Đại tá, TS Trần Hữu Lý, Viện trưởng Viện KTCGQS, Chủ nhiệm đề tài ''Nghiên cứu cải tiến xe thiết giáp bánh lốp BTR-152 thành xe TGCT phục vụ lực lượng GGHB'' thông tin: Từ khi nhận nhiệm vụ nghiên cứu đến khi bàn giao sản phẩm cho Cục GGHB Việt Nam thuộc Bộ Quốc phòng nước ta, nhóm thực hiện đề tài chỉ có 3 tháng. Do yêu cầu cấp thiết về trang bị xe TGCT cho Bệnh viện dã chiến cấp 2, nên các nhà khoa học của viện đã khẩn trương nghiên cứu, phối hợp với Cục Quân y (Tổng cục Hậu cần), Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng) và Cục GGHB Việt Nam, tổ chức hội thảo nhiều lần, thống nhất mẫu xe, phương án thiết kế, bố trí trang thiết bị và tiến hành cải hoán xe thiết giáp bánh lốp BTR-152 thành xe BTR-152 TGCT.

Việc cải hóa xe thiết giáp bánh lốp BTR-152 thành xe BTR-152 TGCT dùng để vận chuyển người bị thương (hoặc tử vong), sơ cấp cứu ban đầu. Xe phải bảo đảm tốt các tính năng kỹ thuật, chiến thuật đề ra; đạt các tiêu chuẩn quy định của LHQ, đáp ứng các điều kiện hoạt động và tác chiến, dễ dàng sử dụng, bảo quản, bảo dưỡng, sữa chữa; bảo đảm an ninh, an toàn về con người và trang bị trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Về kết cấu, xe bảo đảm chỗ cho từ 1 đến 2 vị trí nằm cứu thương, 2 vị trí ngồi cho thương binh và kíp cứu thương; có khả năng mở rộng tối đa vị trí nằm và ngồi cho thương binh trong trường hợp cần thiết phục vụ chở quân hoặc cứu thương. Xe có 1 cáng cứng và 2 cáng gấp cơ động. Lòng thùng xe có chiều cao tối thiểu bảo đảm cho nhân viên y tế có chiều cao hơn 1,7m đứng thao tác bình thường. Xe có khả năng chống đạn các loại súng bộ binh (tiểu liên, súng trường, súng ngắn…) đến đạn 7,62mm. Xe di chuyển theo đội hình tác chiến chung, ở giữa đội hình hành quân, tính năng thông qua của xe tốt, sử dụng nhiên liệu diesel (theo tiêu chuẩn công tác bảo đảm nhiên liệu của LHQ), tốc độ hành quân trung bình từ 10 đến 40km/giờ, tình huống đặc biệt cần cơ động nhanh có thể đạt tốc độ 65km/giờ, cự ly hành quân trong khoảng 160km. Xe có thiết bị thông tin liên lạc trong bán kính 100km, thiết bị định vị vệ tinh, thiết bị hồng ngoại, hệ thống camera hỗ trợ lái xe và chỉ huy trong điều kiện tác chiến đêm hoặc di chuyển trong mùa khô với mật độ bụi cao.

Từ yêu cầu về tính năng kỹ thuật, chiến thuật, lắp đặt các trang thiết bị y tế và thực hiện nhiệm vụ của xe, các nhà khoa học Viện KTCGQS đã nỗ lực nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm, tạo sản phẩm thỏa mãn các yêu cầu đề ra. Theo Đại tá, TS Trần Hữu Lý, Viện KTCGQS đã nghiên cứu, áp dụng các giải pháp kỹ thuật, công nghệ hiện đại, tiên tiến trên thế giới để tích hợp lên xe BTR-152 TGCT. Sản phẩm được thử nghiệm kỹ từng cụm, hệ thống và đạt các chỉ tiêu kỹ thuật đề ra. Chẳng hạn, xe đã thử nghiệm trên quãng đường hơn 2.000km với nhiều loại địa hình khác nhau: Đường bằng, đường trong bãi thử xe quân sự liên hoàn vượt mô đất cao 0,8m, vượt rãnh cao 0,5m, vượt dốc đứng 25 độ, vượt dốc nghiêng 15 độ, vượt ống cống đường kính 0,6m...; thử trong bãi tập lái xe tăng với điều kiện đường mùa mưa (tương tự ở Nam Sudan) tại Trường Hạ sĩ quan xe tăng 1 (Binh chủng Tăng Thiết giáp) với quãng đường 500km. Kết quả thử nghiệm địa hình xe BTR-125 TGCT đều đạt được tốt các yêu cầu, khẳng định tính năng việt dã, tính năng thông qua cao, khả năng vượt cản tốt, rất phù hợp cho thực hiện nhiệm vụ GGHB tại Nam Sudan. Xe ứng dụng công nghệ hàn vỏ thép chống đạn, lắp đặt hệ thống điều hòa chuyên dụng, kính chống đạn, camera ảnh nhiệt hỗ trợ lái xe và chỉ huy, thiết bị định vị vệ tinh kết hợp bản đồ số… Riêng hệ thống điều hòa của xe BTR-152 TGCT có nguyên lý hoạt động khác với điều hòa trên các loại xe ô tô thông thường, làm việc tốt trong điều kiện nhiệt độ bên ngoài tới 55 độ C, bụi đất dày đặc. Công nghệ hàn vỏ thép chống đạn mới được chuyển giao ở nước ta và do Nhà máy Z153 (Tổng cục Kỹ thuật) thực hiện.

Xe BTR-152 TGCT đã được nghiệm thu ở cấp cơ sở và cấp Bộ Quốc phòng đạt loại xuất sắc; được Phái bộ GGHB của LHQ kiểm nghiệm, hợp chuẩn quốc tế. Đề tài ''Nghiên cứu cải tiến xe thiết giáp bánh lốp BTR-152 thành xe TGCT phục vụ lực lượng GGHB'' và sản phẩm đề tài đã được trao giải nhất Giải thưởng Sáng tạo khoa học-công nghệ Việt Nam (VIFOTEC) năm 2018. Đại tá, TS Trần Hữu Lý, Chủ nhiệm đề tài và nhóm tác giả được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

HƯƠNG HỒNG THU - HUY NGUYỄN