Hình ảnh, dấu ấn khó quên giữa lòng Thủ đô

Sáng 27-9, trời Hà Nội mưa lất phất, như tâm trạng của hàng triệu người dân Thủ đô trong ngày tiễn đưa Chủ tịch nước Trần Đại Quang về yên nghỉ tại quê nhà-xã Quang Thiện, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Trên các tuyến phố mà linh xa đưa linh cữu Chủ tịch nước Trần Đại Quang đi qua, bà con nhân dân có mặt từ sớm, đứng kín hai bên đường để chào từ biệt vị Chủ tịch nước đáng kính.

Sau lễ truy điệu, từ Nhà tang lễ Quốc gia (số 5 Trần Thánh Tông), đoàn xe đưa lĩnh cữu Chủ tịch nước Trần Đại Quang đi qua các tuyến phố khu vực trung tâm Hà Nội, như: Tràng Tiền, Hàng Khay, Tràng Thi; các tuyến phố qua khu vực Quảng trường Ba Đình, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phủ Chủ tịch, trụ sở Trung ương Đảng...

Trên phố Hoàng Văn Thụ, bà Nguyễn Thị Dịu, quê ở huyện Hoa Lư (Ninh Bình), hiện sinh sống tại Hà Nội, không kìm được xúc động. Trong cảm nhận của bà, Chủ tịch nước Trần Đại Quang là nhà lãnh đạo gần gũi, giản dị. Mỗi lần về quê, bà thường được bà con quê hương kể về Chủ tịch nước Trần Đại Quang. Dù bận rất nhiều công việc, nhưng ông và phu nhân vẫn tranh thủ thời gian về thăm quê hương, rất gần gũi, thân tình với bà con.

Người dân TP Hà Nội tiễn đưa Chủ tịch nước Trần Đại Quang. Ảnh: TTXVN.

Sau khi đi qua những nơi Chủ tịch nước Trần Đại Quang từng gắn bó và làm việc, đoàn xe đưa linh cữu về nhà riêng của Chủ tịch nước trên phố Ngụy Như Kon Tum (phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân) để làm lễ theo phong tục truyền thống. Con phố nhỏ hôm nay thật trầm buồn. Dòng người đứng kín hai bên đường, kính cẩn đón Chủ tịch nước Trần Đại Quang về tư gia, trước khi trở về với quê hương Ninh Bình.

Trong niềm tiếc thương sâu sắc, hai ngày qua (26 và 27-9), đã có gần 1.660 đoàn với khoảng 50.000 người, đại diện các cơ quan, đoàn thể, địa phương, đơn vị, LLVT nhân dân, nhân sĩ, trí thức, chức sắc tôn giáo, tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế đến viếng Chủ tịch nước Trần Đại Quang tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và tỉnh Ninh Bình; 164 đoàn ngoại giao và tổ chức quốc tế, trong đó có 16 đoàn lãnh đạo cấp cao các nước, bạn bè quốc tế đã gửi thư, điện chia buồn cùng Đảng, Nhà nước, nhân dân Việt Nam và gia quyến Chủ tịch nước Trần Đại Quang.

Người dân Ninh Bình tiếc thương tiễn đưa Chủ tịch nước Trần Đại Quang. Ảnh: PHÚ SƠN.

Nhớ mãi người đại biểu luôn hết lòng vì dân

Sáng 27-9, cùng với lễ truy điệu được tổ chức tại Nhà tang lễ Quốc gia ở Thủ đô Hà Nội, Lễ truy điệu Chủ tịch nước Trần Đại Quang cũng được tổ chức trang trọng tại Hội trường Thống Nhất (TP Hồ Chí Minh), trong niềm tiếc thương của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố cùng các địa phương phía Nam.

Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh, chủ trì lễ truy điệu tại Hội trường Thống Nhất, với sự tham gia của nhiều đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và thành phố, cán bộ lão thành cách mạng, cựu chiến binh; đại diện các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; cán bộ, chiến sĩ, người dân TP Hồ Chí Minh và nhiều địa phương ở miền Tây, miền Đông Nam Bộ. Đồng chí Phan Xuân Biên, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy TP Hồ Chí Minh, chia sẻ: "Đến dự lễ viếng và lễ truy điệu đồng chí Chủ tịch nước, tôi rất xúc động. Dù biết gần đây sức khỏe của Chủ tịch nước không được tốt, nhưng không ngờ đồng chí ra đi đột ngột như vậy. Tôi cũng như nhiều cán bộ, chiến sĩ, người dân TP Hồ Chí Minh luôn ấn tượng và nhớ mãi hình ảnh vị Chủ tịch nước có phong thái chuẩn mực, gần gũi với nhân dân, rất quan tâm đến sự phát triển, đi lên của thành phố. Là nguyên thủ quốc gia, Chủ tịch nước Trần Đại Quang cũng là đại biểu Quốc hội, tham gia tiếp xúc cử tri ở các quận 1, 3, 4 và lần nào về với cử tri thành phố, ông cũng đều chăm chú lắng nghe nguyện vọng, ý kiến của cử tri, kịp thời giải đáp những thắc mắc, giải quyết nhanh những bức xúc, kiến nghị hợp lý".

Tham dự lễ truy điệu và theo dõi hình ảnh tiễn đưa Chủ tịch nước Trần Đại Quang về cõi vĩnh hằng, ông Đặng Sển, 82 tuổi, cán bộ lão thành cách mạng không kìm được xúc động, nói: "Chủ tịch nước Trần Đại Quang là nhà lãnh đạo cấp cao mà tôi và nhiều người mến phục, quý trọng. Ông luôn quan tâm, gần gũi với nhân dân, hiểu nhân dân để chăm lo, quan tâm, đáp ứng nguyện vọng, nhu cầu chính đáng của nhân dân. Quân và dân thành phố luôn nhớ mãi hình ảnh vị Chủ tịch nước chân tình, gần gũi, hết lòng vì dân, vì sự phát triển của thành phố".

Quê hương sâu nặng nghĩa tình

Chiều 27-9, linh cữu Chủ tịch nước Trần Đại Quang được đưa từ Hà Nội về đến quê hương nhưng từ sáng sớm, hàng nghìn người dân ở nhiều miền quê của Ninh Bình và các địa phương lân cận đã có mặt tại xã Quang Thiện để bày tỏ lòng thành kính, niềm tiếc thương và tiễn đưa Chủ tịch nước về nơi an nghỉ cuối cùng. Lần tràng hạt trên tay, sư thầy Thích Đàm Quy, trụ trì chùa Tịnh Nam, xã Hùng Tiến (Kim Sơn, Ninh Bình) đứng lặng im, hướng mặt về khu an táng và cầu nguyện, nước mắt sư thầy cứ trào ra. Khi Chủ tịch nước còn sống, mỗi lần về thăm quê, nếu có thời gian, ông đều ghé thăm ngôi chùa nhỏ Tịnh Nam và thường căn dặn nhà chùa: “Phật giáo luôn đề cao chữ tâm, chữ thiện, nên nhà chùa cần phải phát tâm, giúp tăng ni Phật tử hiểu được nghi thức và giáo lý đạo Phật để hướng thiện, sống tốt đời, đẹp đạo...”.

Cán bộ, nhân dân Ninh Bình đón linh cữu Chủ tịch nước Trần Đại Quang về quê nhà. Ảnh: VĂN PHONG.

Nhiều ngày qua, ông Trần Quang Vinh (anh trai đồng chí Trần Đại Quang) lặng lẽ đứng bên bàn thờ và di ảnh em trai, thay mặt gia đình đón nhận tình cảm, những lời chia buồn, động viên sâu sắc của các cấp ủy, chính quyền địa phương và người dân dành cho gia đình. Trong sâu thẳm lòng mình, ông Vinh luôn tự hào về em trai-Chủ tịch nước Trần Đại Quang, người con ưu tú của Đảng, của quê hương, đất nước.

Với nhiều người dân xã Quang Thiện, Chủ tịch nước Trần Đại Quang sống rất giản dị và tình nghĩa. Ông Phạm Văn Nam (64 tuổi), hàng xóm và cũng là bạn thuở "chăn trâu cắt cỏ" với đồng chí Trần Đại Quang, lặng lẽ cầm nén hương trên tay đứng từ xa nhìn linh cữu Chủ tịch nước sắp về đến làng Lạc Thiện (xóm 13) mà mắt rưng rưng. Ông kể: "Anh ấy là người có tố chất thông minh, học giỏi. Tôi với anh Quang lớn lên bên bờ tre gốc rạ, đi học về lại cùng nhau chăn trâu, bắt cá. Anh Quang học giỏi nên thoát ly sớm. Anh luôn trân trọng, quý mến và nhớ về bạn bè, quê hương”.

Ông Nguyễn Xuân Thụy, xóm trưởng xóm 11, xã Quang Thiện nghẹn ngào: “Tình cảm của bác Quang dành cho nhân dân trong xã thật gần gũi, ân cần. Những dịp về thăm quê, bác luôn dành thời gian đi thăm, tặng quà gia đình người có công với cách mạng, người cao tuổi, người nghèo… nhất là luôn dành tình cảm, sự quan tâm sâu sắc đối với các cháu học sinh. Năm ngoái, trong một dịp về thăm quê, bác đã tận tay trao những tập sách, những chiếc mũ… tặng các cháu Trường Mầm non Quang Thiện…”.

Dọc đường dẫn vào khu an táng Chủ tịch nước Trần Đại Quang, các cháu học sinh Trường THCS Quang Thiện xếp hàng chờ đón linh cữu Chủ tịch nước. Cô Dương Thị Thu Hiền, Hiệu trưởng nhà trường, xúc động nói: "Thầy cô và học sinh nhà trường rất đau buồn và tiếc thương Chủ tịch nước Trần Đại Quang. Ông là tấm gương về sự hy sinh, cống hiến để chúng ta học tập, noi theo. Nhà trường tổ chức cho các em đón Chủ tịch nước trở về đất mẹ, vừa thỏa nguyện tấm lòng thành kính, yêu mến, vừa góp phần giáo dục lý tưởng, đạo đức cho các em”. Cháu Dương Ngọc Ánh, học sinh lớp 9B Trường THCS Quang Thiện không ngăn nổi nước mắt chảy dài trên má: "Cháu sẽ cố gắng học tập, tu dưỡng thật tốt để xứng đáng là học sinh trên quê hương Kim Sơn của Chủ tịch nước".

Thắp nén tâm nhang thành kính, tiễn biệt người thầy, người anh, người đồng chí của mình, ông Trần Hồng Quảng, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Ninh Bình, đứng lặng hồi lâu, nhớ lại chỉ mấy tháng trước, Chủ tịch nước Trần Đại Quang còn đưa những người bạn Lào thân thiết về thăm quê hương và Tỉnh ủy Ninh Bình. Đồng chí căn dặn: Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh phải luôn là trung tâm đoàn kết, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân; cán bộ phải thực sự gương mẫu đi đầu, phải “dĩ công vi thượng” thì nhân dân mới tin, mới phục. Điều mà Chủ tịch nước Trần Đại Quang luôn đau đáu là làm sao để công tác giáo dục-đào tạo ngày một tốt hơn. Vì vậy, đồng chí dành nhiều tâm huyết xây dựng Quỹ khuyến học, khuyến tài Đinh Bộ Lĩnh và Quỹ khuyến học Nguyễn Công Trứ, với mong muốn mai sau con em Ninh Bình cũng như các miền quê khác trở thành người có tài, có đức, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Nhiều người dân đến tiễn biệt Chủ tịch nước đều xúc động nói rằng, mỗi khi có dịp về thăm quê hay tiếp xúc với cử tri quê nhà, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đều dành những phần quà tặng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình người có công, hộ nghèo... Sự gần gũi, chân tình, lối sống giản dị và phong cách làm việc của ông làm cho mỗi cán bộ, đảng viên cảm thấy phải nỗ lực hơn, luôn trau dồi đạo đức cách mạng, gắn bó với nhân dân, nắm được tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, có như vậy mới đại diện được cho lợi ích của người dân, huy động được đông đảo nhân dân tham gia vào công việc chung của quê hương, đất nước.

Trong giờ phút xúc động an táng Chủ tịch nước Trần Đại Quang, đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình, bày tỏ: “Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã trở về Đất mẹ trong niềm kính trọng, tiếc thương của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Ninh Bình và cả nước. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Ninh Bình nguyện nỗ lực phấn đấu xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, tiến bộ”.

Linh cữu Chủ tịch nước Trần Đại Quang được đưa vào phần mộ. Từng nắm đất được bỏ xuống, những tiếng nấc nghẹn ngào tiễn biệt... Chủ tịch nước Trần Đại Quang-nhà lãnh đạo đáng kính, người con ưu tú của quê hương Ninh Bình đã an nghỉ ngàn thu nơi quê nhà. Với lối sống giản dị, gần gũi, sẻ chia và tinh thần làm việc tận tâm, tận lực, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã để lại dấu ấn trong lòng người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế.

TRỊNH DŨNG, MINH MẠNH, BẢO MINH