(toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư).

Tham dự hội nghị còn có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Trần Đại Quang, Chủ tịch nước; Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch Quốc hội; Đinh Thế Huynh, Thường trực Ban Bí thư; Nguyễn Thiện Nhân, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; cùng nhiều đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng; gần 1.400 đại biểu là các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể, Ban cán sự Đảng, Đảng đoàn trực thuộc Trung ương, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương và các báo cáo viên chủ chốt.

Ngày 19-4, các đại biểu nghe đồng chí Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư giới thiệu chuyên đề: “Những nội dung cơ bản của Báo cáo Chính trị Đại hội XII của Đảng”; đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương giới thiệu chuyên đề: "Báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay".

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: TTXVN. 


Nắm chắc, hiểu rõ những vấn đề căn cốt

Buổi sáng, thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Đinh Thế Huynh trực tiếp giới thiệu đến các đại biểu chuyên đề “Những nội dung cơ bản của Báo cáo Chính trị Đại hội XII của Đảng”. Theo đó, đồng chí Đinh Thế Huynh yêu cầu các đại biểu cần hiểu rõ, nắm vững những vấn đề căn cốt trong Báo cáo Chính trị; đồng thời đi sâu phân tích, làm rõ những vấn đề mới, nhất là đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XI; kết quả 30 năm thực hiện đường lối đổi mới và mục tiêu tổng quát, động lực phát triển đất nước 5 năm tới.

Đánh giá tổng quát kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XI và 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, đồng chí Đinh Thế Huynh nêu rõ: Ngay từ đầu nhiệm kỳ, trước diễn biến mới của tình hình, Trung ương Đảng, Bộ Chính trị đã quyết định điều chỉnh mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội; tập trung ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô; bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện đời sống nhân dân; duy trì tăng trưởng ở mức hợp lý gắn với đẩy mạnh thực hiện 3 đột phá chiến lược, cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng; bảo đảm quốc phòng-an ninh và ổn định chính trị-xã hội; tăng cường hoạt động đối ngoại; nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế; tạo tiền đề vững chắc cho tăng trưởng cao hơn ở những năm cuối của kế hoạch 5 năm. Nhiệm kỳ 2011-2015, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã nỗ lực phấn đấu đạt được những thành quả quan trọng. Đánh giá như vậy là phù hợp, đúng mức, phản ánh được cả những nỗ lực, cố gắng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta trong bối cảnh khó khăn, phức tạp của tình hình, cũng như những yếu kém, khuyết điểm cần được khắc phục.

Nhìn lại 30 năm đổi mới, đồng chí Đinh Thế Huynh cho rằng: Báo cáo Chính trị không chỉ nêu bật những thành tựu mà còn thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế, yếu kém phải tập trung khắc phục, giải quyết. Tổng thể, qua 30 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN); đồng thời cũng còn nhiều vấn đề lớn, phức tạp, nhiều hạn chế, yếu kém cần tập trung giải quyết, khắc phục để đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Đây là một đánh giá khách quan, khoa học. So với Báo cáo tổng kết 20 năm đổi mới (1986-2006), Báo cáo chính trị cũng rút ra 5 bài học, song trong mỗi bài học đều có những nội dung mới, đặc biệt bài học thứ 4 có ý nghĩa đột phá: "Phải đặt lợi ích quốc gia-dân tộc lên trên hết".

Theo đồng chí Đinh Thế Huynh, mục tiêu tổng quát và động lực phát triển đất nước 5 năm (2016-2020), chính là việc cụ thể hóa chủ đề Đại hội XII của Đảng và đó cũng chính là tiêu đề của Báo cáo Chính trị. Đề cập đến nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu các đại biểu, hiểu rõ bản chất của của nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo (doanh nghiệp Nhà nước chỉ là một thành tố, không giữ vai trò quyết định). "Định hướng XHCN của nền kinh tế là một thuộc tính mà không phải là sự lắp ghép cơ học"-Đồng chí Đinh Thế Huynh nhấn mạnh.

 Một điểm mới trong Báo cáo Chính trị đã nêu, là phát huy các nhân tố tạo thành động lực để phát triển đất nước. Đây là vấn đề mới mà văn kiện các đại hội trước ít đề cập đến. Trong nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng, cần nhận thức đúng và xử lý tốt các nhân tố tạo thành động lực: Hài hoà lợi ích; phát huy lòng yêu nước, tinh thần dân tộc; phát huy dân chủ, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; phát huy nhân tố con người, vai trò của khoa học-công nghệ; tiếp tục đổi mới tư duy, cơ chế, chính sách, tổ chức... tạo thành động lực tổng hợp để đổi mới và hội nhập.

Những vấn đề như: Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN; tăng cường quốc phòng-an ninh và đối ngoại... đều được đồng chí Đinh Thế Huynh phân tích, làm rõ những nội dung chủ yếu và điểm mới so với nhiệm kỳ trước mà Báo cáo Chính trị Đại hội XII đã nêu; qua đó khẳng định tầm nhìn chiến lược và đổi mới tư duy lý luận theo hướng bám sát thực tiễn của Đảng ta.

Về công tác xây dựng Đảng, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu các đại biểu hiểu sâu, nắm vững 10 nhiệm vụ then chốt mà Báo cáo Chính trị Đại hội XII của Đảng đã nêu. Riêng thành tố “xây dựng Đảng về đạo đức” mới được bổ sung nhưng được xếp ngang bằng với các thành tố “chính trị, tư tưởng, tổ chức”. Theo đồng chí Đinh Thế Huynh, để tăng cường vai trò lãnh đạo, Đảng phải tiêu biểu về trí tuệ và đạo đức như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”. Do đó, xây dựng Đảng, nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền, phải chú trọng xây dựng Đảng về đạo đức. Đây là điểm nhấn, điểm mới trong nội dung xây dựng Đảng, là sự bổ sung hết sức cần thiết trong đổi mới tư duy về xây dựng Đảng hiện nay.

Kiên quyết, kiên trì thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI)

Chiều cùng ngày, đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương giới thiệu chuyên đề: "Báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay". Theo đó, đồng chí Phạm Minh Chính khẳng định: Thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi và từng bước khắc phục tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên. Đây là thành công lớn trong thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị. Đến nay, thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) trở thành việc làm thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là thực hiện tự phê bình và phê bình. Qua tổ chức kiểm điểm tự phê bình và phê bình, từng tập thể, cá nhân cán bộ, đảng viên tự nhìn nhận, soi xét lại bản thân, thấy rõ ưu điểm để phát huy, nhận rõ hạn chế, khuyết điểm để sửa chữa, khắc phục. Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí được tăng cường và đẩy mạnh hơn. Ban Chấp hành Trung ương đã quyết định thành lập lại Ban Nội chính Trung ương; kiện toàn Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng do đồng chí Tổng Bí thư làm Trưởng ban và tập trung chỉ đạo quyết liệt vấn đề này. Do vậy, nhiều văn bản chỉ đạo về đấu tranh phòng, chống tham nhũng được thể chế hóa bằng pháp luật; nhiều vụ tham nhũng lớn, nghiêm trọng và phức tạp kéo dài sớm được điều tra, khởi tố, truy tố và xét xử công khai với những bản án nghiêm khắc dành cho các bị cáo, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, ủng hộ...

Đồng chí Phạm Minh Chính cho biết: Tính đến hết năm 2014, toàn Đảng đã xử lý kỷ luật hơn 54.000 đảng viên ở các cấp và xóa tên, cho ra khỏi Đảng hàng nghìn trường hợp khác, có tác dụng cảnh báo, cảnh tỉnh, răn đe, phòng ngừa sai phạm; siết lại kỷ cương, kỷ luật, tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng; đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi một số biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, góp phần làm trong sạch nội bộ Đảng.

Trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, nhiều cấp ủy đã quy định cụ thể về việc nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; quy định cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp trên phải tham dự sinh hoạt với chi bộ ở địa bàn dân cư; định kỳ tiếp xúc, đối thoại với nhân dân tại cơ sở... Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp được tăng cường và đẩy mạnh hơn... Nhiều cấp ủy đã coi trọng cải tiến phong cách, lề lối làm việc, đổi mới việc ban hành và tổ chức thực hiện nghị quyết; coi trọng việc sơ kết, tổng kết thực hiện các nghị quyết của cấp trên và của cấp mình; tích cực cải cách thủ tục hành chính; ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy.

Thẳng thắn chỉ rõ một số hạn chế, yếu kém, đồng chí Phạm Minh Chính nêu rõ: Tiếp tục kiên quyết, kiên trì thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) là chủ trương của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, trong đó coi trọng việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, kiên định mục tiêu lý tưởng cách mạng; tăng cường sự thống nhất ý chí và hành động, mối liên hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng với nhân dân. Cùng với đó, tiếp tục làm rõ, cụ thể hóa cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”, nội dung lãnh đạo và mối quan hệ với Nhà nước, các tổ chức trong hệ thống chính trị, có phương thức lãnh đạo, khoa học phù hợp với xu thế phát triển của đất nước và thời đại... Thực hiện kiểm điểm tự phê bình và phê bình hằng năm trong cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và đảng viên theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), trọng tâm là sửa chữa, khắc phục những thiếu sót, khuyết điểm đã được chỉ ra qua kiểm điểm hằng năm và những vấn đề mới phát sinh liên quan đến trách nhiệm của tập thể và cá nhân. Chú trọng kiểm tra, giám sát những nơi có vấn đề nổi cộm qua phát hiện của tổ chức hoặc phản ánh của các phương tiện thông tin đại chúng và nhân dân. Kiểm tra giám sát tổ chức phải gắn với kiểm tra cá nhân, nhất là người đứng đầu. Xử lý nghiêm minh các cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật Nhà nước. Đẩy mạnh ngăn chặn, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Quy định rõ việc kê khai thu nhập, tài sản của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp. Tăng cường khả năng giám sát của nhân dân để bảo đảm tính minh bạch nhằm phòng ngừa tham nhũng. Coi trọng việc lấy phiếu tín nhiệm đối với cán bộ chủ chốt...

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) gắn với thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị (khóa XI), đồng thời gắn chặt chẽ với thực hiện Quy chế 101 của Ban Bí thư về trách nhiệm nêu gương trong thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị. Chủ động, tích cực và đẩy mạnh việc phê phán, đấu tranh với những biểu hiện sa sút về tư tưởng chính trị, thiếu trách nhiệm, vụ lợi cá nhân, vi phạm chuẩn mực đạo đức, lối sống... Kiên quyết đấu tranh có hiệu quả với những âm mưu, hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ ta của các thế lực thù địch, phản động, đối tượng cơ hội chính trị...

Hôm nay (20-4), hội nghị tiếp tục chương trình làm việc.

TRỊNH DŨNG