QĐND - Việc các “ông lớn” trong giới ngân hàng ở Mỹ bị cáo buộc sai phạm khi thực hiện các khoản cho vay thế chấp thiếu thận trọng, vốn là nguyên nhân dẫn đến “cơn sóng thần tài chính" năm 2008, có lẽ không còn là chuyện hiếm. Chỉ tính riêng tháng 10 này, đã có 3 ngân hàng bị “sờ gáy”, trong đó phải kể đến “đại gia” Bank of America (BoA).

Bank of America bị  kiện vì gian lận. Ảnh: Getty

 

"Ảo thuật" tài chính  

Bộ Tư pháp Mỹ ngày 24-10 đã chính thức đệ đơn kiện BoA lên tòa án liên bang với cáo buộc ngân hàng lớn thứ hai của nước này đã khiến những người đóng thuế mất tới một tỷ USD, khi  "phù phép" bán các khoản vay thế chấp khó đòi cho hai tập đoàn tín dụng địa ốc lớn là Fannie Mae và Freddie Mac.

Theo đơn khiếu nại nộp lên tòa án liên bang quận Man-hát-tan, Niu-oóc, từ năm 2007 đến năm 2009, BoA và công ty cho vay thế chấp Countrywide mà  BoA mua lại năm 2008, đã thực hiện một chương trình mang tên “Hustle” nhằm tăng tốc độ xử lý các khoản vay nợ thế chấp nhà ở, bỏ qua khâu kiểm tra xem người vay có đủ khả năng trả nợ hay không. Bằng chương trình này, các giám đốc điều hành của BoA và Countrywide đã cố gắng luồn lách qua các “cổng thu thuế”, được xây dựng nhằm đảm bảo độ an toàn của các khoản vay cũng như phòng tránh các thủ đoạn gian lận. Nhờ đó, số khoản vay thế chấp “khiếm khuyết” đã lên tới 40%, cao gấp 9 lần so với tiêu chuẩn  cho vay thế chấp.

Tuy nhiên, Countrywide đã tìm cách che đậy vụ việc và bán chúng cho Fannie Mae và Freddie Mac. Không những thế, công ty còn dùng tiền “bịt miệng” nhân viên để họ “ngó lơ” trước hành vi đầy mờ ám này. Khủng hoảng ập đến, các vụ phá sản và nhà bị tịch biên tăng vọt, Chính phủ Mỹ đã phải ra tay cứu nguy cho Fannie Mae và Freddie Mac bằng cách tung ra các gói cho vay khẩn cấp để tránh đổ vỡ nền kinh tế. Theo AP, khoảng 170 tỷ USD tiền ngân sách đã được chi ra để giúp Fannie Mae và Freddie Mac “sống sót” và Chính phủ sẽ phải chi thêm 260 tỷ USD nữa để giúp duy trì hoạt động của hai tập đoàn này vào năm 2014. 

Người nói có, kẻ bảo không

Roi-tơ dẫn lời luật sư Prét Ba-ra-ra (Preet Bharara), công tố viên tại Man-hát-tan cho rằng, đây là hành vi gian lận “vô cùng nghiêm trọng và đáng báo động”.  Theo ông Ba-ra-ra, với việc làm này, Countrywide và BoA đã tạo ra các khoản nợ xấu, đồng thời khiến những người nộp thuế thất thoát một khoản tiền lớn.

Tuy nhiên, người phát ngôn của BoA Lau-ren Grây-xơn (Lawrence Grayson) cho rằng, những cáo buộc trên là vô căn cứ và khẳng định, BoA đã và đang thực hiện các hành động có trách nhiệm nhằm giải quyết những vấn đề pháp lý liên quan đến các khoản nợ thế chấp. Ông Grây-xơn cũng bác bỏ những cáo buộc cho rằng, BoA đã thất bại trong việc mua lại các khoản nợ từ Fannie Mae và Freddie Mac, đồng thời khẳng định, ngân hàng này không có trách nhiệm phải bồi thường những khoản nợ không thể đòi chủ yếu do suy thoái kinh tế như trong đơn kiện nêu. Trước đó, vào cuối tháng 9 vừa qua, BoA cũng đã phải đồng ý chi 2,43 tỷ USD để dàn xếp vụ kiện cáo rùm beng liên quan đến thương vụ thâu tóm Công ty chứng khoán Merrill Lynch vào năm 2008. Theo đó, BoA đã bị các cổ đông và nhà đầu tư tố cáo che giấu tình hình tài chính khó khăn và khoản thua lỗ khổng lồ mà Công ty chứng khoán Merrill Lynch đang phải đối mặt nhằm đảm bảo rằng, cổ đông của tập đoàn tài chính này sẽ chấp thuận đề nghị sáp nhập.

Vụ kiện tụng diễn ra sau những động thái tương tự của Chính phủ Mỹ hồi đầu tháng đối với hai ngân hàng JP Morgan và Wells Fargo. Vào ngày 2-10 vừa qua, JP Morgan bị đưa ra tòa do đã lừa gạt nhà đầu tư bán các khoản nợ xấu bất động sản. 8 ngày sau đó, ngày 10-10, Wells Fargo cũng bị chính quyền liên bang cáo buộc đã không trung thực về chất lượng các khoản nợ bất động sản. Tuy nhiên, Wells Fargo đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc trên.

Một số định chế tài chính khổng lồ ở Mỹ với vẻ ngoài hào nhoáng dường như cũng tiềm ẩn những “hố đen”, góp phần gây ra cuộc khủng hoảng tài chính. Giáo sư Luật Pi-tơ He-ninh (Peter Henning) ở Đại học WayneState cho rằng: “Ai đó phải chịu trách nhiệm vì việc này”. Vì vậy, chuyện BoA bị dính vào kiện tụng có lẽ là điều dễ hiểu.

VĨNH AN