Phóng viên (PV): Theo quy định thì người tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 phải có bản kê khai tài sản và kê khai thu nhập. Tại sao phải áp dụng quy định này với cả người không thuộc cơ quan nhà nước tự ứng cử, thưa ông?

Đại biểu Trương Minh Hoàng: Kê khai tài sản với tất cả người tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND theo tôi là cần thiết. Đó là cách tốt nhất để minh bạch tài sản của bất cứ người nào tham gia ứng cử, phải rõ ràng tài sản ấy có từ đâu. Không phải chỉ công chức nhà nước mới phải kê khai, mà cả những người ứng cử không làm trong các cơ quan nhà nước, như người dân, người hoạt động trong các tổ chức, doanh nghiệp cũng phải kê khai. Đâu phải chỉ có cán bộ là công chức, viên chức nhà nước thì mới có tài sản không rõ nguồn gốc, không minh bạch, có thể từ nguồn bất chính? Người dân bình thường cũng có khả năng có tài sản bất chính, chẳng hạn tài sản có được từ việc tham gia chạy chọt cái này, cái khác, hay cũng không loại trừ tài sản của họ có được từ một tổ chức nào đó lợi dụng rửa tiền. Do vậy, bất cứ ai tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp cũng cần kê khai tài sản, thu nhập để minh bạch nguồn gốc của tài sản, minh bạch nguồn thu nhập.

PV: Như vậy, kê khai tài sản là một thủ tục bắt buộc với người ứng cử đại biểu Quốc hội để phòng, chống tiêu cực với những người có ý định tham gia vào các cơ quan dân cử?

Đại biểu Trương Minh Hoàng: Đó là về lâu dài. Việc công khai, minh bạch tài sản và thu nhập để tăng cường kiểm soát, phòng ngừa nguồn thu nhập bất chính cho cán bộ, công chức, cho những người tham gia cơ quan quyền lực kể cả ở Trung ương hay ở địa phương. Kê khai tài sản ngay từ đầu như vậy để khung lại khối tài sản có từ trước khi tham gia cơ quan nhà nước. Đó là cách để kiểm soát thu nhập và tài sản của đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp khi tham gia vào các cơ quan dân cử.

Tuy nhiên, việc kê khai tài sản, thu nhập của người tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp còn có giá trị bảo vệ chính bản thân họ, trong trường hợp họ bị khiếu nại, tố cáo về tài sản và thu nhập.

Ví dụ, gần tới ngày bầu cử thì có đơn thư khiếu nại người A, người B có tài sản bất chính, vì sao có tài sản ấy và vì sao có tài sản lớn như thế? Nếu có kê khai tài sản, thu nhập như vậy, cơ quan có trách nhiệm sẽ trả lời được ngay cho người khiếu kiện, để cử tri hiểu rõ vấn đề, không làm chậm trễ việc bầu cử và không làm lỡ cơ hội của người ứng cử. Nếu lỡ cơ hội cho một người tốt, một người có năng lực để làm đại diện cho nhân dân thì lại càng tiếc.

PV: Tuy mục đích của việc kê khai tài sản là rất tốt, rất cần thiết như vậy, nhưng cử tri vẫn còn băn khoăn, rằng phải làm sao để việc kê khai tài sản của người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp không mang tính hình thức?

Đại biểu Trương Minh Hoàng: Để tránh tính hình thức, tôi có kiến nghị, nếu người ứng cử nào có tài sản lớn mà không giải trình được nguồn gốc thì nên đưa vào công quỹ. Nếu xung công tài sản không giải trình được nguồn gốc rồi thì không phải kiểm điểm, kiểm thảo gì nữa. Một đối tượng cố tình không kê khai đầy đủ tài sản mà người dân, tổ chức, cơ quan hoặc doanh nghiệp phát hiện thì phải có hình thức xử lý cho nghiêm. Một là kiểm điểm. Hai là nếu nguồn gốc của tài sản đó không rõ ràng thì cương quyết thu hồi, xung vào công quỹ và nếu như đủ yếu tố thì chuyển qua xử lý bằng hình thức khác, nếu có dấu hiệu tham nhũng thì xử lý hình sự. Có thể thực hiện thí điểm như vậy ở vài nơi, làm thật nghiêm khắc để tạo hồi chuông cảnh tỉnh cho người nào có sai sót hoặc có ý định tạo nguồn tài sản không rõ ràng thì dừng lại, họ sẽ giữ mình trước xã hội, giữ uy tín của mình và gia đình.

PV: Xin cảm ơn ông!

CHIẾN THẮNG (thực hiện)