Động lực thúc đẩy hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Ai-len

Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Mai-cơn Đ.Hích-gin diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1996-2016), thể hiện chính sách ưu tiên của Ai-len trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt với Việt Nam.

Đất nước Ai-len vốn tươi đẹp, giàu tiềm năng phát triển. Trong giai đoạn 1993-2007, nhờ thực hiện thành công chính sách chuyển đổi nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp và dịch vụ tập trung xuất khẩu, Ai-len trở thành một trong những nền kinh tế phát triển năng động nhất thế giới, tăng trưởng GDP đạt trung bình 10% trong giai đoạn 1995-2000 và 7% giai đoạn 2001-2004. Chính sách kinh tế của Chính phủ Ai-len tập trung vào xuất khẩu và khuyến khích đầu tư nước ngoài đã đem lại sự tăng trưởng vượt bậc cho Ai-len trong suốt thập kỷ 90 của thế kỷ trước. Ai-len xuất khẩu chủ yếu là các mặt hàng chế biến thực phẩm, đồ uống, quần áo, đồ thủ công, hóa chất, dược, máy điện tử, thiết bị thông tin.

Từ năm 2008, do chịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu, kinh tế Ai-len rơi vào suy thoái, khủng hoảng nợ công trầm trọng và phải chấp nhận gói cứu trợ 92 tỷ USD từ EU và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Cuối năm 2013, Ai-len chính thức thoát khỏi khủng hoảng nợ công, kinh tế nhanh chóng phục hồi với mức tăng trưởng cao nhất trong EU, đạt 5,2% năm 2014 và 7,8% năm 2015. Ai-len hiện được đánh giá là một trong những nước đứng đầu thế giới về môi trường kinh doanh, khởi nghiệp và giáo dục-đào tạo.

Việt Nam và Ai-len thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 5-4-1996. Sau 20 năm chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, mối quan hệ hợp tác, hữu nghị giữa Việt Nam và Ai-len đã gặt hái những thành tựu rất đáng ghi nhận. Hai bên thường xuyên trao đổi một số đoàn cấp cao và phối hợp tốt tại các diễn đàn quốc tế.

Trong 20 năm qua, Việt Nam và Ai-len đã ký nhiều văn kiện tạo khung pháp lý cho sự hợp tác giữa hai nước. Nhìn chung, kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước những năm gần đây tăng trưởng ổn định, đạt 402 triệu USD trong năm 2015 (tăng 28% so với năm 2014), trong 9 tháng năm 2016 đạt 798 triệu USD (gấp 3 lần so với cùng kỳ 2015), trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Ai-len đạt 82 triệu USD, nhập khẩu từ Ai-len đạt 716 triệu USD. Các sản phẩm xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang Ai-len gồm: Gỗ và sản phẩm gỗ, giày dép các loại, dệt may; các sản phẩm nhập khẩu chủ yếu là nguyên liệu dược phẩm, máy vi tính và linh kiện điện tử… Hiện nay, Ai-len có 17 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký là 20,7 triệu USD, đứng thứ 67/115 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.

Việt Nam hiện là quốc gia châu Á duy nhất trong số 9 nước đối tác ưu tiên nhận viện trợ phát triển của Ai-len. Trong giai đoạn 2007-2010, ngân sách dành cho các chương trình/dự án hợp tác phát triển là 85,5 triệu ơ-rô (120 triệu USD), như: dành cho các chương trình hợp tác phát triển như: Chương trình Tín dụng hỗ trợ giảm nghèo (PRSC); Chương trình 135 giai đoạn II; Hỗ trợ các tổ chức phi chính phủ; Phát triển khu vực tư nhân Mekong (MPDF) theo sáng kiến của Công ty Tài chính Quốc tế IFC… Để cụ thể hóa các chương trình hợp tác và tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động hợp tác phát triển của Ai-len tại Việt Nam, hai bên đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác phát triển nhân chuyến thăm chính thức Ai-len của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (tháng 3-2008).

Tháng 11-2011, trong chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Thương mại và Phát triển Ai-len, phía Ai-len đã công bố Chiến lược Quốc gia về Hợp tác phát triển Việt Nam - Ai-len giai đoạn 2011-2015 với tổng trị giá 55 triệu ơ-rô. Mục tiêu tổng quát là nhằm hỗ trợ thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2011-2015 của Chính phủ Việt Nam thông qua hai kết quả chính: Giảm nghèo trong các nhóm dễ bị tổn thương; Tăng trưởng kinh tế hòa nhập hơn và có khả năng phục hồi tốt hơn trước các cú sốc. Dự kiến, trong thời gian tới, Chính phủ Ai-len sẽ công bố Chiến lược quốc gia về hợp tác phát triển với Việt Nam giai đoạn 2017-2020.

Một trong những “điểm sáng” của quan hệ hai nước là hợp tác về giáo dục-đào tạo. Trong những năm qua, Ai-len đã cung cấp khoảng 185 suất học bổng cho Việt Nam thông qua hai chương trình: Chương trình học bổng toàn phần Irish Aid (IDEAS 1) và chương trình học bổng kỹ thuật Irish Aid (IDEAS 2).

Bên cạnh đó, hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng và nông nghiệp cũng được hai nước chú trọng thúc đẩy. Tháng 4-2009, đoàn cấp cao Bộ Quốc phòng Việt Nam đã thăm và làm việc tại Ai-len, mở ra hướng hợp tác về khắc phục hậu quả bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh, hợp tác xử lý hậu quả chất độc da cam, tìm kiếm cứu nạn. Hai bên cũng đã ký “Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và Bộ Nông nghiệp, thực phẩm và biển Ai-len về hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp” vào ngày 3-11-2014.

Góp phần quan trọng cho sự hợp tác giữa hai nước không thể không nhắc tới cộng đồng người Việt Nam tại Ai-len. Với khoảng 4.000 người, người Việt Nam ở Ai-len hòa nhập tốt với nước sở tại và có thái độ tích cực đối với tình hình trong nước, được Chính phủ Ai-len đánh giá cao.

Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Ai-len Mai-cơn Đ.Hích-gin là động lực mạnh mẽ để hai nước tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực đầu tư-thương mại, hợp tác phát triển, giáo dục-đào tạo… Nhân dịp này, hai bên cũng sẽ trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm. Với nền tảng quan hệ hữu nghị tốt đẹp, chúng ta tin tưởng rằng chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Mai-cơn Đ.Hích-gin và Phu nhân sẽ thành công tốt đẹp, thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.

QĐND