Hồi ấy, gia đình cụ Đợi ở xã Hòa Minh, huyện Hòa Vang, nay là phường Hòa Minh, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng. Mẹ cụ Đợi hoạt động cách mạng từ khi Đảng mới thành lập. Hai người anh của cụ là Nguyễn Như Hạnh và Nguyễn Như Đãi cùng tham gia cách mạng và bị Pháp bắt. Khi ấy, cô gái Như Đợi là giáo viên, vừa dạy học vừa bí mật tham gia phong trào cách mạng tại địa phương. Cuối tháng 3-1945, đồng chí Nguyễn Xuân Nhĩ, là cán bộ lãnh đạo của tỉnh Quảng Nam cùng đồng chí Trà Chu và đồng chí Phạm Đình Long, là cán bộ cốt cán ở khu Thái Hòa, cùng đến nhà mẹ cụ Đợi để bàn bạc chuẩn bị đón thời cơ cướp chính quyền. Đồng chí Nhĩ giao cho chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi Nguyễn Thị Như Đợi lo hậu cần và phụ vận...

Ngày 18-8-1945, dưới sự chỉ đạo của chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi Nguyễn Thị Như Đợi, lực lượng phụ nữ khu Thái Hòa tham gia cướp chính quyền rất đông. Chị em nô nức cầm cờ, biểu ngữ, đi rầm rập trên các ngả đường và hô vang các khẩu hiệu: “Đả đảo phát xít Nhật!”, “Việt Nam độc lập muôn năm!”, “Hồ Chí Minh muôn năm!”... Khí thế cách mạng hừng hực ở khắp nơi. Bọn Nhật và lũ tay sai nhanh chóng tan rã. Chính quyền địch ở các tổng lần lượt sụp đổ; nhân dân rầm rộ kéo đến huyện lỵ Hòa Vang và cả bộ máy quan lại, binh lính địch ở đây cũng răm rắp đầu hàng. Sáng 25-8-1945, toàn huyện tổ chức mít tinh tại sân vận động An Phước (ở thôn Cẩm Toại, xã Hòa Phong). UBND lâm thời huyện Hòa Vang do đồng chí Lâm Quang Thự làm Chủ tịch đã ra mắt trong sự reo hò ủng hộ của đông đảo các tầng lớp nhân dân.

Nhắc đến mùa thu lịch sử năm xưa, cụ Đợi thấy mình như trẻ lại và trải lòng: “Tôi mong thế hệ con cháu nỗ lực phấn đấu tiếp bước cha anh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay”.

LÊ VĂN THƠM