QĐND - Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng luôn là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Theo đó, để bảo đảm sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng phải hết sức coi trọng xây dựng Đảng vững mạnh về mọi mặt. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng là một trong 10 nhiệm vụ về xây dựng Đảng, được Đảng ta xác định trong Báo cáo chính trị Đại hội XII. Nội dung đổi mới phương thức lãnh đạo được Đảng tập trung vào 5 vấn đề cơ bản, gồm: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện và tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và hệ thống chính trị; tiếp tục cụ thể hóa phương thức lãnh đạo của Đảng được xác định trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011); coi trọng xây dựng văn hóa trong các tổ chức Đảng, hệ thống chính trị; nâng cao chất lượng việc xây dựng và ban hành nghị quyết của Đảng, pháp luật Nhà nước; nâng cao chất lượng việc tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về hoạt động lãnh đạo của Đảng và công tác xây dựng Đảng. Báo cáo chính trị Đại hội XII của Đảng cũng chỉ rõ: Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và đổi mới phương thức lãnh đạo. Năm vấn đề cơ bản nêu trên (chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và đổi mới phương thức lãnh đạo) có quan hệ mật thiết với nhau tạo nên năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng. Năm vấn đề cơ bản đó là chỉnh thể thống nhất tạo nên sức mạnh của Đảng; bảo đảm để Đảng hoàn thành trọng trách cầm quyền lãnh đạo xã hội, lãnh đạo đất nước.

Điều 4, Hiến pháp năm 2013 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định: Đảng “là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Như vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam là chủ thể lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Đảng lãnh đạo Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị (Mặt trận và các tổ chức chính trị-xã hội); lãnh đạo các giai cấp, tầng lớp, lực lượng trong xã hội; lãnh đạo các lĩnh vực chính trị, tư tưởng, kinh tế, xã hội, văn hóa, quân sự, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, lãnh đạo xây dựng phát triển đất nước, tổ chức cuộc sống về mọi mặt của nhân dân. Đối tượng lãnh đạo của Đảng rất rộng. Mỗi đối tượng lãnh đạo của Đảng vừa có những điểm chung, vừa có những điểm riêng trong phương thức lãnh đạo của mình. Ví như, Đảng lãnh đạo Nhà nước có điểm khác với lãnh đạo Mặt trận, đoàn thể. Đảng lãnh đạo nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, lực lượng vũ trang có điểm khác với lãnh đạo phát triển kinh tế, văn hóa-xã hội; lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo, chính sách với người Việt Nam định cư ở nước ngoài... lại có những yêu cầu riêng. Tuy có những điểm khác nhau trong phương thức lãnh đạo nhằm phù hợp với từng đối tượng cụ thể và cũng là để phát huy cao nhất sức mạnh của từng lực lượng trong tiến trình phát triển đất nước; nhưng mục tiêu cao nhất và duy nhất của Đảng là lãnh đạo đất nước, lãnh đạo xã hội thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, vì “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Phương thức lãnh đạo của Đảng là hệ thống các quan điểm chỉ đạo, các phương pháp, hình thức, giải pháp mà Đảng tác động vào đối tượng lãnh đạo nhằm đạt được mục tiêu chính trị đã đề ra. Phương thức lãnh đạo đúng đắn có vai trò rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến chất lượng, hiệu quả lãnh đạo của Đảng. Trước hết, từ cương lĩnh, đường lối, chính sách đến những quyết sách, quyết định cụ thể trên từng lĩnh vực thực thi vai trò lãnh đạo của Đảng phải đúng đắn, khoa học, cách mạng. Quyết định đúng thì Đảng lãnh đạo thành công, quyết định sai có thể thất bại. Theo đó, Đại hội XII của Đảng nhấn mạnh: “Nâng cao chất lượng việc xây dựng, ban hành nghị quyết của Đảng, luật pháp, chính sách của Nhà nước”. Bởi vậy, sau khi có đường lối, quyết định đúng, phải tập trung chỉ đạo thực hiện kiên quyết, dứt điểm, đề cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và người đứng đầu; chú trọng cụ thể hóa, thể chế hóa nghị quyết của Đảng. Mới đây, tại Hội nghị cán bộ toàn quốc học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thẳng thắn chỉ rõ: “Nghị quyết và các văn kiện Đại hội XII đã có. Điều quan trọng lúc này là đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, là tổ chức triển khai thực hiện nghị quyết có hiệu quả. Làm sao để khắc phục được tình trạng nghị quyết thì đúng, thì hay nhưng chậm đi vào cuộc sống; thậm chí có trường hợp nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít...”. Thực tiễn thời gian qua cho thấy: Chất lượng việc tổ chức học tập, quán triệt, nhất là việc tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng trong hoạt động thực tiễn của cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp hiệu quả không cao. Đây chính là khâu yếu nhất trong công tác xây dựng Đảng. Vì vậy, trong tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng, từng cấp ủy, tổ chức Đảng từ Trung ương đến cơ sở phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, đồng thời coi trọng tổng kết thực tiễn để có sự bổ sung, điều chỉnh, sửa chữa kịp thời nhằm đạt tới kết quả, hiệu quả cao nhất. Thực hiện tốt hơn nguyên tắc tập trung dân chủ trong lãnh đạo. Báo cáo chính trị Đại hội XII của Đảng nêu rõ: “Đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền, có cơ chế để các địa phương phát huy quyền chủ động, sáng tạo, gắn với đề cao trách nhiệm, đồng thời bảo đảm sự lãnh đạo, quản lý thống nhất của Trung ương”. Một điểm rất quan trọng về phương thức lãnh đạo mà Đại hội XII chủ trương là: “Đổi mới phương pháp, phong cách, lề lối làm việc của các cơ quan lãnh đạo của Đảng từ Trung ương tới cơ sở, xây dựng phong cách làm việc khoa học, tập thể, dân chủ, gần dân, trọng dân, vì dân, bám sát thực tiễn, nói đi đôi với làm”.

Để nghị quyết của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống, khắc phục triệt để tình trạng “nói nhiều làm ít; nói không đi đôi với làm”, cấp ủy, tổ chức Đảng, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với tinh thần chủ động, sáng tạo, xây dựng chương trình hành động của cấp ủy, tổ chức Đảng vừa bám sát Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, vừa phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế ở địa phương, cơ quan, đơn vị; xây dựng kế hoạch hành động của cá nhân sát với chức năng, nhiệm vụ được giao. Chương trình, kế hoạch hành động cần cụ thể, rõ ràng, có lộ trình, thời gian thực hiện, bảo đảm điều kiện thực hiện, phân công rõ người, rõ việc, tránh rập khuôn, sao chép, sơ lược, qua loa, làm cho xong chuyện.

Trong điều kiện một đảng duy nhất cầm quyền, đổi mới phương thức lãnh đạo cần phải phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa một cách thực chất, chống những biểu hiện dân chủ hình thức, độc đoán, chuyên quyền, quan liêu, mệnh lệnh, xa dân, xa rời thực tế, chủ quan, duy ý chí. Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần chủ động xây dựng cơ chế và tổ chức tốt việc phản biện xã hội; triển khai hiệu quả việc trả lời chất vấn trong sinh hoạt đảng; thực hiện tốt hơn phương châm: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giám sát”.  

Tiến hành đồng bộ các giải pháp nêu trên không chỉ thực hiện tốt chủ trương về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, mà còn góp phần rất quan trọng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Đây cũng là giải pháp đặc biệt quan trọng khắc phục triệt để tình trạng: Nghị quyết thì rất hay, rất đúng, rất khoa học, nhưng chậm đi vào cuộc sống; chưa mang lại hiệu quả như mong muốn. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng cũng chính là giải pháp căn cốt để xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức theo Nghị quyết Đại hội XII của Đảng.

LÊ NGỌC LONG