng tội vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm tại Điều 317, Bộ luật Hình sự mới, với mức phạt tiền cao nhất là 500 triệu đồng, phạt tù cao nhất là 20 năm, Chính phủ cần sớm rà soát, bổ sung, quy định rõ ràng, minh bạch hơn về danh mục chất cấm, quy chuẩn ngưỡng cho phép tồn dư hóa chất, kháng sinh, phương thức giám định xác định tỷ lệ tổn hại sức khỏe do thực phẩm bẩn gây nên, để vừa xử lý nghiêm minh nhưng cũng tránh oan sai và hình sự hóa các vi phạm hành chính.
Có cùng quan điểm nêu trên, đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) phân tích, vấn nạn thực phẩm không an toàn là nguyên nhân khiến căn bệnh ung thư ở nước ta tăng cao trong những năm qua và đang trở thành nỗi ám ảnh của nhiều gia đình Việt Nam. Do đó, đề nghị Chính phủ phải có giải pháp đủ mạnh để ngăn chặn tình trạng trên trong thời gian tới. Đại biểu Lê Như Tiến đề xuất đưa thêm chỉ số vệ sinh an toàn thực phẩm, an ninh trật tự, an toàn xã hội thành những tiêu chí đánh giá sự phát triển bền vững của mỗi địa phương và của toàn xã hội.
Ngày 2-4, Quốc hội tiếp tục làm việc.
VŨ DUNG