Đại hội toàn quốc lần thứ XII của Đảng vừa qua đã đưa ra chủ trương sẽ phát triển mạnh mẽ chương trình khởi nghiệp quốc gia. Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cũng đang xây dựng các dự án, các chương trình khởi nghiệp quốc gia cho thanh niên là những tín hiệu đáng mừng, tạo động lực mạnh mẽ cho tuổi trẻ cả nước. Trong những năm qua, được sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền các địa phương, hoạt động của Đoàn Thanh niên đã phối hợp với các cấp, các ngành, doanh nghiệp tổ chức truyền thông, tư vấn, khuyến khích, vận động thanh niên chủ động tạo việc làm, giúp nhau lập nghiệp, góp vốn và liên kết trong sản xuất, kinh doanh. Nhiều địa phương đã và đang tổ chức nhiều chương trình như: “Hội chợ việc làm”, “Ngày hội việc làm”, “Ngày hội hướng nghiệp-dạy nghề”… đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho thanh niên. Gần đây, nhiều địa phương trong cả nước đã tổ chức các chương trình về khởi nghiệp cho thanh niên, quan tâm đến phát triển nguồn nhân lực trẻ như một trong những giải pháp tích cực để phát triển kinh tế, xã hội, thực hiện thắng lợi Nghị quyết đại hội Đảng các cấp. Trong đó, các cấp đều nhấn mạnh vai trò nòng cốt của tổ chức Đoàn Thanh niên trong việc đồng hành cùng thanh niên lập thân, lập nghiệp.

Thanh niên, sinh viên, học sinh tham gia ngày hội hướng nghiệp, dạy nghề. Ảnh minh họa:  TTXVN.

Tuy nhiên, “Làm thế nào để thanh niên khởi nghiệp hiệu quả?” là câu hỏi cần được các cấp, các ngành tìm lời giải phù hợp nhất. Nghị quyết Đại hội XII của Đảng xác định mục tiêu đến năm 2020 “tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 65-70%, trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt 25%”. Mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế của nước ta giai đoạn 2011-2020 có từ 1,5 triệu tới 2 triệu doanh nghiệp (hiện nay mới có hơn 500.000 doanh nghiệp). Để thực hiện các vấn đề này, rất cần sự hỗ trợ mạnh mẽ cho thanh niên khởi nghiệp. Hiện nay, tỷ lệ khởi nghiệp trên tổng dân số Việt Nam đang là 2,4%. Đây là con số còn khiêm tốn trong khi mức trung bình của thế giới là 12%. Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan từng chia sẻ trên một diễn đàn gần đây rằng: “Để khởi nghiệp thành công, nhất thiết thanh niên phải nhớ cho mình 8 chữ "T" cần thiết: Tức khí, Tò mò, Thử nghiệm, Tìm kiếm, Chữ Tín, Thất bại, Thử lại, Thành công. Đó là những nhân tố cơ bản cần thiết để thanh niên trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản trên con đường khởi nghiệp, xác định năng lực bản thân, sự mạo hiểm, thách thức và dĩ nhiên là cả những thất bại”.

Theo các chuyên gia, chuỗi hoạt động khởi nghiệp cần được tổ chức với nhiều nội dung: Tập huấn khởi sự doanh nghiệp, tọa đàm thanh niên tham gia phát triển kinh tế, trao đổi kinh nghiệm khởi sự doanh nghiệp, tư vấn hỗ trợ thủ tục pháp lý cho thanh niên có nhu cầu, nguyện vọng khởi nghiệp... Đặc biệt, vai trò của Nhà nước trong việc tạo ra môi trường khởi nghiệp chuyên nghiệp và lành mạnh là rất quan trọng. Đó là hệ thống pháp luật, chính sách, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, phát triển các chương trình khởi nghiệp, nhất là các quỹ khởi nghiệp, văn phòng tư vấn và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp... Các hiệp hội, địa phương và ngành cũng cần mở rộng các cuộc giao lưu và đào tạo, thi khởi nghiệp trên toàn quốc, tìm các nhà đầu tư tài trợ cho những dự án có tính khả thi.

Vướng mắc đang đặt ra hiện nay là nhiều thanh niên muốn đầu tư phát triển kinh tế nhưng lại thiếu nguồn vốn, trình độ năng lực về nắm bắt, ứng dụng khoa học công nghệ còn hạn chế… Điều này cần sự chung tay hỗ trợ của các cấp, các ngành, các tổ chức để tổ chức Đoàn Thanh niên xây dựng, triển khai các chương trình, chính sách, đề án hỗ trợ, đồng hành với thanh niên trong thời gian tới. Trong hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, các cấp bộ Đoàn đã xác định: Làm tốt công tác hướng nghiệp và giới thiệu việc làm cho thanh niên, huy động các nguồn lực để đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp và triển khai các mô hình phát triển kinh tế ở nông thôn, đẩy mạnh công tác dạy nghề và tạo việc làm cho bộ đội xuất ngũ, giám sát, khuyến nghị, thúc đẩy việc xây dựng và thực thi các chính sách về nghề nghiệp, việc làm cho thanh niên, giúp thanh niên tiếp cận nhanh nhất các nguồn vốn vay để lập nghiệp. Về phía thanh niên, cần hưởng ứng và thực hiện mạnh mẽ, hiệu quả, thiết thực cho hoạt động khởi nghiệp, chủ động tiếp cận chương trình, tích cực tham gia vào các hoạt động để trau dồi kiến thức, kinh nghiệm, vận dụng những kiến thức được đào tạo tìm kiếm những ý tưởng kinh doanh để lập nên các dự án khởi nghiệp có giá trị thực tiễn cao.

Một kinh nghiệm tiêu biểu về khởi nghiệp thanh niên có thể thấy tại TP Hồ Chí Minh là việc triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp. Để cụ thể hóa các giải pháp của chương trình thanh niên khởi nghiệp, Hội Liên hiệp Thanh niên TP Hồ Chí Minh đã ký kết, vận động nguồn lực thành lập Quỹ Đầu tư khởi nghiệp và sáng tạo với mục tiêu phấn đấu đạt quy mô nguồn vốn trong giai đoạn 2016-2020 là 100 tỷ đồng từ các nhà đầu tư, doanh nghiệp, cá nhân góp vốn, triển khai đầu tư cho các chương trình hoạt động theo chủ đề, thực hiện các hoạt động đào tạo, huấn luyện, đổi mới công nghệ, quản trị… cho các dự án khởi nghiệp của thanh niên. Mới đây, Quỹ Đầu tư khởi nghiệp và sáng tạo cũng vừa bảo trợ cho hai dự án đầu tiên là “Xếp hàng khám bệnh thông minh” và “Vé điện tử” với kinh phí hơn 100 triệu đồng/dự án. Một minh chứng khác là thành phố có hẳn Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp và 5 năm qua, trung tâm đã nhận hơn 2.400 hồ sơ của thanh niên các quận, huyện, thẩm định khả thi cho hơn 1.200 dự án và đã phát vay được hơn 650 dự án để thanh niên thực hiện. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Bí thư Thành đoàn TP Hồ Chí Minh khẳng định: “Ban Thường vụ Thành đoàn quan tâm tập trung tạo môi trường, điều kiện cho thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp thành công. Đây cũng chính là giải pháp mà Thành đoàn kiên trì từ trước đến nay và hướng sắp tới tiếp tục phát động thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp, cùng xây dựng thành phố khởi nghiệp của giới trẻ”. Đúc kết kinh nghiệm chương trình thanh niên khởi nghiệp của thành phố là tập trung vào 4 nhóm giải pháp trọng tâm: Gieo hạt-Ươm mầm-Phát triển mô hình doanh nghiệp khởi nghiệp-Tăng cường năng lực hội nhập cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

Trong tiến trình hội nhập sâu rộng của đất nước ta, nếu mỗi thanh niên có tinh thần khởi nghiệp sẽ là nền tảng quan trọng để quốc gia khởi nghiệp. Chủ trương đã có, các địa phương, các cấp, ngành đẩy mạnh thực hiện những giải pháp hỗ trợ sẽ giúp thanh niên khởi nghiệp hiệu quả.

HÙNG KHOA