QĐND Online - Chiều 26-5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Luật bưu chính. Ba vấn đề chính còn chưa thống nhất được các đại biểu tập trung thảo luận, đó là: bảo đảm an toàn, an ninh trong cung ứng và sử dụng dịch vụ bưu chính, dịch vụ bưu chính công ích, cơ sở phục vụ bưu chính cấp xã…

Vai trò của điểm bưu điện văn hoá xã ngày một giảm

Điểm bưu điện văn hoá xã là một trong những loại hình phục vụ bưu chính ở cơ sở (như bưu cục, ki-ốt, đại lý, thùng thư công cộng) trên mạng bưu chính công cộng hiện nay. Điểm bưu điện văn hoá xã trong thời gian qua đã có những đóng góp nhất định trong việc tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận với các dịch vụ bưu chính cũng như kiến thức pháp luật, khoa học, chính sách của Đảng và Nhà nước. Sau hơn 10 năm hoạt động của điểm bưu điện văn hóa xã, nhu cầu thông tin ở cơ sở đã có khá nhiều thay đổi do các điều kiện chủ quan, khách quan. Vì vậy, cần tiếp tục xem xét, nghiên cứu tổ chức, hoạt động của các điểm bưu điện văn hóa xã để quy định cho phù hợp.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương Trần Thế Vượng phát biểu ý kiến. Ảnh : Thống Nhất - TTXVN

Thực tế hiện nay cho thấy, việc duy trì các điểm phục vụ này ở nhiều địa bàn thuộc khu vực có điều kiện kinh tế khó khăn là cần thiết nhằm đảm bảo quyền được trao đổi thông tin thiết yếu của người dân về bưu chính, để mọi người dân có thể tiếp cận, sử dụng dịch vụ bưu chính cơ bản. Tuy nhiên, ở nhiều địa bàn khác (nhất là các tỉnh, thành phố lớn), do điều kiện kinh tế phát triển, người dân không có nhu cầu giao dịch tại các điểm bưu điện văn hóa xã, do đó, nếu tiếp tục duy trì các điểm bưu điện văn hóa xã tại các địa bàn này sẽ gây lãng phí tài sản của Nhà nước. Ở những địa bàn không có điểm bưu điện văn hóa xã, Nhà nước vẫn bảo đảm việc tiếp cận, sử dụng dịch vụ bưu chính cơ bản của người dân thông qua các điểm phục vụ bưu chính khác.

Trước thực tế này, đa phần các đại biểu ủng hộ việc không quy định cụ thể về điểm bưu điện văn hoá xã vào luật. Đại biểu Nguyễn Kim Hồng (đoàn Đồng Tháp) phát biểu: Hiện nay, vai trò của điểm bưu điện văn hoá xã không còn như trước nữa, không nên quy định cụ thể trong luật. Chính phủ nên đưa ra quy định cụ thể về việc hỗ trợ, phát triển cho vùng cần thiết còn khó khăn và không đầu tư ở những khu kinh tế phát triển. Như vậy, vừa bảo đảm tránh lãng phí, vừa thể hiện được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước với vùng sâu, vùng xa vùng còn nhiều khó khăn.

Đại biểu Nguyễn Thành Tâm (đoàn Tây Ninh) đóng góp thêm, các nhiệm vụ tích hợp khác vào điểm bưu điện văn hóa xã như thông tin, văn hóa, thư viện, pháp luật v.v. sẽ thay đổi tùy theo chính sách của Nhà nước để thực hiện mục tiêu chính trị - kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn, theo những chương trình, đề án cụ thể do yêu cầu thực tiễn. Hiện nay, các địa phương đều có trung tâm học tập cộng đồng cũng cần đầu tư và có nhiều chức năng giống điểm bưu điện văn hoá xã. Do vậy, cần cân nhắc kỹ trong việc hỗ trợ đầu tư để tránh trùng lặp, lãng phí.

Quy định cụ thể bưu chính công ích

Giải thích về việc giao một đơn vị thực hiên cung ứng dịch vụ bưu chính công ích, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội Đặng Vũ Minh giải trình: mạng bưu chính công cộng với hệ thống các điểm phục vụ rộng khắp trên phạm vi cả nước được đầu tư hơn 60 năm qua là tài sản của Nhà nước. Hiện nay, mạng bưu chính công cộng được Nhà nước giao cho một doanh nghiệp quản lý, khai thác để thực hiện nghĩa vụ về bưu chính công ích cũng như để thực hiện nghĩa vụ duy trì dịch vụ phổ cập của Việt Nam trong mạng bưu chính quốc tế theo yêu cầu của Liên minh Bưu chính Thế giới. Về cơ bản, doanh nghiệp này có bộ máy và đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp, có kinh nghiệm, đang thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Mặt khác, trình độ và quy mô phát triển dịch vụ bưu chính ở nước ta còn thấp (bình quân khoảng 3 thư/người/năm) và Nhà nước vẫn đang phải bù lỗ cho dịch vụ bưu chính công ích. Trên thực tế, chưa có doanh nghiệp bưu chính ngoài nhà nước nào có khả năng về bộ máy, nhân lực và cơ sở vật chất để thực hiện nhiệm vụ bưu chính công ích bao quát được hết phạm vi cả nước. Còn nếu giao cho nhiều doanh nghiệp gồm cả doanh nghiệp Nhà nước và ngoài Nhà nước cùng thực hiện dịch vụ bưu chính công ích thì chắc chắn phát sinh những phức tạp, khó khăn trong quản lý và sẽ ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ bưu chính công ích, quyền và lợi ích của người dân, ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an toàn, an ninh trong dịch vụ bưu chính.

Đa số đại biểu tán thành với giải trình của Quốc hội, tuy nhiên, một số đại biểu băn khoăn về hiệu quả của quy định này, khi nhiều vấn đề chưa được quy định rõ. Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (đoàn Gia Lai) thể hiện sự đồng ý với việc giao cho một doanh nghiệp cung ứng. Nhưng đại biểu cũng tỏ ra lo lắng về chất lượng dịch vụ này: trong thực tế thời gian vừa qua, không ít nơi, dịch vụ bưu chính công ích làm chưa tốt. Đơn cử như việc gửi giấy báo thi đại học cho các thí sinh ở vùng sâu, vùng xa. Nhiều nơi kéo dài thời gian quá lâu, đến lúc giấy báo đến tay thí sinh thì đã hết hạn. Đây là những vấn đề mà chúng ta cần nghiên cứu, đưa ra quy định trách nhiệm cụ thể, giúp việc cung ứng dịch vụ công ích hiệu quả.

Cũng chung ý kiến trên, đại biểu Nguyễn Thành Tâm khẳng định, việc giao cho một doanh nghiệp cung cấp là hợp lý, vì hiện nay, cơ sở hạ tầng bưu chính viễn thông Việt Nam đã được đầu tư tốt, đủ khả năng đáp ứng được nhiệm vụ. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động cần kiểm tra kiểm soát chặt, tránh việc cung cấp độc quyền, thiếu hiệu quả, chất lượng không cao.

Để quy định này đi vào thực tế nhanh, nhiều đại biểu góp ý cần làm rõ thêm nhiều nội dung trong chương quy định về hoạt động bưu chính công ích (chương VI). Đại biểu Nguyễn Viết Lểnh (đoàn Bình Định) kiến nghị cần làm rõ khái niệm “thời kỳ” (trong khoản 4, Điều 34). Nếu chỉ nêu như vậy sẽ không biết được là bao nhiêu tháng hay bao nhiêu năm. Còn đại biểu Nguyễn Văn Nhượng (đoàn Quảng Bình) thì đề nghị giải thích rõ khái niệm “bưu chính dành riêng” (trong khoản 6, Điều 35)...

Ngày 27-5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2009; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2010 trong những tháng đầu năm.

Xuân Dũng