Gỡ vướng cho nhà ở xã hội, tạo cú hích trên thị trường

Ông Phan Thành Mai

QĐND Online - Triển khai Nghị quyết 02/NQ-CP của Chính phủ, nhiều dự án nhà ở thương mại đã được chuyển đổi sang nhà ở xã hội. Mặc dù vậy, quá trình thực hiện còn gặp không ít vướng mắc, trong đó có việc hoàn trả lại tiền sử dụng đất đối với những doanh nghiệp đã nộp tiền vào ngân sách. Bên lề buổi họp báo giới thiệu Phiên giao dịch bất động sản lần II, ông Phan Thành Mai, Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đã trao đổi với báo chí xung quanh vấn đề này.

- Theo Nghị quyết 02 của Chính phủ, nếu doanh nghiệp chuyển đổi dự án sang nhà ở xã hội sẽ được trả lại tiền sử dụng đất, nhưng hiện nay do việc thu ngân sách khó khăn nên các địa phương dường như ngần ngại trước vấn đề này. Cần có giải pháp nào để tháo gỡ vướng mắc này, thưa ông?

- Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp khi chuyển đổi dự án sang nhà ở xã hội hoặc chia nhỏ căn hộ dưới 70m2, giá dưới 15 triệu đồng/m2 sẽ được hưởng nhiều ưu đãi, tuy nhiên trên thực tế còn rất nhiều khó khăn. Dưới góc độ doanh nghiệp, chúng tôi thấy rằng việc hoàn trả tiền sử dụng đất hiện nay rất khó thực hiện nhưng đề xuất của chúng tôi là có thể chuyển đổi bằng các hình thức khác. Trong xu thế Chính phủ đang định hướng vấn đề hỗ trợ doanh nghiệp xây nhà ở xã hội như giảm thuế thu nhập doanh nghiệp xuống 10%, thuế VAT xuống 5%, chúng tôi đề xuất phương án hài hòa là cần trừ tiền sử dụng đất vào thuế thu nhập doanh nghiệp, thuê VAT hoặc các loại thuế khác phát sinh.

- Nếu doanh nghiệp không chấp nhận phương án này thì sao? Liệu đây có phải là lý do kiến họ còn lấn cấn chưa muốn chuyển đổi sang dự án nhà ở xã hội, thưa ông?

- Thực tế quá trình triển khai Nghị quyết 02 có một số vướng mắc, lần lượt các vướng mắc này đều được Bộ ngành liên quan hỗ trợ, đề xuất xử lý, như việc xác nhận thu nhập, hiện trạng nhà ở cho người mua nhà. Vừa qua Bộ Xây dựng đề xuất lập tổ công tác liên ngành, có Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính sẽ cùng tham gia để gỡ khó tại các địa phương cụ thể, từng dự án một do tính đặc thù các dự án khác nhau. Trên cơ sở đó đề xuất phương án đối trừ cho doanh nghiệp như thế nào, cũng như tạo ra các cơ chế khác thay vì việc hoàn trả tiền sử dụng đất.

Không phải doanh nghiệp kỳ vọng được hoàn trả tiền sử dụng đất ngay bằng tiền mặt mà vấn đề ở chỗ được hưởng các chính sách để hỗ trợ. Doanh nghiệp cũng biết rằng khi đã nộp tiền sử dụng đất vào ngân sách địa phương, ngân sách đó đã có kế hoạch chi tiêu, đã được sử dụng theo từng năm, từng giai đoạn, việc hoàn trả là rất khó khăn. Nhưng việc đối trừ hoặc được hưởng những chính sách khác là hoàn toàn có thể. Điều đó sẽ tạo ra xu hướng quan trọng là Nhà nước đã hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nhà ở xã hội. Từ đó, doanh nghiệp có thể tham gia nhiều hơn vào chương trình phát triển nhà ở xã hội, tạo điều kiện cho nhiều đối tượng như cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang sẽ được hưởng lợi từ chính sách này.

Nhiều người dân đang mong chờ nguồn cung dự án nhà ở xã hội sẽ dồi dào hơn trong tương lai.

- Tháng 10 tới, Hiệp hội sẽ tổ chức phiên giao dịch nhà ở xã hội. Theo ông vào thời điểm đó lượng hàng có đủ để tham gia chương trình hay không khi phần lớn dự án nhà ở xã hội hiện nay chưa đủ điều kiện để bán?

- Một dự án bất động sản khi triển khai mất khá nhiều thời gian, bình thường mất 2 năm, thậm chí còn hơn. Riêng với dự án nhà ở xã hội, hiện nay có nhiều chính sách hỗ trợ, nhiều chủ đầu tư đã có sự chuẩn bị từ trước. Vì vậy, sau 2 tháng nữa chúng tôi kỳ vọng các dự án sẽ được phê duyệt, đủ điều kiện pháp lý cần thiết. Trong thời gian này, Hiệp hội sẽ cùng ban tổ chức truyền tải thông tin đến những người có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Nhu cầu hiện nay đối với phân khúc này rất nhiều. Vấn đề là chuyển tải thông tin đến khách hàng như thế nào, công tác hướng dẫn chính sách ưu đãi của ngân hàng ra sao. Tại phiên giao dịch này các quy trình thực hiện sẽ được thể hiện rõ ràng hơn. Theo ước tính của chúng tôi, sắp tới sẽ có khoảng 50 dự án nhà ở xã hội được phê duyệt, cung cấp lượng hàng tương ứng khoảng 30 đến 34 nghìn căn hộ, tạo ra cú hích cho thị trường. Qua phiên giao dịch, cung và cầu có thêm điều kiện để gặp nhau.

- Theo quy định, dự án phải làm xong móng mới được bán. Nếu đến thời điểm đó, dự án mới được phê duyệt thì có thể bán sản phẩm được không hay chỉ ở mức giới thiệu dự án, thưa ông?

- Hiện nay có nhiều dự án đang triển khai là dự án chuyển đổi nhà thương mại sang nhà ở xã hội hoặc nhà dưới 70m2, giá bán dưới 15 triệu đồng/m2. Số lượng này khoảng 10 dự án, chắc chắn sẽ đưa ra thị trường. Mỗi dự án cung cấp vài trăm đến 1.000 căn hộ, như vậy cũng là nguồn cung tốt cho thị trường. Mục tiêu của phiên giao dịch không chỉ bán hàng được bao nhiêu mà quan trọng là tạo ra cuộc chơi minh bạch, khách hàng có địa chỉ đặt hàng. Như phiên giao dịch thứ nhất chúng tôi đã tổ chức, chỉ khoảng vài trăm giao dịch thành công nhưng thông tin chuyển tải giữa khách hàng và chủ đầu tư lên đến hàng chục nghìn. Từ đó có thể mang đến xác suất thành công nhất định. Hơn nữa, qua sự kiện này, chúng ta chuyển tải được định hướng, thông tin, tạo ra được sân chơi, đó là mục tiêu quan trọng hơn là sự thành công số lượng giao dịch. Chúng tôi hy vọng từ phiên giao dịch này có thể tạo ra các sân chơi khác để minh bạch thông tin thị trường, làm cho người bán và người mua có thể gặp nhau, tạo ra văn hóa tốt trong thị trường bất động sản.

- Xin cảm ơn ông!