"Bắt bệnh, kê đúng đơn" cho du lịch Việt Nam
Thẳng thắn chỉ ra những yếu kém của du lịch Việt Nam, ĐB Đoàn Thị Thanh Mai (Hưng Yên) cho rằng sứ mệnh dự án Luật Du lịch (sửa đổi) lần này không chỉ thể chế hiến pháp mà cần “bắt đúng bệnh, kê đúng đơn” để du lịch Việt Nam không thể mất việc ngay trên sân nhà.
Nhiều đại biểu cũng cho rằng quy định về tuyến du lịch không còn phù hợp với thực tế. Khách du lịch, doanh nghiệp du lịch có quyền chủ động lựa chọn, xây dựng chương trình du lịch linh hoạt, không nhất thiết phải gắn với các tuyến giao thông cố định như các tuyến du lịch truyền thống trước đây. Vì vậy, việc quy định nội dung này trong Luật Du lịch là không cần thiết.
ĐB Triệu Thị Dung. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội.
ĐB Triệu Thị Dung (Cao Bằng) cho rằng nguồn nhân lực du lịch nhất là hướng dẫn viên (HDV) ở nước ta vừa thiếu, vừa yếu và quản lý còn nhiều bất cập. Theo ĐB Dung thống kê, nước ta chỉ có 95 nghìn HDV du lịch quốc tế, phục vụ 8 triệu lượt khách du lịch nước ngoài và 6 triệu lượt khách Việt Nam ra nước ngoài du lịch trong 1 năm, và chỉ có 1.750 nghìn HDV nội địa phục cho 4 triệu lượt khách du lịch nội trong năm.
“Ước tính, thực tế chúng ta cần 250 nghìn hướng dẫn viên quốc tế và 50 nghìn hướng dẫn viên nội địa mới đủ”, ĐB Dung cho biết. Cũng theo ĐB Dung, các HDV ở nước ta rất yếu về vốn kiến thức, trình độ hiểu biết xã hội, xử lý tình huống, đặc biệt là khả năng ngoại ngữ.
Từ nguyên nhân trên, đã có thực tế có HDV chui xuất hiện càng nhiều ở các điểm du lịch nổi tiếng. “Cá biệt có HDV chui là người nước ngoài, sử dụng ngôn ngữ nước ngoài, đồng tiền nước ngoài và xuyên tạc lịch sử văn hóa Việt Nam như trường hợp ở TP Đà Nẵng. Nghiêm trọng hơn các công ty du lịch trong nước đứng tên nhưng người nước ngoài đứng sau, điều hành hoạt động”. Do đó, phải nghiêm cấm hành vi xâm hại danh dự, thể diện quốc gia trong Luật Du lịch, ĐB Dung nói.
Để xóa bỏ tình trạng trên, đại biểu đề nghị Dự thảo luật bổ sung quy định thi sát hạch nghiệp vụ để bảo đảm việc cấp thẻ HDV. Tổng cục Du lịch cần tạo điều kiện cũng như kiểm soát chặt việc cấp thẻ; cập nhật kiến thức liên tục về sản phẩm du lịch, các quy định của nhà nước cho các HDV trước khi cấp đổi thẻ. Cùng với đó, Bộ GĐ&ĐT phải bổ sung mã ngành hướng dẫn viên, chú trọng nâng cao ngoại ngữ cho sinh viên. Mặt khác, trong thời kỳ hội nhập sâu rộng như hiện nay, nguồn nhân lực trong nước có thể bị mất việc ngay trên sân nhà. Do đó, cần quy định Bộ GD&ĐT thiết kế đào tạo HDV du lịch.
Theo ĐB Nguyễn Quốc Hưng (Hà Nội), cần thành lập thanh tra du lịch, bởi hoạt động của các đơn vị thanh tra nhiều nơi không đáp ứng được thực tế, bảo vệ cho khách du lịch. Đó là một trong những nguyên nhân khiến 70% khách du lịch không trở lại. "Cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như chèo kéo, trộm cắp tài sản, chặt chém khách du lịch, quấy rối vừa mua vừa cướp... Trong dự thảo vẫn chưa có quy định xử lý nghiêm các hành vi trên", ĐB Nguyễn Quốc Hưng nói.
Thay đổi cách tiếp cận "mềm mại" hơn
Nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện giải trình và làm rõ thêm về những ý kiến đại biểu. Theo Bộ trưởng, quan điểm sửa đổi luật lần này dựa trên tinh thần thay đổi cách tiếp cận, tức là không quản lý bằng hình thức cấm, mà kết hợp giữa quản lý Nhà nước bằng quy định của Pháp luật và bằng công cụ của kinh tế thị trường. Do đó, có những điều quy định "mềm mại" hơn.
Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội.
"Cách kết hợp hài hòa này sẽ tạo điều kiện cho du lịch phát triển phù hợp với kinh tế thị trường; Nhà nước tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, sân chơi bình đẳng, và chỉ "thổi còi" những hoạt động làm sai Pháp luật. Do đó luật này rất ít từ cấm", Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cho biết thêm.
Về việc xếp hạng cư trú từ bắt buộc chuyển sang tự nguyện, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện thông tin: Hiện nay trên thế giới chỉ còn vài nước quy định, còn lại đều tự nguyện. Tuy nhiên, Việt Nam chọn một phương án phù hợp với mình, do đó có quy định nhưng không bắt buộc bởi trong điều kiện kinh doanh khách sạn, đây là quyền lợi của doanh nghiệp, nên tất cả doanh nghiệp sẽ phải đăng ký để vào được xếp hạng, bởi khi vào đó họ sẽ được quảng bá công khai, được khách hàng tính điểm và biết đến nhiều hơn.
Liên quan đến vấn đề tại sao không phân loại khách sạn định kỳ như trước, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cho rằng bỏ phân loại không có nghĩa là bỏ kiểm tra. Nếu như khách sạn được xếp hạng công nhận 3 sao nhưng chỉ sau 1 tháng mà xuống cấp thì sẽ bị “rụng” sao ngay lập tức, không như luật trước đây là sau 5 năm mới kiểm tra. “Vừa rồi Bộ đã đi kiểm tra và "rút sao" 25 khách sạn, khuyến cáo 50 khách sạn và tất cả các khách sạn đều đồng tình với điều này”, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện thông tin.
Về tiêu chuẩn của HDV trong luật cũng thông thoáng hơn, có nghĩa là những gì không quy định bắt buộc, không khả thi thì đều bỏ. Hạ tiêu chuẩn HDV du lịch bởi trên thực tế lượng HDV cả quốc tế và trong nước chỉ đáp ứng được 1/3 nhu cầu, đó là một trong những lý do tại sao lại có hiện tượng HDV chui như vừa qua.
THU HÀ