Ronaldo và Bồ Đào Nha
Đã từ lâu, người hâm mộ thường coi đội tuyển Bồ Đào Nha là “Brazil của châu Âu” vì lối chơi phóng khoáng, đậm chất kỹ thuật. Nhưng Bồ Đào Nha của Ronaldo tại Pháp năm nay không còn bản sắc ấy. Ronaldo và đồng đội lại đang chơi thứ bóng đá thực dụng, nhạt và chán mắt. Mặc dù các cầu thủ Bồ Đào Nha công khai nói mục tiêu của họ là thắng “xấu xí” chứ không phải thua “đẹp”, nhưng họ vào tới được bán kết cũng chẳng phải vì họ thắng mà phần nhiều là nhờ may mắn. Có một điều lạ là cho đến thời điểm này, Ronaldo và đồng đội vẫn chưa biết mùi chiến thắng (trong 90’).
Trong các trận đấu đã qua (trừ trận Bồ Đào Nha vs. Hungary), Ronaldo và đồng đội chẳng thể hiện được nhiều. Màn trình diễn của Bồ Đào Nha thiếu bản sắc, yếu về chuyên môn và kém hấp dẫn. Giới chuyên môn và người hâm mộ thường nói rằng Ronaldo là “cầu thủ lớn cho những trận đấu nhỏ” quả không sai. Siêu sao người Bồ dường như vẫn chưa đủ “lớn” để tỏa sáng ở những giải đấu lớn. Thậm chí, anh ta còn bỏ lỡ những cơ hội ngon ăn (trong trận Tứ kết vừa qua) mà chỉ cần một trung phong bình thường cũng có thể ghi bàn.
Được coi là đầu tàu để “kéo” cả đoàn tàu Bồ Đào Nha nhưng trên thực tế Ronaldo không có nhiều ảnh hưởng tới lối chơi của đội bóng. Những gì cầu thủ này làm được không gì hơn là hút hậu vệ đối phương để đồng đội có thêm khoảng trống. Chính những cầu thủ ít được kỳ vọng như Quaresma, Nani hay cầu thủ trẻ Sanches lại là những người có đóng góp cụ thể hơn cho Bồ Đào Nha. Có lẽ vì thế mà cựu HLV đội tuyển Việt Nam, ông Calisto nói rằng: “Bồ Đào Nha không còn là đội bóng một người”.
Đến với Euro 2016, Bồ Đào Nha không được đánh giá cao. Trên thực tế, Bồ Đào Nha phải rất vất vả ở vòng loại mới có được vé tới Pháp, nhưng công bằng mà nói, ngoài yếu tố may mắn đã đồng hành với họ kể từ đầu giải thì đội tuyển này còn có một số cầu thủ chất lượng. Đặc biệt, trong đội hình của Bồ Đào Nha có nhiều cầu thủ đang chơi cho các câu lạc bộ mạnh ở châu Âu và đã từng chinh chiến ở các kỳ World Cup và Euro. Trong số đó có thể kể đến Ronaldo, Nani, Gomes, Pepe, Quaresma... Chính vì thế họ có thừa bản lĩnh, kinh nghiệm và cả sự khôn ngoan.
Vẫn dựa trên khung đội hình đã từng thi đấu ở kỳ World Cup và Euro trước, nhưng kể từ khi nắm quyền, HLV Santos xây dựng một lối chơi khác hẳn với truyền thống bóng đá Bồ Đào Nha. Nếu như trước đây, Bồ Đào Nha là đội bóng có lối chơi tấn công đẹp mắt, các cầu thủ thường hay phô diễn những pha đi bóng kỹ thuật siêu đẳng, thì hiện nay lại viện tới chiến thuật phòng ngự chặt-phản công nhanh. Dù thích hay không sự thay đổi đó, thì cũng nên thông cảm cho ông Santos. Với vai trò là huấn luyện viên trưởng, ông đương nhiên phải dành ưu tiên số 1 cho chiến thắng và chí ít cho tới giờ ông đã làm được điều đó. Nhưng trong sâu thẳm, chắc ông Santos phải thừa nhận rằng Bồ Đào Nha áp dụng chưa “tới” chiến thuật phòng ngự chặt-phản công nhanh. Thứ nhất, hàng phòng ngự của Bồ Đào Nha thiếu độ lỳ, bản lĩnh và sự chắc chắn trong trường hợp bị đối phương dồn ép liên tục. Thứ 2, trong nhiều tình huống tấn công, học trò của HLV Santos vẫn còn khá rườm rà, làm trôi đi cơ hội. Cuối cùng là đội hình của Bồ Đào Nha thiếu cầu thủ phát động từ thế trận phòng ngự sang phản công.
Bale và Xứ Wales
Trước thềm Euro 2016, giới chuyên môn đánh giá Xứ Wales chỉ là đội bóng “thường thường bậc trung”. Bất chấp việc đội hình Xứ Wales có siêu sao Gareth Bale, có phong độ rất cao trong mau áo của Real Madrid mùa giải trước, nhiều chuyên gia vẫn đồn đoán Xứ Wales sẽ dừng bước ở vòng 1/8. Lý giải cho điều này, họ cho rằng lối chơi của đội bóng xoay quanh Bale và rằng khi Bale bị đối phương phong tỏa thì Xứ Wale sẽ hết bài. Thực tế những gì đã diễn ra khiến giới chuyên môn phải thay đổi nhìn nhận về thầy trò HLV Coleman.
Đúng là Bale đóng vai trò cực kỳ quan trọng, là nguồn cảm hứng của Xứ Wales, nhưng đội bóng không hoàn toàn phụ thuộc vào siêu sao này. Trong đội hình của Xứ Wales, còn không ít ngôi sao khác, như: Ramsey, cầu thủ số 10 chơi cực kỳ nổi bật ở vị trí hộ công; Robson-Kanu và Vokes, 2 tiền đạo cắm đã góp phần làm nên chiến thắng cho Xứ Wales; 2 tiền vệ chơi sáng tạo Allen, Ledley và hậu vệ đội trưởng Williams. Trong những trận trước, có những lúc Bale gần như bị cô lập hoàn toàn và không thể tham gia vào lối chơi của đội thì chính những cầu thủ nói trên đã tỏa sáng, điển hình như chiến thắng thuyết phục trước ứng cử viên cho ngôi vương Euro 2016 – đội tuyển Bỉ.
Trong trận quyết đấu với người Bồ vào rạng sáng 7-7, lực lượng của Xứ Wales bị sứt mẻ đáng kể khi HLV Coleman không có sự phục vụ của tiền vệ Ramsey và hậu vệ Davies. Để thay thế Davies là điều không quá khó nhưng chắc chắn HLV Coleman sẽ rất đau đầu để tìm ra nhân sự có thể khỏa lấp khoảng trống do Ramsey để lại. Thiếu Ramsey, Xứ Wales sẽ mất đi tiền vệ công có kỹ thuật cá nhân, cầm bóng, phân phối bóng, chuyền bóng tốt, có khả năng tạo đột biến và quan trọng nữa là biết ghi bàn. HLV Coleman sẽ phải lựa chọn trong số học trò của mình một người có khả năng tạo ngòi nổ cho hàng công Xứ Wales, nhất là khi Bale bị đối phương “chăm sóc” kỹ.
Chính vì thiếu vắng nhân sự quan trọng nên nhiều khả năng HLV Coleman sẽ phải điều chỉnh lối chơi. Ông sẽ phải nghiêng nhiều về thế trận phòng ngự. Trên hàng công vẫn còn đó Bale chơi dạt cánh và hoặc Robson-Kanu hoặc Vokes đá cắm. Thêm vào đó, HLV Coleman cũng sẽ khuyến khích học trò thử thách thủ thành Bồ đào Nha từ những sút từ xa của các tiền vệ và tận dụng dàn cầu thủ chơi bóng bổng tốt từ những quả phạt góc hoặc tình huống cố định khác trên phần sân đối phương.
Tóm lại, chỉ cần HLV Coleman tìm được phương án thay thế chấp nhận được, lối chơi hợp lý khi thiếu vắng Ramsey và Bale tích cực hơn, thoát được sự đeo bám của đối phương thì Xứ Wales vẫn có thể làm nên chuyện. Vì xét từ những trận đấu trước thì Xứ Wales chứ không phải Bồ Đào Nha là đội chơi mạch lạc, bản lĩnh, sáng tạo cả trong tấn công và phòng ngự. Hơn nữa, Bồ Đào Nha không thể may mãi được!
Dự đoán: Xứ Wales vào chung kết.
QUANG HÙNG