“Bắt tay hành động ngay”
Dự và phát biểu tại phiên bế mạc hội nghị, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh đã gửi lời cảm ơn chân thành đến toàn thể các đại biểu kiều bào đã mang theo tình cảm và trách nhiệm lớn với Thành phố mang tên Bác và quê hương Việt Nam, khẳng định thành phố trân trọng và ghi nhận tất cả các ý kiến, coi đây là nguồn lực quý báu góp phần giải quyết các vấn đề mà thành phố đang trăn trở tìm hướng tháo gỡ.
Lãnh đạo thành phố mong muốn bà con kiều bào dù đang sinh sống, lập nghiệp ở đâu trên khắp thế giới sẽ luôn hướng về quê hương, về với TP Hồ Chí Minh “như cây có cội, như sông có nguồn”, khẳng định những ý kiến tâm huyết của kiều bào đã tạo thêm động lực cho thành phố trong quá trình phấn đấu đạt mục tiêu trở thành đô thị phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế.
Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh cho biết, sau hội nghị, lãnh đạo thành phố cùng các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục hợp tác, hình thành cơ chế tương tác, trao đổi thường xuyên, giữ mối quan hệ chặt chẽ với đại biểu kiều bào để triển khai các đề xuất cụ thể đó, đồng thời sẽ tích cực tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn của kiều bào, bày tỏ sự đồng tình với ý kiến của đông đảo bà con với quyết tâm lớn rằng “chúng ta phải bắt tay hành động ngay”.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Vũ Hồng Nam (thứ 5, từ phải sang) chụp ảnh kỷ niệm với các đại biểu kiều bào.
Việt Nam phải tiến tới phát triển và làm chủ công nghệ cao
Trước khi kết thúc, hội nghị tiếp tục thảo luận theo các chuyên đề “Kiều bào với sự phát triển khoa học-công nghệ, kinh tế tri thức của Thành phố Hồ Chí Minh” và “Kiều bào tham gia đầu tư phát triển thương mại, dịch vụ của thành phố”. Các đại biểu đã thẳng thắn nêu ra một số vấn đề cần khắc phục cho Việt Nam nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng để có thể tiến hành thành công sự nghiệp phát triển, đổi mới sáng tạo như: Hệ thống giáo dục còn chưa đủ mạnh, mức độ nghiên cứu và phát triển còn thấp, đặc biệt trong khu vực tư nhân, hạn chế tài chính cho các hoạt động khởi nghiệp, thiếu sự liên kết giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước…
Ý kiến đóng góp của GS, TS Việt kiều Lê Vũ Hải, thuộc Đại học Monash ở Men-bơn (Ô-xtrây-li-a) gây được nhiều chú ý vì đề cập tới những vấn đề thiết thực, cấp bách của TP Hồ Chí Minh cũng như Việt Nam. Hiến kế để giảm tình trạng ách tắc giao thông nghiêm trọng ở TP Hồ Chí Minh, ông Lê Vũ Hải đề xuất sử dụng công nghệ cao để áp dụng mô hình giao thông thông minh như một số thành phố hiện đại trên thế giới đã và đang áp dụng. Theo ông, cơ sở hạ tầng giao thông ở Việt Nam còn thiếu cộng với ý thức chấp hành giao thông của người dân chưa cao, nhưng cũng nên nhìn đó là cái chúng ta không làm được. Việt Nam cần phát triển tự khả năng nghiên cứu và phát triển công nghệ để giải quyết vấn đề của chính mình. Đưa khoa học kỹ thuật làm nền tảng chung để các sở, ban, ngành cùng nhau giải quyết vấn đề này. Chẳng hạn giao thông thường ùn tắc vào giờ cao điểm người đi làm hay tan tầm, đón con. Nếu có nền tảng chung, thành phố có quy hoạch chung thì sẽ đưa ra được giải pháp để giải quyết vấn đề này.
GS, TS Lê Vũ Hải cho rằng, Việt Nam hiện nay không nên chỉ đặt mục tiêu có được những công nghệ cao của thế giới mà phải tiến tới phát triển và làm chủ công nghệ cao, công nghệ của chính mình, thậm chí đem bán cho nước ngoài. Việc tiếp cận những công nghệ cao ở Việt Nam hiện còn hạn chế vì phải dựa vào nguồn đầu tư nước ngoài, vừa mất tiền mua công nghệ, vừa mất tiền thuê chuyên gia để hướng dẫn sử dụng công nghệ đó. Chưa kể thực tế công nghệ đó chưa phải là mới nhất và nhiều trường hợp nhà đầu tư công nghệ chỉ giúp Việt Nam sử dụng công nghệ đó chứ không chuyển giao hẳn. Hệ quả là Việt Nam sẽ bị thụ động, phụ thuộc vào công nghệ của nước ngoài trong một thời gian dài và công nghệ của Việt Nam sẽ không thể ngang tầm quốc tế. Vì vậy, theo ông Lê Vũ Hải, lời giải cho bài toán này là cần tăng cường đưa các chuyên gia Việt kiều về Việt Nam, không chỉ để đào tạo về công nghệ mà là hợp tác với trong nước trực tiếp phát triển các công nghệ mới.
Cùng chia sẻ quan điểm, Tiến sĩ Việt kiều Nguyễn Đăng Bằng, thuộc Đại học Cambridge (Anh) đề xuất việc có cơ chế ưu tiên cho các công ty công nghệ cao khởi nghiệp trong thành phố, như miễn thuế thời gian đầu, không thu thuế thu nhập của các chuyên gia công nghệ cao về làm việc…
Về lĩnh vực thúc đẩy đầu tư, thương mại và dịch vụ trong thành phố, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, kiều bào Mỹ khẳng định việc Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do là bước tiến quan trọng để kiều bào có thêm cơ hội đầu tư về nước. Nhưng cũng phải thẳng thắn nhìn nhận môi trường đầu tư trong nước còn ẩn chứa nhiều rủi ro như hành lang pháp lý, thủ tục hành chính rườm rà… Theo ông, TP Hồ Chí Minh cần thành lập một trung tâm thông tin cho kiều bào làm đầu mối phổ biến các chính sách, dự án, chương trình đầu tư, qua đó, kêu gọi nguồn lực kiều bào, bỏ bớt khâu tuyên truyền bằng khẩu hiệu. Vì cái kiều bào thực sự cần là thông tin minh bạch và thực chất.
Các đại biểu kiều bào trao đổi, trò chuyện trong giờ giải lao.
Thông điệp về hòa hợp
Các đại biểu đều bày tỏ sự quan tâm và mong muốn TP Hồ Chí Minh tiên phong trong việc hướng tới nền kinh tế tri thức, áp dụng công nghệ thông tin vào các lĩnh vực công như quản lý hành chính, y tế, giao thông, môi trường, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp…
Trong số hơn 500 đại biểu kiều bào là các chuyên gia, trí thức, doanh nhân, nhà khoa học, nhà văn hóa tiêu biểu, đại diện cho cộng đồng 4,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài trên toàn thế giới về tham dự hội nghị, người cao tuổi nhất đã 85 và người trẻ tuổi nhất là 33. Tất cả không phân biệt tuổi tác, nghề nghiệp, nơi sinh sống, đều cùng chung chí hướng đóng góp xây dựng quê hương. Gần 100 tham luận của kiều bào gửi cho ban tổ chức với tâm huyết, trình độ nghiên cứu chuyên sâu và nhiều ý tưởng thiết thực. Còn tại hội nghị, hơn 50 tham luận được trình bày cùng các ý kiến trao đổi, phản hồi của lãnh đạo thành phố, đã tạo ra không khí cởi mở, thẳng thắn và đoàn kết, một lòng vì đất nước Việt Nam. Thay mặt các đại biểu tham dự hội nghị, Tiến sĩ Dương Nguyên Vũ, kiều bào Pháp khẳng định, các chuyên gia, trí thức, doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài luôn sẵn sàng đồng hành với nhân dân trong nước trong sự nghiệp xây dựng đất nước phồn vinh, giàu mạnh.
Đó chính là thông điệp mạnh mẽ về sự cầu thị, đề cao tinh thần hòa hợp dân tộc hướng tới mục tiêu cao đẹp là xây dựng một đất nước Việt Nam hùng cường cho tất cả mọi người dân Việt Nam dù họ sinh sống ở đâu.
Bài và ảnh: HÙNG KHOA-MỸ HẠNH