Thiết bị dẫn đường GPS.
Trong môi trường tác chiến ác liệt hoặc do thời tiết xấu, đêm tối, địa hình phức tạp, rừng rậm... người lính dễ mất phương hướng. Khắc phục tình trạng trên, quân đội các nước đã tiến hành các chương trình nghiên cứu chế tạo các thiết bị tiên tiến dẫn đường cá nhân, từng bước thay thế la bàn và bản đồ. Nhờ sử dụng thiết bị dẫn đường hiện đại, người lính dễ dàng xác định vị trí của mình, giảm thời gian tác nghiệp trên bản đồ hay các phương tiện tìm phương hướng truyền thống.

Với sự phát triển của công nghệ định vị toàn cầu (GPS), máy thu phát trang bị cho cá nhân có khả năng tích hợp cao. Những thiết bị này là bộ phận hợp thành quan trọng trong hệ thống binh sĩ tương lai mà các nước Mỹ, Anh, Đức, I-xra-en… đang triển khai nghiên cứu, áp dụng.

Hệ thống “Binh sĩ trên bộ” đang được quân đội Mỹ kiểm nghiệm có thiết bị GPS dẫn đường, định vị và hệ thống thông tin địa lý, có thể cung cấp thông tin hiển thị trên bản đồ số. Người lính xem bản đồ qua mắt kính đơn ở bộ phận hiển thị trong mũ cứng (không ảnh hưởng đến khả năng nhìn đêm tự nhiên), còn sĩ quan chỉ huy xem bản đồ thông qua máy vi tính cầm tay hợp thành một thể thống nhất với hệ thống “Binh sĩ trên bộ”.

Quân đội Mỹ còn thử nghiệm “Hệ thống trợ thủ kỹ thuật số cho sĩ quan chỉ huy” do công ty Rây-thi-ông nghiên cứu phát triển. Hệ thống nặng 2,5kg (bao gồm cả pin), sử dụng GPS và màn hiển thị bản đồ số để dẫn đường, bộ phận xử lý có tần số 800MHz, hệ điều hành Windows hoặc Linux, có màn hiển thị tinh thể màu, dễ đọc và dễ kết nối với máy thu ứng dụng GPS. Công ty Rây-thi-ông còn nghiên cứu chế tạo một kiểu thiết bị dẫn đường cá nhân có kích thước 17,5 x 8,12 x 4 (cm), nặng 0,45kg, kết nối với bộ điện đài IP, sử dụng kiểu sóng vi ba chủ yếu của mạng khu vực chiến thuật. Khi GPS không phát huy được tác dụng, thiết bị này sẽ dùng công năng mạng để cung cấp thông tin về vị trí cho người sử dụng. Nó còn cung cấp thiết bị định hướng, dùng âm thanh hợp thành truyền tới tai nghe, thông báo cho binh sĩ biết cự ly và phương vị của điểm nào đó, giúp binh sĩ bị lạc nhanh chóng tới vị trí tập kết.

Quân đội Anh đã hoàn thành giai đoạn một chương trình thử nghiệm hệ thống “Công nghệ binh sĩ nhất thể hóa tương lai” (FIST). Nội dung thử nghiệm, gồm: ứng dụng kỹ thuật GPS tích hợp với các loại màn hình hiển thị, kiểm chứng khả năng dẫn đường ban đêm. Hệ thống FIST có thể cầm tay, lắp trong mũ. Tuy nhiên, quân đội Anh còn phải tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm để khắc phục hạn chế về khả năng nhìn đêm tự nhiên của binh sĩ khi sử dụng hệ thống này.

Quân đội CHLB Đức đã thành công trong phát triển “Hệ thống bộ binh tương lai”, bao gồm máy vi tính xách tay có khả năng kết nối máy thu GPS, dẫn đường và định vị bằng bản đồ số khu vực tác chiến. Bản đồ số do một thẻ nhớ cung cấp riêng, người sử dụng có thể vẽ, xử lý và truyền thông tin chữ và hình. Máy tính trao đổi dữ liệu bằng công nghệ Bluetooth vô tuyến với điện đài tiểu đội; thông qua điện đài, lực lượng bộ binh cũng có thể trao đổi nội bộ dữ liệu và hiển thị thông tin vị trí. Ngoài ra, hệ thống này có thể kết nối với hệ thống chỉ huy và kiểm soát chiến thuật và có thể hiển thị dữ liệu tình huống trong phạm vi rộng hơn.

Quân đội I-xra-en triển khai nghiên cứu phát triển “Hệ thống binh sĩ số hóa” từ năm 2004, khi ký hợp đồng với công ty chế tạo các hệ thống điện tử quân sự En-bít. Hệ thống có thể cung cấp và hiển thị thông tin dẫn đường cho người lính dung hợp được với thông tin bản đồ số hóa, bao gồm bộ xử lí 500MHz, kích thước 22,3 x 10,6 x 8,3 (cm), nặng 3kg. Thông tin được hiển thị trên màn hình máy tính hoặc màn hình tác chiến của binh sĩ. “Hệ thống định vị không gian” (SOS) của I-xra-en có thể kết hợp với “Hệ thống binh sĩ tích hợp tiên tiến” (AISS) hoặc sử dụng độc lập. SOS là một thiết bị cầm tay, gồm máy đo xa la-de, kim chỉ nam số, kính mắt đơn bội số 7, độ phân giải 800 x 600 và bộ phận điều khiển truyền tin, thiết bị tăng cường độ sáng hình ảnh nhìn đêm. Khi hoạt động có thể kết nối với hệ thống GPS. Bản đồ hoặc hình ảnh hiển thị trên màn hình màu, hiển thị các thông tin dẫn đường, vị trí và tuyến đường. Khi mục tiêu ở xa quá khoảng cách công tác của thiết bị đo xa la-de, sử dụng kết hợp GPS và kim chỉ nam số, từ góc độ của người quan sát đo phương vị và góc ngưỡng của mục tiêu, có thể tính ra cự li mục tiêu. Vị trí đo được của máy đo xa la-de (nối với GPS) và số liệu này tạo thành quan hệ lượng giác, máy tính có thể hiển thị vị trí cụ thể của mục tiêu.

VŨ HỒNG KHANH