Đây là chuỗi hoạt động đối ngoại đa phương lớn nhất của Việt Nam trong năm 2016, nhằm thúc đẩy các lợi ích của đất nước trong hợp tác khu vực Mê Công, củng cố và phát huy quan hệ truyền thống với các nước láng giềng, góp phần làm cho các cơ chế hợp tác này phát triển theo hướng thực chất hơn. Bên cạnh đó, đây cũng là dịp để Việt Nam quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam, thể hiện sự tôn trọng, chân thành và thân thiện của lãnh đạo và nhân dân đối với lãnh đạo các nước láng giềng anh em, thu hút sự quan tâm của hàng trăm doanh nghiệp tầm khu vực và thế giới, thành viên của Diễn đàn Kinh tế thế giới.
Tháng 11-2003, tại Hội nghị Cấp cao Ba-gan theo sáng kiến của Thái Lan, cơ chế Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady-Chao Phraya-Mê Công (ACMECS) được thành lập với 4 nước thành viên là Cam-pu-chia, Lào, Mi-an-ma và Thái Lan. Việt Nam chính thức tham gia ACMECS vào tháng 11-2004. Mục tiêu của hợp tác ACMECS là nhằm tăng cường hợp tác kinh tế chung và song phương để khai thác và phát huy lợi thế so sánh giữa các vùng, các nước thành viên, nâng cao sức cạnh tranh và thu hẹp khoảng cách phát triển. Hợp tác ACMECS bao gồm 8 lĩnh vực là: Thương mại và Đầu tư; Y tế; Nông nghiệp; Phát triển nguồn nhân lực; Công nghiệp-Năng lượng; Giao thông; Du lịch; Môi trường.
Trong khi đó, tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Nhật Bản tháng 12-2003 ở Tô-ki-ô, lãnh đạo Cấp cao các nước: Cam-pu-chia, Lào, Mi-an-ma và Việt Nam (CLMV) đã nhất trí hình thành cơ chế họp Cấp cao giữa bốn nước CLMV. Việc hình thành hợp tác CLMV là một trong những nỗ lực đáp ứng yêu cầu khách quan của hội nhập Tiểu vùng Mê Công và ASEAN. Trở ngại lớn nhất đối với hội nhập ASEAN chính là khoảng cách phát triển giữa các thành viên ASEAN, cụ thể là giữa các nước CLMV với các nước ASEAN. Do đó, hợp tác CLMV khởi nguyên từ ý tưởng thu hẹp khoảng cách phát triển nhằm thúc đẩy hội nhập của các nước CLMV vào tiến trình phát triển chung của khu vực. Hợp tác CLMV là cơ chế hợp tác mở, một mặt phát huy lợi thế, tiềm năng hợp tác sẵn có của các nước CLMV, nhưng mặt khác là kênh kêu gọi hỗ trợ của các nước ASEAN khác và các đối tác phát triển dành cho các nước CLMV. Hợp tác CLMV tập trung vào 6 lĩnh vực ưu tiên là: Thương mại và Đầu tư; Phát triển nguồn nhân lực; Nông nghiệp; Công nghiệp; Giao thông; Du lịch.
Là hai cơ chế hợp tác nội khối giữa các nước trong Tiểu vùng Mê Công, CLMV và ACMECS ra đời với mục đích chính là thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng và hội nhập kinh tế của các nước Tiểu vùng trong ASEAN và trên trường quốc tế, hỗ trợ xây dựng Cộng đồng ASEAN. Sau 13 năm hoạt động, hợp tác CLMV và ACMECS đã đạt được những kết quả khả quan, giúp thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa các nước Tiểu vùng Mê Công, thu hẹp khoảng cách phát triển trong ASEAN, đồng thời tăng cường tiếng nói của các thành viên trong quá trình hội nhập khu vực và quốc tế.
Với chủ đề “Hướng đến một Tiểu vùng Mê Công năng động và thịnh vượng: Nắm bắt cơ hội, định hình tương lai", các Hội nghị Cấp cao ACMECS 7 và CLMV 8 là dịp để các nhà lãnh đạo xem xét tình hình thực hiện các kế hoạch hành động đã được thông qua, thống nhất các biện pháp hợp tác nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế, thúc đẩy hội nhập khu vực và ứng phó với các thách thức chung, vì sự phát triển bền vững và thịnh vượng của tiểu vùng.
Với Hội nghị của Diễn đàn Kinh tế thế giới về khu vực Mê Công (WEF-Mê Công), đây là lần đầu tiên hội nghị được tổ chức cùng dịp với các Hội nghị Cấp cao ACMECS và CLMV nhằm quảng bá tiềm năng của khu vực Mê Công tới cộng đồng doanh nghiệp quốc tế. Hội nghị WEF-Mê Công sẽ mang đến những ý tưởng sáng tạo và cơ hội hợp tác mới giữa các tập đoàn hàng đầu thế giới và các doanh nghiệp uy tín của khu vực, góp phần thu hút luồng vốn đầu tư cho phát triển cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và tăng cường kết nối tại khu vực Mê Công.
Là nước chủ nhà của ACMECS 7, CLMV 8, và WEF-Mê Công, Việt Nam đã tích cực phối hợp cùng các nước xây dựng các văn kiện của các hội nghị, thể hiện rõ quyết tâm thúc đẩy các nội dung hợp tác thiết thực, cụ thể và tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ chế hợp tác.
Việc tổ chức thành công các hội nghị nói trên có ý nghĩa rất quan trọng đối với Việt Nam trên tất cả các mặt: Chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa; vì lợi ích của chúng ta nhưng cũng vì lợi ích của những nước láng giềng gắn bó mật thiết trong Tiểu vùng Mê Công. Tổ chức tốt các hội nghị cũng xuất phát từ trách nhiệm của Việt Nam đối với tất cả các cơ chế hợp tác trong Tiểu vùng Mê Công, trong ASEAN và các cơ chế khu vực và quốc tế khác mà nước ta tham gia.
Với những nỗ lực chuẩn bị và những sáng kiến của Việt Nam trong vai trò nước chủ nhà, cùng sự tham gia tích cực của các nước thành viên, các Hội nghị Cấp cao ACMECS7, CLMV 8 và Hội nghị WEF-Mê Công sẽ đưa hợp tác khu vực Tiểu vùng Mê Công bước sang giai đoạn mới, đóng góp ngày càng nhiều hơn cho sự phát triển bền vững và thịnh vượng chung ở khu vực.
QĐND