Hà Nội cần cơ chế đặc thù
Trình bày Tờ trình dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về một số cơ chế tài chính, ngân sách đặc thù cho TP Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, dự thảo Nghị định bao gồm 4 Chương, với 12 Điều. Dự thảo Nghị định được kế thừa và bổ sung một số nội dung quan trọng nhằm tăng cường nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách trung ương, đảm bảo cân đối tích cực trong phạm vi an toàn, an ninh tài chính quốc gia và từng bước phù hợp với khả năng ngân sách trung ương.
Cụ thể dự toán chi ngân sách của thành phố Hà Nội được xác định trên cơ sở định mức phân bổ chi ngân sách cao hơn các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác được áp dụng cho thời kỳ ổn định ngân sách địa phương.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng trình bày Tờ trình dự thảo Nghị định của Chính phủ
Về bội chi ngân sách, đây là nội dung mới của Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, quy định cho phép các địa phương được phép bội chi ngân sách thay vì được phép huy động như Luật Ngân sách nhà nước năm 2002, được tổng hợp vào bội chi ngân sách nhà nước do Quốc hội quyết định hằng năm. Dự thảo Nghị định quy định phù hợp với nội dung quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2015.
Dự thảo Nghị định quy định mức dư nợ vay của TP Hà Nội không vượt quá 60% số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp.
Thảo luận tại phiên họp, cơ quan thẩm tra là Ủy ban Tài chính – Ngân sách (TCNS) và các thành viên UBTVQH nhất trí với nhiều nội dung Chính phủ trình. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng các quy định về cơ chế tài chính – ngân sách như quy định của các Luật không thể hiện rõ cơ chế đặc thù, đề nghị Chính phủ, theo thẩm quyền, xác định rõ về phạm vi, nội dung cơ chế có tính đột phá mạnh mẽ hơn, nhất là các vấn đề về phân cấp, phân quyền quyết định cho Thủ đô Hà Nội.
Nội dung đáng lưu ý là về bổ sung có mục tiêu từ tăng thu ngân sách Trung ương. Cụ thể, Chính phủ đề nghị không quy định ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu cho thành phố tương ứng toàn bộ tổng số tăng thu ngân sách Trung ương so với dự toán đã được Thủ tướng Chính phủ giao, mà quy định “Thành phố được bổ sung có mục tiêu từ tăng thu ngân sách Trung ương, nhưng không vượt quá số tăng thu ngân sách Trung ương trên địa bàn so với thực hiện thu năm trước”.
Về nội dung này, đa số ý kiến trong Ủy ban TCNS cho rằng quy định như Chính phủ trình là chặt chẽ hơn so với quy định của Luật NSNN năm 2015 nhưng so với khả năng thực tế về cân đối nguồn của NSTW là hợp lý.
Về quy định huy động các nguồn vốn khác cho đầu tư phát triển, đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cho rằng, để tạo thêm kênh huy động nguồn vốn đầu tư, ngoài việc ưu tiên bố trí vốn ODA thì Chính phủ cần ưu tiên hỗ trợ vốn vay ưu đãi để bổ sung nguồn lực cho Thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, để đảm bảo công bằng trong phân bổ nguồn lực với các địa phương khó khăn khác, thì thay vì cấp phát một phần ODA cho Thủ đô Hà Nội, Chính phủ nên áp dụng cơ chế tăng mức vay về cho vay lại với lãi suất thấp, vì các dự án ở Thủ đô có thể thu được phí dịch vụ để trả nợ.
Ngoài ra, quy định tại Dự thảo: “Một số công trình, dự án quan trọng có quy mô lớn thuộc lĩnh vực môi trường, giao thông, thủy lợi do TP Hà Nội quản lý mà vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa phương thì UBND TP báo cáo Chính phủ trình Quốc hội quyết định hỗ trợ từ ngân sách Trung ương cho ngân sách thành phố để triển khai thực hiện theo từng dự án” cũng nhận được sự đồng tình từ Ủy ban TCNS.
Cần tạo lợi thế hơn trước đây
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh: Cơ chế đặc thù phải có sự đột phá mạnh mẽ để thủ đô phát triển và đề nghị Chính phủ nghiên cứu những vấn đề thủ đô đề xuất, tạo ra tính năng động, hiệu quả cho chính quyền thủ đô thực hiện. Nghị định không nên làm giảm bớt những ưu đãi mà Hà Nội đang được hưởng.
Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển kết luận nội dung thảo luận
Chia sẻ khó khăn với TP Hà Nội, song Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết trong bối cảnh ngân sách khó khăn, hụt thu mà tiếp tục thưởng đầu tư trở lại thì khó khăn, không khả thi do đó cần cân nhắc.
Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Phan Thanh Bình cũng đề nghị nên thực hiện đúng Luật Thủ đô và Luật Ngân sách Nhà nước, không nên để TP Hà Nội thua thiệt hơn hiện tại.
Phát biểu tại phiên họp, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải khẳng định Hà Nội chia sẻ những khó khăn với Trung ương nhưng cần cơ chế đặc thù để thủ đô phát triển.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nêu: UBTVQH đề nghị Chính phủ ban hành Nghị định nhưng phải bám sát Điều 74 của Luật Ngân sách nhà nước và Điều 21 của Luật Thủ đô; cần đột phá, tạo lợi thế hơn cho TP Hà nội so với trước đây.
Về tỷ lệ điều tiết, đề nghị giữ nguyên mức Quốc hội quyết định là 35%. Về số bội chi, UBTVQH thống nhất không quá 60% số thu, nếu TP Hà Nội thấy rằng cần tăng thêm thì có thể là báo cáo UBTVQH, Chính phủ để xem xét nới thêm khi cần thiết. Về mức đầu tư trở lại, đề nghị thực hiện đúng tinh thần Khoản 2, Điều 21 của Luật Thủ đô.
Trong quy hoạch đầu tư công trung hạn, UBTVQH đề nghị Chính phủ rà soát, tạo điều kiện hơn cho thủ đô.
Cũng trong chiều nay UBTVQH đã thống nhất về mặt nguyên tắc ban hành Nghị quyết quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý, sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
Tin, ảnh: THU HÀ