Tách riêng dự án để đẩy nhanh tiến độ   

Nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội bày tỏ sự đồng tình với chủ trương tách dự án thành phần để sớm giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ triển khai Cảng HKQT Long Thành. Đại biểu Nguyễn Văn Thể (Đoàn Sóc Trăng) cho rằng, theo tiến độ hiện nay, đến cuối năm 2019, Quốc hội mới xem xét báo cáo khả thi của dự án Cảng HKQT Long Thành. Nếu chờ thông qua báo cáo khả thi rồi mới triển khai giải phóng mặt bằng sẽ rất chậm. Do vậy, việc Quốc hội thông qua chủ trương tách dự án thành phần sẽ bảo đảm tiến độ cho dự án, tập trung giải phóng mặt bằng song song với lập báo cáo khả thi. Đại biểu Nguyễn Văn Thể đề nghị Bộ Giao thông vận tải tham mưu cho Chính phủ một kế hoạch tổng thể từ nay đến khi hoàn thành dự án, căn cứ vào đó triển khai từng công việc để giám sát chặt chẽ, kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Đoàn Quảng Bình) nhấn mạnh, dự án Cảng HKQT Long Thành đã được Quốc hội khóa XIII thảo luận kỹ trước khi thông qua chủ trương. Đây là dự án đầu tư sinh lời, mang hiệu quả kinh tế-xã hội lớn, tạo điều kiện để phát triển bền vững, thu hút đầu tư, hội nhập quốc tế. Theo Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương, bài toán khó nhất hiện nay là kinh phí. Đa số ý kiến đề nghị giải phóng mặt bằng một lần, tránh trượt giá, phát sinh vấn đề phức tạp, tuy nhiên, trong khi dự án cần khoảng 23.000 tỷ đồng để bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì nguồn vốn trung hạn mới bố trí được 5.000 tỷ đồng. Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương đề nghị Chính phủ giải trình rõ nguồn ngân sách để đáp ứng cho dự án.

Phát biểu giải trình một số vấn đề, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Trương Quang Nghĩa nhấn mạnh, việc trình Quốc hội xin chủ trương tách dự án thành phần của Cảng HKQT Long Thành xuất phát từ nhu cầu phát triển của ngành hàng không. Việc triển khai Cảng HKQT Long Thành để bắt đầu khai thác vào năm 2025 như kế hoạch là rất cấp bách, Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa mong muốn Quốc hội ủng hộ để sớm thực hiện dự án. Theo Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa, nguồn vốn của dự án được huy động từ nhiều nguồn, ngoài ngân sách Nhà nước còn có vốn ODA, vốn từ cổ phần hóa doanh nghiệp, vốn của nhà đầu tư... Hiện nay, dự án được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước quan tâm, dự kiến sẽ được triển khai bằng hình thức đối tác công-tư (PPP), trong đó, tỷ lệ vốn từ ngân sách Nhà nước rất thấp.

Cũng trong chiều 8-6, Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 và điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017. Phó tổng thư ký Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày dự thảo Nghị quyết về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 và điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017. Sau đó, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 và điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017.

Yêu cầu xã hội hóa đầu tư vào ngành thủy lợi

Trước đó, sáng 8-6, các đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường, thảo luận, cho ý kiến về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Thủy lợi. Các đại biểu cơ bản nhất trí với nội dung của dự thảo luật, đồng thời đóng góp thêm một số vấn đề để cơ quan soạn thảo hoàn thiện. Về phạm vi điều chỉnh của luật, đại biểu Bùi Thanh Tùng (TP Hải Phòng) cho rằng, một công trình thủy lợi là một công trình đa mục tiêu. Hiện nay, dự thảo Luật Thủy lợi mới chỉ đề cập đến các công trình thủy lợi phục vụ nông nghiệp, chứ chưa quy định phục vụ các mục tiêu khác, trong khi các mục tiêu khác là rất nhiều.
Cho ý kiến về chính sách Nhà nước về thủy lợi, đại biểu Nguyễn Lâm Thành (tỉnh Lạng Sơn) dẫn chứng: Hiện trạng thủy lợi nước ta với 904 hệ thống thủy lợi lớn và vừa; gần 7.000 hồ các loại; hơn 10.000 đập, với hàng nghìn km đê biển. Trong đó có nhiều công trình mới nhưng cũng có nhiều công trình đã xuống cấp cần nguồn vốn lớn để duy tu, bảo dưỡng và phát triển. Trong khi đó, dường như trong dự thảo luật vẫn xác định vai trò đầu tư của Nhà nước là chính. Theo đại biểu, cần bổ sung một khoản trong chính sách là: Đa dạng hóa các hình thức đầu tư, quản lý, khai thác các công trình thủy lợi. Khi dự thảo luật được thông qua, luật có hiệu lực, cơ chế phí của thủy lợi giờ chuyển sang giá cơ chế thị trường, vì thế, việc đa dạng hóa các nguồn lực đầu tư xã hội cho việc đầu tư phát triển thủy lợi là hướng đi cần phải được đề cập.
Góp ý về nội dung đầu tư xây dựng công trình thủy lợi, một số ý kiến cho rằng cần quy định huy động chính sách đầu tư xây dựng công trình thủy lợi để toàn xã hội thực hiện. Tuy nhiên, đại biểu Phạm Văn Tuân (tỉnh Thái Bình) cho rằng, công trình thủy lợi cần nguồn vốn lớn, nhưng thu hồi vốn chậm và chịu nhiều rủi ro nên khó thu hút đầu tư theo hình thức xã hội hóa. Do đó, các công trình thủy lợi lớn bảo đảm phục vụ phòng, chống thiên tai, sản xuất nông nghiệp, quốc phòng, an ninh cần vốn đầu tư lớn cần quy định đầu tư bằng ngân sách nhà nước; các công trình nhỏ, nội đồng do địa phương quản lý và tùy theo thực tế nhà nước có cơ chế chính sách từng bước huy động xã hội hóa. Song, cần có lộ trình cụ thể vì hoạt động thủy lợi còn phải phục vụ nhiệm vụ chính trị, tưới tiêu, phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu...
Nhiều đại biểu đã đề cập đến quy định về quy trình vận hành công trình thủy lợi nhằm bảo đảm an toàn. Đại biểu Dương Tuấn Quân nêu quan điểm, dự thảo luật cần bổ sung thêm một khoản quy định về quy trình vận hành công trình thủy lợi phải được công bố, công khai rộng rãi để người dân, người sử dụng dịch vụ thủy lợi và các bên liên quan có thể theo dõi, giám sát. Thời gian qua không ít vụ tai nạn thương tâm, gây thiệt hại về tài sản, mùa màng của người dân vùng hạ lưu liên quan đến quy trình xả lũ nhưng qua kiểm tra đều cho rằng, vận hành đúng quy trình dẫn đến người dân, cử tri bức xúc và nghi ngờ rằng có sai phạm trong thực hiện quy trình vận hành công trình thủy lợi.  Theo đại biểu Mai Thị Kim Nhung (tỉnh Quảng Trị), tại quy định về quản lý công trình thủy lợi, ngoài những nhiệm vụ mà dự thảo luật đã nêu ra, cần bổ sung thêm nhiệm vụ giám sát vận hành công trình thủy lợi. Giám sát rất quan trọng đối với quy trình vận hành các công trình thủy lợi nhằm hạn chế sai phạm của các cơ quan chủ quản, tránh gây ra thiệt hại về tính mạng, tài sản cho nhân dân và cả công trình thủy lợi.

Ngày 9-6, Quốc hội làm việc tại hội trường, thảo luận về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2016; tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2017. Phiên họp sẽ được Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam truyền hình, phát thanh trực tiếp.

QUANG PHƯƠNG - MẠNH HƯNG