Mỏ than Vàng Danh (nay là Công ty Cổ phần Than Vàng Danh) đứng chân trên địa bàn phường Vàng Danh, TP Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Trong những năm khói lửa của cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước, cán bộ, công nhân mỏ than Vàng Danh đã cùng cả nước ngoan cường chiến đấu, bảo vệ sản xuất.
Chỉ tính trong gần 4 tháng, từ 18-5 đến 15-9-1972, giặc Mỹ đã trút xuống mỏ 10.240 trái bom. Lúc 13 giờ ngày 15-9-1972, giặc Mỹ huy động máy bay cùng lúc giội 85 trái bom hơi, 22 bom phá, 6 bom xuyên và nhiều bom bi xuống trung tâm mỏ. Cán bộ, công nhân vùng mỏ cùng bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương đã chiến đấu ngoan cường, tiêu diệt một máy bay Mỹ. Về phía mỏ, hai chiến sĩ tự vệ mỏ là Hoàng Văn Minh và Nguyễn Văn Lê đã anh dũng hy sinh trên mâm pháo. Trước đó, trung tuần tháng 10-1967, Bí thư Đoàn Thanh niên Lao động (nay là Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh) mỏ Hoàng Xuân Quyết cũng đã anh dũng hy sinh trong trận không kích ác liệt của giặc Mỹ tại khu thợ 314.
Tưởng nhớ những người con của Vàng Danh đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến, phường Vàng Danh đã xây đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ ở vị trí trung tâm mỏ. Trong một lần tới đây đặt vòng hoa viếng, chúng tôi tìm tên 3 liệt sĩ trên bia lưu danh nhưng không thấy. Một bác thợ mỏ nghỉ hưu đứng cạnh tôi mách rằng, hài cốt cùng tên tuổi của các anh có thể được chuyển về quê. Tuy nhiên, là đồng đội cùng công tác, chiến đấu bên các anh trong một đơn vị và là người chứng kiến tường tận sự hy sinh cũng như nơi các anh ngã xuống nên khi biết những dòng tên liệt sĩ của phường vắng tên các anh, chúng tôi cảm thấy bùi ngùi da diết.
Rất mong phường Vàng Danh lưu danh 3 liệt sĩ trên tại đài tưởng niệm để góp phần vào việc tuyên truyền, giáo dục các thế hệ thợ mỏ noi theo.
ĐINH QUANG HUY