LTS: Những năm gần đây, Quân khu 2 (QK) được trên quan tâm đầu tư kinh phí xây dựng nhiều công trình doanh trại nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, học tập, huấn luyện, SSCĐ của bộ đội. Để nâng cao hiệu quả đầu tư, ngành Doanh trại QK đã tham mưu, đề xuất với Đảng ủy, Bộ Tư lệnh QK triển khai nhiều biện pháp đẩy nhanh tiến độ xây dựng, bảo đảm chất lượng công trình và tiết kiệm kinh phí.

Trước đây, do chưa chú trọng đúng mức đến khâu qui hoạch tổng thể mặt bằng doanh trại nên một số đơn vị khi triển khai xây dựng cơ bản (XDCB) gặp khó khăn trong việc áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình. Nhiều hạng mục công trình xây cũ, không không còn phù hợp buộc phải phá dỡ gây lãng phí. Việc phân khu chức năng không hợp lý, thiếu khoa học, nên không phát huy được công năng, hiệu suất sử dụng công trình... Để khắc phục tình trạng trên, thời gian qua, QK đã chú trọng làm tốt công tác quy hoạch, đảm bảo có phân khu chức năng rõ ràng, phù hợp với nhiệm vụ và địa hình nơi đóng quân; thống nhất về kiến trúc trong các đơn vị cùng cấp; gắn việc quy hoạch doanh trại với quy hoạch sử dụng đất hợp lý, tiết kiệm và đồng bộ gắn với xây dựng cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp. Các đơn vị sau khi hoàn thành quy hoạch tổng thể mặt bằng doanh trại, gửi hồ sơ lên Phòng Doanh trại thẩm định và trình Tư lệnh QK phê duyệt.

Trung đoàn 148 (Sư đoàn 316-Quân khu 2) là đơn vị tiêu biểu về công tác qui hoạch doanh trại (Ảnh: Thảo Hà)

Sau khi qui hoạch tổng thể được phê duyệt mới tiến hành qui hoạch xây dựng chi tiết các cơ sở doanh trại, xác định danh mục, thứ tự và lập dự án. QK chủ trương thống nhất không phê duyệt hồ sơ thiết kế-dự toán khi hạng mục công trình xây dựng không nằm trong qui hoạch được phê duyệt. Trước khi tiến hành lập qui hoạch và dự án đầu tư, yêu cầu chủ đầu tư phải có kế hoạch cụ thể, thứ tự các bước tiến hành, cung cấp đủ các yếu tố cần thiết để lập qui hoạch và dự án (ví dụ: chủ trương ý định đầu tư, biên chế tổ chức, thực trạng cơ sở doanh trại, tiêu chuẩn qui mô diện tích, tiêu chuẩn xây dựng, việc áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình...). Qui hoạch xây dựng qui mô lớn hay nhỏ đều phải trình QK xem xét. Những dự án XDCB doanh trại lớn phải được QK phê duyệt kế hoạch từ phương án sơ bộ đến tổ chức thực hiện thi công để tránh lãng phí và sai chủ trương đầu tư. Cùng với việc làm tốt công tác qui hoạch, QK chỉ đạo làm tốt việc rà soát chất lượng các công trình hiện có để cân nhắc, quyết định đầu tư xây dựng mới hay củng cố, sửa chữa nhằm hạn chế lãng phí. Nhờ làm tốt việc qui hoạch doanh trại nên khi triển khai XDCB, các đơn vị đã tiết kiệm đáng kể chi phí, tránh phải làm lại, công trình hoàn thành đưa vào sử dụng phát huy tốt hiệu quả. 

Đối với đơn vị được trên chấp thuận cho phép mở mới xây dựng công trình, trước khi thẩm định hồ sơ, ngoài việc thường xuyên cập nhật thông tin, Phòng Doanh trại làm việc với sở vật giá của tỉnh (đơn vị đóng quân) thu thập thông tin về giá nhân công, vật liệu, để áp giá cho công trình. QK thành lập hội đồng thẩm định hồ sơ xây dựng làm cơ sở cho việc thiết kế, khái toán, dự toán chính xác và gửi hồ sơ đến cơ quan chức năng thẩm tra. Xin ý kiến cơ quan nghiệp vụ cấp trên, tham khảo các đơn vị bạn có công trình xây dựng tương đương để đối chiếu, học hỏi kinh nghiệm theo dõi, giám sát phương pháp lập hồ sơ... từ đó bổ sung, áp dụng sát thực tiễn đơn vị. Phòng Doanh trại chủ động hướng dẫn các đơn vị lập hồ sơ thiết kế, vẽ sơ đồ thi công bảo đảm sát với yêu cầu, nhiệm vụ, phát huy tốt công năng và tiết kiệm kinh phí. Do công tác thẩm định hồ sơ thiết kế kỹ thuật-dự toán và hồ sơ quyết toán trong XDCB chặt chẽ, đúng nguyên tắc, từ năm 2010-2015, toàn QK đã giảm trên 90 tỷ đồng so với đơn vị đề nghị.

Nhằm nâng cao hiệu quả đấu thầu, QK chỉ đạo chủ đầu tư lập hồ sơ mời thầu bảo đảm chặt chẽ, đúng qui định, các số liệu tỷ mỷ, trùng khớp; tổ chức đấu thầu đúng nguyên tắc, thủ tục, công khai. QK giao Phòng Doanh trại thường xuyên cập nhật công tác quản lý đầu tư và xây dựng mới  do Nhà nước ban hành để kịp thời chỉ đạo đơn vị với thực hiện đúng Luật. Đối với từng dự án XDCB hoặc hạng mục công trình xây dựng, QK giao phòng Doanh trại phân công cán bộ kỹ thuật phối hợp với đơn vị rà soát kỹ hồ sơ, thủ thục đấu thầu; kịp thời bổ sung thủ tục còn thiếu, lưu giữ hồ sơ khoa học, tiện kiểm tra, quản lý. Quá trình tổ chức đấu thầu, Phòng Doanh trại phân công cán bộ theo dõi, giám sát, chỉ đạo chặt chẽ việc thực hiện các thủ tục bảo đảm đúng luật định. Tổ chức chấm thầu bảo đảm khách quan, trung thực, lựa chọn đúng nhà thầu có đủ năng lực thi công công trình. Hợp đồng xây dựng được rà soát kỹ các điều khoản bảo đảm chặt chẽ, có phụ lục kèm theo danh sách, dán ảnh đội trưởng đơn vị thi công và thành viên chịu trách nhiệm giám sát kỹ thuật của nhà thầu để tránh hiện tượng bán thầu. Do làm tốt công tác đấu thầu, hợp đồng bảo đảm đúng nguyên tắc thủ tục, công khai, minh bạch, các dự án đều được triển khai theo kế hoạch và tiết kiệm đáng kể chi phí.

Sau khi lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng kinh tế, quá trình triển khai xây dựng, Phòng Doanh trại phân công cán bộ phối hợp với đơn vị thường xuyên bám sát công trình, kiểm tra, kịp thời phát hiện sai phạm, yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu thực hiện đúng qui định. Kịp thời đề xuất trên điều chỉnh thiết kế cho phù hợp với điều kiện khí hậu, thời tiết, địa hình đơn vị đóng quân. Do cán bộ kỹ thuật của chủ đầu tư thường phải kiêm nhiệm chuyên môn nghiệp vụ khác, có thể không thường xuyên có mặt tại hiện trường, nên QK chỉ đạo chủ đầu tư lập kế hoạch giám sát tổng thể trên cơ sở tiến độ do bên thi công cung cấp, bố trí người thay thế khi vắng mặt. Khi nghiệm thu  vật liệu chính đưa vào xây dựng công trình, nhất thiết phải có mặt cán bộ kỹ thuật để xác định rõ nguồn gốc, chủng loại, chất lượng... Vật liệu phải được duyệt mẫu trước, có thể ghi trong điều khoản của hợp đồng, hoặc ghi vào biên bản riêng hay trong nhật ký thi công. Tổ chức thi công xây lắp tuyệt đối tuân thủ hồ sơ thiết kế-dự toán đã được phê duyệt. Những phát sinh, thay đổi so với thiết kế-dự toán phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt mới được tiến hành thi công tiếp. Giám sát kỹ thuật bên A phải có mặt trong các buổi nghiệm thu các cấu kiện bị che khuất và nghiệm thu chuyển giai đoạn, nghiệm thu từng phần, nghiệm thu tổng thể. Khi công trình đã triển khai thi công xong, Phòng Doanh trại bám nắm, chỉ đạo, giúp đỡ đơn vị triển khai hoàn thiện các thủ tục cần thiết để quyết toán công trình kịp thời, tránh tình trạng nợ đọng lâu ngày do chưa quyết toán. Khi công trình có khối lượng hoàn thành theo giai đoạn phải tổ chức nghiệm thu và làm phiếu thanh toán ngay, không để đến khi công trình hoàn thành mới làm gộp. Thực tế XDCB ở QK thời gian qua cho thấy, do giám sát chặt chẽ khâu thi công đã đẩy nhanh tiến độ xây dựng, bảo đảm chất lượng công trình, hạn chế phát sinh kinh phí so với dự toán ban đầu.

Các công trình hoàn thành bàn giao, đưa vào khai thác sử dụng, QK chỉ đạo giữa chủ đầu tư và bên thi công phải ghi chi tiết đặc điểm chất lượng công trình; thống kê chủng loại, chất lượng thiết bị, công việc phải bảo hành, kiểm tra, duy tu, thời gian thực hiện, cấp quản lý lưu giữ hồ sơ và kèm theo nội qui sử dụng công trình. Chỉ huy đơn vị nhận bàn giao công trình có trách nhiệm quản lý sử dụng công trình đúng mục đích, có quyền từ chối không chấp nhận những sản phẩm, chi tiết kém chất lượng và có trách nhiệm tổ chức duy tu, bảo trì đúng phân cấp, kịp thời báo cáo trên hư hỏng không thuộc cấp mình sửa chữa để khắc phục ngay, nhằm duy trì và kéo dài tuổi thọ công trình, tiết kiệm kinh phí sửa chữa của đơn vị.

Do thực hiện tốt các biện pháp trên, từ năm 2010-2015, toàn QK đã triển khai xây dựng cơ bản được 38 dự án do Bộ Quốc phòng phê duyệt; 592 hạng mục công trình được Bộ Quốc phòng phân cấp ủy quyền, với tổng diện tích sàn là 136.611 m2 nhà các loại, kinh phí 1.308 tỷ đồng, đạt 104,8% kế hoạch đề ra. Các công trình hoàn thành, đưa vào sử dụng đều đạt các chỉ tiêu, yêu cầu về chất lượng, mỹ thuật và công năng sử dụng.

Thượng tá NGUYỄN ANH NGỌC - Cục Hậu cần, Quân khu 2