Bài 3: Nhạy bén trước các thời điểm, hoàn cảnh đặc biệt

QĐND - Nắm chắc thời điểm và hoàn cảnh đặc biệt khiến bộ đội dễ gặp phải các vấn đề tư tưởng để xử lý là một bài học xuyên suốt được rút ra từ các hội nghị rút kinh nghiệm công tác tư tưởng (CTTT) trong quản lý bộ đội ở các đơn vị cơ sở. Câu chuyện của một số đơn vị sau đây sẽ làm rõ điều này.

Tư tưởng quân nhân có quy luật diễn biến riêng

“Đúng là tư tưởng con người rất khó nắm bắt. Nhưng những tư tưởng tiêu cực trong quân nhân thường tích tụ trong một quá trình chứ không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên, đột ngột. Vì vậy, tôi có thể khẳng định: Tư tưởng tiêu cực trong quân nhân có thể chủ động dự báo và giải quyết được”-Đại tá Trần Ngọc Sơn, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Phòng không 214, bày tỏ như vậy trong hội nghị rút kinh nghiệm CTTT trong quản lý bộ đội ở đơn vị cơ sở do Đảng ủy Quân khu 3 tổ chức.

Lấy ví dụ về trường hợp Binh nhất Phạm Văn Sáng, Đại tá Trần Ngọc Sơn cho biết: Sáng quê ở Nam Thanh, Nam Trực, Nam Định, thuộc biên chế Đại đội 2, Tiểu đoàn 1. Chỉ trong vòng hơn một tháng, tai họa bỗng ập xuống gia đình Sáng khi bố mẹ liên tiếp qua đời. Sau nỗi đau mất bố chưa nguôi, Sáng lại chịu thêm nỗi đau mất mẹ vào đúng dịp 49 ngày của bố. Dự báo đây là trường hợp sẽ gặp vấn đề nghiêm trọng về tư tưởng, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn 214 đã vào cuộc với nhiều biện pháp quan tâm, động viên, hỗ trợ. Sau khi lo xong chuyện hậu sự cho mẹ, trở lên đơn vị, Sáng luôn trong trạng thái buồn chán, mất tinh thần. Đội ngũ cán bộ đại đội, trung đội, dưới sự chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy cấp trên đã ân cần, gần gũi động viên Sáng từng bước vượt qua khó khăn. Bằng nhiều thủ pháp tâm lý, đơn vị đã giúp Sáng biết được nhiều tấm gương đã vượt qua nỗi đau tưởng chừng như không thể vượt qua được trong xã hội. Niềm tin vào cuộc sống trong tinh thần Sáng dần hé mở, lại được những đồng đội là đồng hương, đồng ngũ tiếp xúc, chia sẻ, dần dần Sáng đã bình tâm trở lại.

Một ca mổ cho ngư dân trên đảo Song Tử Tây do các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 thực hiện. Ảnh: Quân Quang

Từ thành công trong việc giúp đỡ Binh nhất Phạm Văn Sáng vượt qua cú sốc tâm lý, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn 214 rút ra một số bài học kinh nghiệm: Đó là việc trang bị kỹ năng giải quyết các tình huống nhạy cảm, phức tạp về tư tưởng quân nhân cho đội ngũ cán bộ trẻ ở đại đội, trung đội; hiểu rõ lai lịch quân nhân, theo sát những trường hợp cá biệt để ngăn chặn kịp thời những việc làm sai trái, biểu hiện tiêu cực; luôn dự báo và quan tâm giải quyết các nhu cầu chính đáng của bộ đội; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, xây dựng tình đồng chí, đồng đội trong đơn vị ngày càng sâu sắc, bền chặt...

Khéo động viên, “ai cũng chọn việc khó”

Mỗi năm, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tổ chức biệt phái 7 thầy thuốc trẻ có trình độ cao đi công tác luân phiên tại Bệnh xá xã Song Tử Tây, huyện đảo Trường Sa (Khánh Hòa). Các thầy thuốc trẻ đang công tác tại bệnh viện trung ương tuyến cuối toàn quân, giữa thủ đô Hà Nội, bên cạnh hệ thống máy móc y tế hiện đại, có thu nhập cao giờ được cử đi Trường Sa, nơi vẫn còn nhiều khó khăn, gian khổ; điều kiện công tác hạn chế, tay nghề không được nâng cao, thu nhập thực tế giảm sút… Liệu có nảy sinh vấn đề tư tưởng không?

Theo Trung tướng, PGS, TS Trần Duy Anh, Giám đốc Bệnh viện, thì Đảng ủy, Ban giám đốc Bệnh viện chưa bao giờ phải lo chọn cử cán bộ đi công tác ở Trường Sa. Năm nào số người xung phong ra Trường Sa công tác cũng vượt chỉ tiêu.

Đi sâu tìm hiểu, chúng tôi được biết, bệnh viện luôn tổ chức tốt các hoạt động tuyên truyền “Cả nước vì Trường Sa” và đề ra nhiều chính sách ưu đãi thỏa đáng cho những người đi công tác Trường Sa. Thông qua tổ chức đoàn, thầy thuốc trẻ được xem các bộ phim tư liệu và nghệ thuật, đọc sách báo, tham gia các phong trào thi đua ủng hộ Trường Sa. Tinh thần và khí thế của tuổi trẻ cả nước hướng về Trường Sa đã thổi ngọn lửa nhiệt huyết vào đội ngũ thầy thuốc trẻ. Từng chi đoàn tổ chức để đoàn viên, thanh niên và đội ngũ thầy thuốc trẻ đăng ký tình nguyện đi công tác nơi quần đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Từ kinh nghiệm của Bệnh viện 108 cho thấy rõ, trước các nhiệm vụ khó, dễ nảy sinh tư tưởng phải làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, động viên, bằng những cách làm sáng tạo, phù hợp. Khéo động viên thì ai cũng tình nguyện chọn việc khó.

Công tác dự báo rất quan trọng

Về Tiểu đoàn 81 (Lữ đoàn 134, Binh chủng Thông tin liên lạc), nghe chuyện vi phạm pháp luật của Thiếu úy QNCN Nguyễn Quốc Hưng, chúng tôi nhận thấy đây là một ví dụ rất điển hình về công tác dự báo tình hình tư tưởng.

Hưng là lái xe nên lợi dụng sự buông lỏng quản lý của đơn vị, tham gia chơi lô đề, cờ bạc từ tháng 4-2011 rồi sa vào nợ nần. Để “giải quyết” nợ, Hưng nghĩ ra "sáng kiến" mượn giấy tờ tùy thân của đồng đội thế chấp, “lừa” mượn 6 xe ô tô đem bán, cầm đồ. Khi sự vụ vỡ lở, tổng số tiền nợ của Hưng lên đến 1,19 tỷ đồng. Hưng bị Tòa án Quân sự Quân khu 4 tuyên phạt 8 năm tù giam.

Đảng ủy Tiểu đoàn 81 đã rút ra những bài học kinh nghiệm “đau xót” qua vụ việc nêu trên. Thiếu tá Lê Văn Tuấn, Bí thư Đảng ủy Tiểu đoàn, cho biết: Khi sự việc mới xảy ra, hậu quả chưa lớn nhưng Đảng ủy, chỉ huy Tiểu đoàn 81 đã chủ quan trong dự báo tình hình tư tưởng. Việc xử lý chỉ nghe cấp dưới báo cáo mà không trực tiếp kiểm tra, xác minh. Chỉ đến khi chỉ huy lữ đoàn phát hiện vụ việc, Đảng ủy, chỉ huy Tiểu đoàn 81 mới vào cuộc thì sự vụ đã quá phức tạp, quân nhân Hưng đã trở thành người vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Kết quả kiểm điểm của Đảng ủy Tiểu đoàn 81 cho thấy: Một thời gian dài, sinh hoạt chi bộ không hề nhắc đến các khuyết điểm tồn tại trong đơn vị, tình trạng bao che, giấu diếm khuyết điểm kéo dài khiến đảng viên thờ ơ, bàng quan với các tiêu cực trong đơn vị. Có thể nói, chính sự “dĩ hòa vi quý”, thủ tiêu đấu tranh đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức chiến đấu của Đảng bộ Tiểu đoàn 81.

 Đến nay, công tác quản lý tư tưởng bộ đội ở Tiểu đoàn 81 được tiến hành chặt chẽ, đúng quy định, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Nhưng bài học về sự chủ quan, buông lỏng công tác nắm, dự báo tư tưởng quân nhân vẫn là bài học đắt giá cho quá trình tiến bộ, trưởng thành của đơn vị.

“Đến nay, hầu hết các đơn vị đã duy trì nghiêm chế độ nắm, phân loại, phản ánh, báo cáo tình hình tư tưởng hằng tuần, tháng, quý và năm; phát huy vai trò của cơ quan và cán bộ chính trị, vai trò của các tổ chức, đoàn thể, của chiến sĩ bảo vệ, chiến sĩ dân vận; phân công cán bộ, đảng viên theo dõi, giúp đỡ, động viên; thông qua cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương, gia đình, người thân để định hướng, thuyết phục, giáo dục các trường hợp cá biệt” - trích Dự thảo Báo cáo rút kinh nghiệm công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội từ 2009-2013 của Quân ủy Trung ương.

Nhóm phóng viên CTĐ, CTCT

Kinh nghiệm công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội ở đơn vị cơ sở (bài 2)

Kinh nghiệm công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội ở đơn vị cơ sở (bài 1)