Từ nhiều năm nay, người dân nước ta cố gắng gìn giữ và duy trì các lễ hội nhằm lưu giữ bản sắc văn hóa, mặt khác tôn vinh nét đẹp dân tộc trong lòng thế hệ trẻ cũng như trong mắt bạn bè quốc tế. Tuy nhiên, lễ hội ngày nay không ít nơi có xu hướng tiêu cực, mê tín thay vì tín ngưỡng như trước đây, nó hiện diện ngay cả trong những lễ hội lớn như: Chùa Hương (Hà Nội), Đền Trần (Nam Định), Chùa Bà (Bình Dương),…
Những "ông ngựa" vàng mã có kích thước như thật được người dân mang đến để đốt tại đền Kiếp Bạc, thị xã Chí Linh (tỉnh Hải Dương). Ảnh: NGUYÊN VŨ
Đơn cử là tục đốt vàng mã. Thực ra, tục đốt vàng mã đã có từ nghìn đời nay trong văn hóa tâm linh người Việt. Không chỉ trong lễ hội mà trong các dịp Tết cổ truyền, ngày rằm, ngày giỗ người thân... hầu như nhà ai cũng đốt vàng mã với tâm nguyện “trần sao âm vậy”. Ít người biết rằng, trong giáo lý Phật giáo không có quy định đốt vàng mã bởi “âm-dương là hai thế giới hoàn toàn khác nhau, không thể cảm ứng được". Nhưng cũng như mọi năm, tình trạng đốt vàng mã vẫn diễn ra phổ biến suốt ngày đêm ở các đình, đền, chùa,… Cùng với đó, người đi lễ hội còn có thói quen bỏ tiền để cầu an, cầu tiền tài, trả lộc khi làm ăn phát tài. Như đến Chùa Bà (Bình Dương), người viếng không ngần ngại bỏ ra cả triệu đồng để sở hữu một chiếc bao lì xì có in hình Thánh Mẫu (?!), thậm chí còn dùng tiền lẻ để giắt ở tay hay bất cứ chỗ nào trên tượng Phật, mặt trống, đầu rùa và rải đầy tiền xu ở hồ nước, ao cá trong chùa.
Những hành vi trên không những làm mất đi nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là cơ hội để kẻ xấu lợi dụng sự mê tín của mọi người, bày ra nhiều trò lừa đảo nhằm trục lợi bất chính. Rất cần sự can thiệp mạnh tay từ cơ quan chức năng và ý thức của mỗi cá nhân để lễ hội thêm lành mạnh, bản sắc văn hóa dân tộc không bị mai một theo thời gian.
ĐẶNG TRUNG THÀNH