Thực phẩm an toàn khó tiêu thụ

An toàn thực phẩm là một vấn đề quan trọng không chỉ với lĩnh vực nông nghiệp mà còn đối với cả cộng đồng. Theo số liệu thống kê của Ban chỉ đạo liên ngành vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) TP Cần Thơ, từ đầu năm đến nay, ngành chức năng đã tiến hành kiểm tra và quyết định xử phạt hành chính hơn 70 trường hợp vi phạm VSATTP. Trong đó, phần lớn thực phẩm bốc mùi hôi thối, không rõ nguồn gốc, thực phẩm chứa chất cấm…

Trước thực trạng trên, để cung cấp những sản phẩm nông nghiệp an toàn đến người dân, đầu tháng 1-2016, TP Cần Thơ đã xây dựng 8 điểm bán sản phẩm nông nghiệp sạch, an toàn tại các chợ Tân An, Xuân Khánh, An Bình, Trung Tâm thương mại Cái Khế, Shop 42 (quận Ninh Kiều) và chợ An Thới (quận Bình Thủy) với ba nhóm hàng chính: Sản phẩm trồng trọt (củ cải mầm, rau muống, rau dền, cải xanh, mồng tơi, hẹ, hành lá, dưa các loại); sản phẩm chăn nuôi (thịt heo, thịt trâu bò, thịt gà, trứng gia cầm); sản phẩm thủy sản (cá, tôm, ếch) và các sản phẩm chế biến (tàu hũ ky, khô cá tra,...).

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NNPTNT) TP Cần Thơ, nguồn nguyên liệu cung ứng cho các điểm bán hàng được lấy từ những hợp tác xã (HTX) tổ hợp tác đã được chứng nhận sản phẩm nông nghiệp an toàn trên địa bàn thành phố, một số hợp tác xã sản xuất rau an toàn tại các tỉnh lân cận như Vĩnh Long và Đà Lạt. Mặc dù bảo đảm an toàn, nhưng sau gần 4 tháng đi vào hoạt động, 8 điểm bán này rơi vào tình trạng vắng bóng hoặc thưa thớt khách mua hàng.

 Điểm bán rau an toàn tại chợ Xuân Khánh (TP Cần Thơ).

Theo thống kê, trong số 8 địa chỉ cung cấp sản phẩm nông sản đã được xác nhận kiểm soát an toàn thực phẩm, hiện có 3 điểm bán là HTX ABC, điểm tại chợ Xuân Khánh và Trung tâm Thương mại Cái Khế là hoạt động có hiệu quả, 2 điểm nghỉ bán, số còn lại chỉ hoạt động cầm chừng... Riêng hàng hóa nông sản đều có nhãn hiệu của các HTX, cơ sở trồng rau sạch và được chia thành 2 gian để người mua dễ chọn lựa nhưng khảo sát thực tế ở 6 điểm này, không khí mua sắm khá ảm đạm. Chị Lê Ngọc Thảo, chủ kinh doanh sản phẩm nông nghiệp an toàn tại Trung tâm Thương mại Cái Khế cho biết: “Hàng ngày đều có người đem đến tận nơi cho mình bán, tuy nhiên giá cả phải nhích lên hơn so với bình thường vì chi phí nhập vận chuyển cao hơn. Giá cả cao, ít người mua nên chúng tôi không dám nhập nhiều vì sợ rau củ tồn đọng hư hỏng phải bỏ hết”.

Có mặt tại điểm bán sản phẩm nông nghiệp an toàn tại chợ An Thới, quận Bình Thủy, dù buổi sáng sớm người dân đi chợ đông đúc nhưng theo quan sát rất ít người vào cửa hàng rau an toàn để mua. Anh Nguyễn Văn Bé Nhi, chủ cửa hàng chia sẻ: “Hiện nay, mỗi ngày cửa hàng của tôi bán trung bình chỉ từ 12-15kg. Người đi chợ đều rất ít mua. Buôn bán ế ẩm quá cũng chán. Tôi mong rằng các sở ngành và thành phố tiếp tục quan tâm, hỗ trợ để chúng tôi tiếp tục duy trì hình thức này, nhằm cung cấp những sản phẩm sạch, an toàn tới người tiêu dùng”. Dù là điểm bán có nhiều khách, nhưng anh Nguyễn Chí Dũng kinh doanh tại chợ Xuân Khánh phản ánh: “Ngày thường nếu đủ các mặt hàng chúng tôi cũng bán được khoảng 100kg, nhưng hiện tại mỗi ngày chỉ bán khoảng 30kg, do các HTX không kịp nguồn hàng cung”.

Cần có biện pháp thúc đẩy tiêu dùng

Lý giải về nguyên nhân vắng bóng khách mua hàng tại một số điểm bán, ông Nguyễn Minh Toại-Giám đốc Sở Công thương TP Cần Thơ cho rằng: “Hiện nay, nguồn hàng của các nhà cung cấp chưa đa dạng, trong khi nhu cầu thì nhiều dẫn đến tình trạng khan hàng, không đáp ứng được nhu cầu của khách hàng. Ngoài ra còn do người tiêu dùng chưa có thói quen, ý thức trong việc sử dụng các sản phẩm rau, củ, quả nông nghiệp an toàn trong bữa ăn gia đình”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, ngoài sản phẩm rau, củ, quả xắp xếp chưa đẹp mắt, không đa dạng về chủng loại, không thể bảo quản lâu và thói quen đến mua rau ở các chợ truyền thống vì thuận tiện của khách hàng thì một thực tế cần được nhìn nhận là sau rất nhiều vụ việc liên quan đến thực phẩm bẩn, sự gian lận trong mua bán đã làm mất lòng tin người tiêu dùng.

Trao đổi với chúng tôi, chị Phạm Hà Duyên, người mua hàng ngụ tại TP Cần Thơ chia sẻ: “Thực phẩm sạch tôi cũng muốn mua, nhưng ngoài giá gấp đôi so với bên ngoài thì độ “an toàn” của rau cũng chỉ là trên lý thuyết, nghĩa là nhà sản xuất không có gì làm bằng chứng về độ “sạch” của rau ngoài một cam kết nặng tính giấy tờ hơn là thực tế. Dù được gắn mác “rau sạch” nhưng chưa chắc rau ấy đã “sạch”. Không một cơ quan nào có thể đưa ra những cam kết chắc chắn về độ “an toàn”, độ “sạch” của rau để người tiêu dùng chúng tôi không lấn cấn trong việc chọn lựa khi mua”.

Nhằm khắc phục tình trạng trên, bà Nguyễn Thị Kiều, Phó giám đốc Sở NN&PTNT TP Cần Thơ nhấn mạnh: “Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phải làm sao có tác động tích cực để người tiêu dùng hiểu và có nhu cầu về các mặt hàng an toàn, đặc biệt là trong các nhà hàng, bếp ăn tập thể. Thành phố cũng đã chỉ đạo Sở tham mưu thành lập Ban Chỉ đạo ATVSTP, mong rằng sẽ quản lý chặt chẽ hơn vấn đề sản xuất và tiêu thụ sản phẩm an toàn”.

Trong thời điểm hiện nay, để bảo đảm ATVSTP, người tiêu dùng cần nâng cao trách nhiệm của mình, kiên quyết tẩy chay những thực phẩm bẩn, bỏ thói quen tiện đâu mua đấy và chỉ mua thực phẩm ở những cơ sở được công bố là thực phẩm an toàn, có địa chỉ sản xuất, bán và chịu trách nhiệm cụ thể. Chính quyền địa phương và các ngành chức năng cần tăng cường tuyên truyền hơn nữa để người dân hiểu thế nào là rau an toàn và các địa chỉ đã được chứng nhận an toàn thực phẩm theo chuỗi để người dân có thể tìm mua.

Bài và ảnh: THÚY AN