Máy bay huấn luyện quân sự HL-1

Đầu năm 1981, Bộ tư lệnh Quân chủng Không quân bắt đầu tiến hành nghiên cứu, chế tạo máy bay huấn luyện HL-1 theo nhiệm vụ trên giao. Mục tiêu nghiên cứu là tạo ra máy bay phục vụ huấn luyện phi công sơ cấp và làm nhiệm vụ trinh sát liên lạc, chỉ thị mục tiêu. Bộ tư lệnh đã thành lập Ban chủ nhiệm đề tài do TS Trương Khánh Châu làm chủ nhiệm.

Đã có những kinh nghiệm trong thiết kế, chế tạo thành công máy bay trinh sát liên lạc TL-1 trước đây, nên Ban chủ nhiệm đề tài và cán bộ nghiên cứu khoa học Viện Kỹ thuật Quân chủng Không quân tự tin bước vào công việc. Ban chủ nhiệm đề tài chia từng nhóm nghiên cứu, tham khảo các mẫu máy bay huấn luyện Pilatus P-3 của Thụy Sĩ, Zlin-526 của Tiệp Khắc và IAK-18Y của Liên Xô. Vì vậy trong thiết kế, máy bay HL-1 có hệ thống sơ đồ khí động và mang những đặc tính tối ưu của ba loại máy bay trên. Máy bay có hai chỗ ngồi, lắp động cơ IO-470F, trên máy bay còn lắp các hệ thống hỏa lực. Toàn bộ tài liệu thiết kế kỹ thuật dày 800 trang và hơn 1.200 bản vẽ; đến đầu năm 1983, Xưởng chế thử Viện Kỹ thuật Quân chủng Không quân bước vào thiết kế công nghệ, gia công chi tiết và chế tạo trong khoảng 16 tháng.

Tháng 6 năm 1984, Ban chủ nhiệm đề tài phối hợp với Phòng Quân huấn quân chủng và Cục Quân huấn (Bộ Tổng tham mưu) lập kế hoạch bay thử, với 10 bài bay, chia làm ba giai đoạn để xác định các thông số tính năng kỹ thuật, chiến thuật. Sau khi hoàn tất công tác chuẩn bị, máy bay HL-1 bước vào bay thử nghiệm và kết thúc chương trình vào tháng 6-1985. Việc thiết kế, chế tạo thành công máy bay HL-1 khẳng định trí tuệ, sự sáng tạo của các nhà khoa học kỹ thuật quân sự nước ta, mở ra những hướng nghiên cứu mới, góp phần để quân đội tự chủ về trang bị huấn luyện cho lực lượng không quân.