Tôi biết phần mộ của 5 liệt sĩ

“Mới đây, nhân chuyến về thăm quê, tôi tới viếng Nghĩa trang liệt sĩ Thiệu Yên nằm tại xã Thiệu Phú, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Vì biết rất rõ sự hy sinh của những cán bộ, chiến sĩ đã được an táng tại nghĩa trang này cách đây 56 năm, nên khi nhìn những tấm bia gắn trên từng phần mộ vẫn để trống tên, quê quán liệt sĩ, tôi lại thấy bùi ngùi...”

Chị Nguyễn Thị Len, quản trang Nghĩa trang Thiệu Yên bên những ngôi mộ của 5 liệt sĩ. Ảnh: TRỊNH THANH PHI

Rồi ông Phi bắt đầu kể:

- Trưa ngày 18-10-1953 (tức 11-9 âm lịch) quê tôi (làng Phúc Tỉnh, xã Yên Thịnh, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa) đang vào mùa gặt. Khi mọi người đang bận rộn ngoài đồng thì một tốp máy bay Pháp ào tới ném bom, bắn phá dữ dội xuống làng tôi.

Thời đó, quê tôi thuộc vùng tự do, lại là thôn sớm có truyền thống cách mạng nên các đơn vị bộ đội như Đại đoàn 304, 312, 316 thường chọn làm nơi đóng quân. Vì thế vùng này máy bay Pháp rất hay săm soi, đánh phá. Trước đó mấy hôm, có đơn vị bộ đội đến trú quân, huấn luyện tại quê tôi vừa rút đi, và chỉ để lại một bộ phận làm nhiệm vụ trông coi các kho hậu cần, quân giới (mượn của nhà dân).

Do đầu mùa gặt, nên bà con đều phơi rơm trên khắp đường làng, ngõ xóm. Vì thế khi máy bay Pháp ném bom, rơm bén lửa cháy mù mịt. Nhà ông Trịnh Đình Hiển (ông Lai), ở sau đình làng lửa bén và có nguy cơ cháy lan vào gian nhà kho quân khí của đơn vị. Từ dưới hầm trú ẩn, 2 anh bộ đội lao lên dập lửa, ngăn không cho cháy lan vào nhà kho. Dập được lửa thì máy bay địch vòng lại tiếp tục bắn phá và cả 2 anh đều bị trúng mảnh bom của địch hy sinh giữa sân nhà.

Cách nhà ông Hiển không xa là nhà cụ Trịnh Hữu Tô-nơi để kho quân trang, lương thực của đơn vị cũng bị bắt lửa cháy. Trong lúc dập lửa, 2 anh bộ đội cũng bị đạn 20 ly của địch bắn trúng và hy sinh tại chỗ.

Ngày ấy, tôi mới 6 tuổi, được mẹ đưa xuống hầm trú ẩn nên an toàn. Trận tập kích của máy bay Pháp hôm đó khiến 4 anh bộ đội hy sinh và 5 người dân trong làng thiệt mạng, hàng chục người bị thương. Gia đình tôi có chú ruột bị chết và bác ruột bị thương.

Ngay sau đó, dân làng tôi cùng các anh bộ đội coi kho tổ chức mai táng chu đáo 4 anh bộ đội hy sinh tại nghĩa trang của làng.

Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc không lâu, khoảng tháng 6-1954, làng tôi lại có đơn vị bộ đội về đóng quân. Tại nhà ông Trịnh Bá Thuốc, cách đình làng 200m, do trời nóng, mấy anh bộ đội trải chiếu nằm trên nền nhà. Không may, đêm đó một anh bộ đội đã bị rắn độc cắn tử vong, được chôn cất gần 4 ngôi mộ liệt sĩ nói trên.

Hiện nay 5 ngôi mộ này đã được quy tập về Nghĩa trang liệt sĩ Thiệu Yên. Nghĩa trang này có 660 phần mộ liệt sĩ, nhưng chỉ 361 mộ có bia ghi rõ tên, quê; 299 mộ chưa có thông tin- chủ yếu là bộ đội hy sinh thời kỳ chống Pháp từ các xã trong huyện Thiệu Yên (nay là huyện Thiệu Hóa và Yên Định) quy tập về.

Dừng một lát, ông Phi xúc động nói:

- Nhờ Chuyên mục "Thông tin về mộ liệt sĩ", đăng tải lại sự kiện hy sinh của các liệt sĩ hiện đang an táng ở Nghĩa trang liệt sĩ Thiệu Yên với hy vọng ai là chỉ huy, đồng đội cùng đơn vị các liệt sĩ thời ấy cung cấp thêm thông tin xác định tên, quê cho từng liệt sĩ.

Mọi thông tin xin liên hệ hoặc gửi về Chuyên mục "Thông tin về mộ liệt sĩ"; hoặc CCB Trịnh Thanh Phi, điện thoại: 0989.082766; 0438.433704.

Chuyên mục “Thông tin về mộ liệt sĩ” – Báo Quân đội nhân dân, số 7 - Phan Đình Phùng, Hà Nội. Điện thoại: 069.554119; 04.37478610; 0974.2222.74.Thư điện tử: