Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến CTCB và xây dựng đội ngũ cán bộ. Người huấn thị: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc…Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”; “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ”.

Thực tế cho thấy, việc phát hiện, tuyển chọn, bổ nhiệm, sử dụng đúng người có đức, có tài là một trong những yếu tố hết sức quan trọng quyết định thành công của mọi công việc. Nếu lựa chọn, bổ nhiệm nhầm cán bộ (tài hèn, đức mọn, cơ hội, vụ lợi…) thì không những công việc không “chạy”, nhiệm vụ không hoàn thành, mà thậm chí còn là một hiểm họa. Nếu để những cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất "chui càng sâu, leo càng cao" thì tai họa càng lớn.

Gần đây, dư luận bất bình khi một số cán bộ, công chức “làm công ăn lương” nhưng có khối tài sản rất lớn, thường được đứng tên chủ sở hữu là vợ, con, người thân, họ hàng... Thậm chí, một số cán bộ khi nghỉ hưu đã không giấu giếm nói rằng, “mình đã hạ cánh an toàn”. Hơn nữa, họ còn để lại đằng sau nhiều người thân, thuộc hạ, “cánh hẩu”… được sắp đặt ở những vị trí “tốt” trong bộ máy cơ quan, đơn vị, địa phương… Những sự việc đó gây bất bình trong dư luận xã hội, làm giảm lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và chế độ.

Những năm qua, đặc biệt từ sau Đại hội XII của Đảng, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng (PCTN) đạt được những kết quả quan trọng. Nhiều vụ án trọng điểm được công khai xét xử, với mức án nghiêm khắc đối với những đối tượng phạm tội tham ô, tham nhũng, cố ý làm trái quy định của Nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng…, tạo niềm tin cho nhân dân và toàn xã hội vào cuộc đấu tranh PCTN, lãng phí... Đẩy mạnh chống tham nhũng, tiêu cực được Đảng, Nhà nước xác định là một giải pháp quan trọng để làm trong sạch bộ máy, trong sạch đội ngũ cán bộ, cũng đồng thời để phòng, chống tiêu cực, tình trạng “chạy chức, chạy quyền” trong CTCB.

Nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng trong những năm gần đây đều tập trung khắc phục những yếu kém, tồn tại trong CTCB và quản lý cán bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, trách nhiệm, năng lực và động cơ đúng đắn, thực sự tiên phong, gương mẫu, luôn đặt lợi ích của tập thể, quốc gia, dân tộc lên trên lợi ích cá nhân, thực sự là cán bộ của dân, phục vụ nhân dân. Việc lựa chọn người có đức, có tài, bổ nhiệm vào cương vị chủ chốt các cấp là việc làm công phu, là trách nhiệm của nhiều cấp, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Trước hết, công tác lãnh đạo của các cấp bộ Đảng phải luôn coi trọng quán triệt và cụ thể hóa việc triển khai tổ chức thực hiện nghiêm túc 10 phương hướng nhiệm vụ và giải pháp trong công tác xây dựng Đảng, mà Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4, khóa XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã đề ra. Đó thực sự là những chủ trương, giải pháp mang tính cách mạng, khoa học và thực tiễn rất cao về CTCB của Đảng.

Để CTCB được tiến hành thực chất, cần chỉ đạo chặt chẽ việc xây dựng kế hoạch, xác định nguồn lựa chọn, thường xuyên kiểm tra, giám sát và đôn đốc các cấp thực hiện kế hoạch. Bước thẩm tra, xác minh lựa chọn cán bộ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng đội ngũ cán bộ. Các cơ quan chức năng, trực tiếp là cán bộ được phân công thẩm tra, xác minh phải thực sự tâm huyết, phát huy đầy đủ tinh thần trách nhiệm, thực hiện đúng quy trình để rút ra những kết luận chính xác về phẩm chất, năng lực, nhất là năng lực chuyên môn theo hướng sẽ đảm nhiệm. Nhất thiết không để tình trạng nhận xét, đánh giá cán bộ theo cảm tính, hoặc bị chi phối bởi các hiện tượng tiêu cực đối với cán bộ được lựa chọn.

Quán triệt và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trong CTCB là yêu cầu có tính nguyên tắc, là kỷ luật của mọi tổ chức đảng và mọi cán bộ, đảng viên. CTCB là mặt công tác hết sức quan trọng và nhạy cảm, nếu bị cá nhân chi phối thì tình trạng phe cánh, cục bộ, thiếu tin tưởng, mất đoàn kết trong nội bộ là khó tránh khỏi. Vì vậy, phải kết hợp đúng đắn chế độ lãnh đạo tập thể với phát huy trách nhiệm cá nhân, kết hợp chặt chẽ dân chủ với tập trung.

Để khắc phục tình trạng dân chủ cực đoan, dân chủ hình thức, trước khi tổ chức hội nghị cấp uỷ đảng họp bàn quyết nghị các vấn đề về cán bộ, cơ quan chức năng phải cung cấp đầy đủ, trung thực những thông tin liên quan của từng cán bộ (hồ sơ cán bộ, nhận xét đánh giá cán bộ, lịch sử chính trị…) tới từng thành viên. Mặt khác, phải quán triệt và làm rõ về nhận thức: Trong hội nghị cấp uỷ (đảng uỷ, thường vụ), giá trị ý kiến của các thành viên là ngang nhau. Phải luôn căn cứ vào chỉ thị, nghị quyết, quy định, hướng dẫn của cấp trên về CTCB, dân chủ thảo luận, quyết nghị tập thể, biểu quyết theo đa số. Đối với các vấn đề nhạy cảm, có thể biểu quyết bằng hình thức bỏ phiếu kín. Trước khi quyết định nhân sự, phải thực hiện đúng quy định tham khảo ý kiến của các cấp, các ngành có liên quan bằng phương pháp thăm dò ý kiến phù hợp với từng trường hợp.

Đánh giá, quy hoạch, bố trí sử dụng cán bộ là nội dung lớn có ý nghĩa quan trọng trong toàn bộ CTCB, quyết định trực tiếp đến chất lượng cán bộ. Vì vậy, phải quán triệt làm rõ ý nghĩa, mục đích của công tác đánh giá cán bộ, làm cho mọi người thấy rõ, đây là vấn đề cơ bản, hệ trọng, là điểm xuất phát và là cơ sở để làm tốt các khâu khác trong CTCB, như: Lựa chọn, quy hoạch, luân chuyển, đào tạo, bố trí sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chính sách cán bộ. Nếu đánh giá sai sẽ dẫn đến dùng người sai, bỏ sót người có tâm huyết, có năng lực, để phần tử cơ hội có điều kiện phát triển và tất yếu sẽ dẫn đến làm mất đoàn kết nội bộ; cán bộ tốt sẽ bi quan, làm “thui chột nhân tài”.

Cần tập trung nâng cao chất lượng toàn diện đội ngũ cán bộ, trước hết là nâng cao chất lượng chính trị. Trong đó tập trung xây dựng bản lĩnh chính trị của cán bộ thật sự kiên định vững vàng, trung thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân; có năng lực đề xuất những chủ trương, giải pháp đúng đắn, sáng tạo, trước hết là lĩnh vực được phân công; gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao để xây dựng cho từng cán bộ có động cơ cách mạng trong sáng, “có tâm, có tầm”, mẫu mực về phẩm chất, lối sống, được thể hiện ở sự khát khao cống hiến, luôn tận tâm tận lực với nhiệm vụ; nghiêm khắc với bản thân, có tấm lòng bao dung độ lượng.

Thời gian qua, cuộc đấu tranh chống tiêu cực trong CTCB đã đạt được kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Tuy nhiên, cần phải tiếp tục thực hiện quyết liệt, đồng bộ hơn nữa các chủ trương, giải pháp để sàng lọc và lựa chọn cán bộ, nhất là chế độ trách nhiệm đối với từng cấp, từng lĩnh vực; chỉ đạo tiến hành chặt chẽ, nghiêm túc các hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm soát... thực hiện nghiêm túc quan điểm của Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII: “Kiên quyết sàng lọc, miễn nhiệm, thay thế, cho từ chức đối với cán bộ làm việc kém hiệu quả, không hoàn thành nhiệm vụ, yếu về năng lực, kém về phẩm chất đạo đức, tín nhiệm thấp, mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết tuổi công tác, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu”. 

Đại tá DƯƠNG VĂN THỰC