Dự án có vai trò quan trọng trong việc phòng, chống mưa lũ, bảo vệ thành phố Hà Tĩnh, tạo mỹ quan đô thị, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, đã gần 10 năm trôi qua, dự án đang xây dựng bỗng dưng tạm ngừng khiến công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư vẫn chưa được xử lý dứt điểm, gây bức xúc cho các hộ dân.

leftcenterrightdel
 Khu nhà của một số hộ dân trong diện giải phóng mặt bằng tại phường Đại Nài, thành phố Hà Tĩnh.
Dự án tuyến đê Đồng Môn có chiều dài 23,4km, đã được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt đầu tư tại Quyết định số 2414/QĐ-UBND ngày 11-9-2007, với tổng mức 253,4 tỷ đồng (UBND thành phố Hà Tĩnh làm chủ đầu tư), đến nay đã thi công được 9km/23,4km. Tuyến đê Đồng Môn nằm bao trọn một góc của thành phố Hà Tĩnh, tiếp giáp với hai con sông là sông Rào Cái và sông Cày. Mục tiêu của dự án là xây dựng tuyến đê phòng, chống lụt bão và giữ ổn định bờ sông, từ đó bảo vệ đất nông nghiệp, giữ an toàn cho dân cư sinh sống trong khu vực khi có mưa lũ, triều cường; bảo đảm các yêu cầu thoát lũ, giao thông thủy; xây dựng tuyến đường giao thông trên đê phục vụ ứng cứu khi cần thiết kết hợp làm tuyến đường vành đai thành phố đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội, mỹ quan đô thị.

Được biết, dự án xây dựng, nâng cấp đê Đồng Môn đi qua các xã: Thạch Trung, Thạch Hạ, Thạch Môn, phường Đại Nài (thành phố Hà Tĩnh) đã giải tỏa, đền bù giải phóng mặt bằng cho các hộ dân. Tuy nhiên, vẫn còn hàng chục hộ dân chưa được đền bù giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư khiến người dân chưa thể “an cư lạc nghiệp” để ổn định cuộc sống.

Chúng tôi về phường Đại Nài là địa phương chịu ảnh hưởng của dự án này để tìm hiểu. Theo phản ảnh của người dân, cách đây gần 10 năm, người dân phường Đại Nài hết sức vui mừng khi tuyến đê Đồng Môn sẽ được xây dựng giúp bà con yên tâm khi mưa lũ, triều cường đến, đồng thời tạo giao thông đê điều thuận tiện, cảnh quan khang trang cho khối phố. Tuy nhiên, nhiều năm trôi qua, công trình đê điều chưa thấy xây dựng về đến địa phương nhưng 7 hộ dân nơi đây phải “sống dở chết dở” khi nằm trong diện quy hoạch và hơn hết họ cũng không biết sẽ phải chờ đợi đến bao giờ. Được biết, thời điểm áp giá đền bù giải phóng mặt bằng, 7 hộ dân này không chấp thuận với giá đền bù thấp, đến khi đồng ý với giá đền bù thì… dự án không còn tiền. Ông Nguyễn Văn Tâm (khối 6, phường Đại Nài) cho hay: “Toàn bộ diện tích đất đai, nhà cửa của gia đình tôi nằm trong diện phải di dời đến khu tái định cư để nhường đất cho việc xây dựng, củng cố tuyến đê Đồng Môn. Trước đây, Ban quản lý dự án cũng đã đến để áp giá giải phóng mặt bằng, tuy nhiên thời điểm đó giá đền bù quá thấp nên chúng tôi không chấp thuận. Từ đó đến nay, gần 10 năm trôi qua, gia đình chúng tôi vẫn đang nằm trong diện quy hoạch, nhà cửa không được xây dựng, cơi nới, sống trong hoàn cảnh rất chật chội, bất tiện. Hiện các con tôi cũng đã lớn, đến tuổi “dựng vợ gả chồng” nhưng vẫn chưa thể xây dựng được một ngôi nhà khang trang vì đang nằm trong diện quy hoạch”.

Cùng chung ý kiến với ông Tâm, các hộ dân đều nhiều lần đề nghị lên chính quyền, tại các cuộc họp dân, tiếp xúc cử tri nhưng vẫn chưa có được một câu trả lời cụ thể về việc có tiếp tục dự án hay không. Các hộ dân đều bày tỏ quan điểm yêu cầu nếu dự án tiếp tục thực hiện thì sớm giải quyết để họ ổn định cuộc sống, còn nếu dự án không thực hiện nữa thì cũng phải thông báo hủy bỏ quy hoạch để các hộ dân yên tâm xây dựng nhà cửa, phát triển sản xuất, kinh doanh.

Đến thăm các hộ gia đình trong diện quy hoạch của dự án xây dựng, nâng cấp tuyến đê Đồng Môn, chúng tôi nhận thấy bên cạnh khu phố sầm uất là những căn nhà lâu ngày không được sửa sang nên xuống cấp, xập xệ. Tuyến đường đê Đồng Môn quy hoạch trên địa bàn phường Đại Nài vẫn bằng đất đỏ, lầy lội, xung quanh bờ sông cây cối, cỏ dại um tùm, nhếch nhác.

Ông Lê Văn Chiến, người dân phường Đại Nài cho biết: “Khi có dự án xây dựng, củng cố đê Đồng Môn, gia đình tôi cũng rất phấn khởi vì sẽ không phải lo lắng mỗi khi mưa lũ về, lại đẹp mỹ quan, quang cảnh khối phố. Tuy nhiên, nhiều năm trôi qua, chúng tôi vẫn phải sống trong chờ đợi, không được di dời đến nơi tái định cư, cũng không được xây dựng nhà cửa. Mùa mưa lũ, nước dâng gần vào tận nhà, nhà cửa thì tiêu điều. Tất cả chỉ vì dự án quy hoạch đã gần 10 năm và cũng không biết phải chờ đợi đến khi nào”.

Được biết, dự án tuyến đê Đồng Môn triển khai thực hiện đến năm 2011 thì theo chủ trương cắt giảm chi tiêu công nên không đủ nguồn vốn để thực hiện. UBND thành phố Hà Tĩnh đã huy động nguồn vốn xã hội hóa để tiếp tục triển khai dự án. Đến thời điểm hiện tại, do nguồn vốn đang gặp khó khăn nên dự án vẫn “giậm chân tại chỗ”.

Ông Nguyễn Xuân Hương, Chủ tịch UBND phường Đại Nài cho biết: “Dự án xây dựng đê Đồng Môn do không đủ nguồn vốn nên đang tạm ngừng. Do vậy, mùa mưa bão ảnh hưởng đến đời sống của bà con nhân dân và còn 7 hộ chưa được đền bù, hỗ trợ tái định cư. Qua các cuộc tiếp xúc cử tri, người dân đã có nhiều bức xúc. Chúng tôi cũng đã nhiều lần đề nghị lên UBND thành phố sớm giải quyết dứt điểm việc giải phóng mặt bằng dự án tuyến đê Đồng Môn. Về phía UBND thành phố, qua các cuộc họp cũng đã trả lời sẽ giao cho Ban quản lý giải phóng mặt bằng cân đối ngân sách để giải quyết cho các hộ dân đó, tuy nhiên đến thời điểm hiện tại thì chúng tôi vẫn chưa thấy thực hiện”. Ông Hương cũng cho biết, chính quyền địa phương đã nhiều lần có ý kiến, đề nghị với UBND thành phố cân đối ngân sách để giải quyết với các hộ dân nằm trong dự án.

Tuyến đê Đồng Môn là một dự án trọng điểm, thiết yếu, không những góp phần phòng tránh thiên tai mà còn tạo đà phát triển kinh tế-xã hội, văn minh đô thị. Những hộ dân tại phường Đại Nài cũng như các địa phương khác nằm trong diện ảnh hưởng dự án đã chờ đợi lâu, cần sớm giải quyết triệt để việc giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư, hoàn thiện công trình, tránh ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

Bài và ảnh: HOA LÊ - MINH VƯƠNG