Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, không chỉ là một quy trình theo luật định mà còn là một thực hành dân chủ sâu rộng, nơi nhân dân trực tiếp lựa chọn những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và lợi ích của mình.

Thời điểm này, các bước chuẩn bị cho cuộc bầu cử đang được triển khai theo đúng quy định của pháp luật. Danh sách những người ứng cử đã được công bố và các ứng cử viên đang bước vào giai đoạn vận động bầu cử, tiếp xúc cử tri để trình bày chương trình hành động. Đây là giai đoạn quan trọng, giúp cử tri có điều kiện trực tiếp lắng nghe, quan sát và đánh giá năng lực, bản lĩnh cũng như tinh thần trách nhiệm của từng ứng cử viên.

TS Lê Thanh Kim, Phó tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân phát biểu khai mạc tọa đàm. 

Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS Lê Thanh Kim, Phó tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân nhấn mạnh: Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu cao hơn về hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển và nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia, vai trò của Quốc hội và HĐND các cấp ngày càng được đặt ra với những kỳ vọng lớn hơn từ cử tri và nhân dân.

Điều đó đòi hỏi đội ngũ đại biểu dân cử không chỉ am hiểu chính sách, pháp luật mà còn phải có tư duy phản biện, khả năng phân tích những vấn đề lớn của đất nước, của địa phương, đồng thời giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri. “Cử tri hôm nay không chỉ mong muốn một đại biểu “đúng tiêu chuẩn”, mà còn kỳ vọng đó phải là người thực sự dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước cử tri và trước đất nước”, TS Lê Thanh Kim nhấn mạnh.

Tại tọa đàm, các đại biểu và chuyên gia trao đổi, phân tích nhiều nội dung liên quan đến việc bảo đảm chất lượng đại biểu trong giai đoạn hiện nay, tập trung vào hai nhóm vấn đề chính.

Các ý kiến làm rõ vai trò quan trọng của các bước chuẩn bị trong tiến trình bầu cử, đặc biệt là việc bảo đảm tiêu chuẩn, cơ cấu và tính đại diện của những người ứng cử. Nhiều ý kiến cho rằng, danh sách ứng cử viên phải phản ánh được sự đa dạng của các tầng lớp xã hội, đồng thời bảo đảm những người tham gia ứng cử thực sự có năng lực, uy tín và trách nhiệm trước cử tri.

Ông Nguyễn Văn Phúc, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (nay là Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội).

Các đại biểu tập trung trao đổi về yêu cầu đối với người đại biểu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Theo đó, đại biểu dân cử không chỉ cần đáp ứng các tiêu chuẩn theo luật định, mà còn phải có tư duy chính sách, năng lực phản biện, khả năng kết nối, lắng nghe và đôn đốc giải quyết những vấn đề cử tri quan tâm, cũng như tinh thần dấn thân vì lợi ích chung.

Các ý kiến tại tọa đàm cũng nhấn mạnh vai trò của chương trình hành động của ứng cử viên trong giai đoạn vận động bầu cử - đây được coi là cơ sở quan trọng để cử tri đánh giá năng lực, tầm nhìn và trách nhiệm của người ứng cử trước khi đưa ra lựa chọn bằng lá phiếu của mình.

Trao đổi tại tọa đàm, từ kinh nghiệm gần 40 năm công tác tại Quốc hội, trong đó có hai nhiệm kỳ là đại biểu Quốc hội, từng tham gia ứng cử, vận động bầu cử và trực tiếp tham gia hoạt động nghị trường, ông Nguyễn Văn Phúc, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng khi tham gia ứng cử, mỗi ứng cử viên đều phải đối diện với một câu hỏi trực tiếp từ cử tri: Liệu người đó có đủ trình độ, năng lực và bản lĩnh để tham gia giải quyết những vấn đề lớn của đất nước hay không?

Theo ông Nguyễn Văn Phúc, chất lượng của một nhiệm kỳ Quốc hội không chỉ phụ thuộc vào từng đại biểu mà còn phụ thuộc vào cơ cấu tổng thể. Một cơ cấu hợp lý sẽ giúp bố trí nhân sự phù hợp vào Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan lập pháp.

Vì vậy, mối quan hệ giữa cơ cấu và chất lượng đại biểu luôn là vấn đề cần được cân nhắc và hoàn thiện trong mỗi kỳ bầu cử. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xây dựng một Quốc hội ngày càng chất lượng, hiệu quả, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển của đất nước.