Đảng, Nhà nước ta luôn xác định: Nhân dân là nền tảng của cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh trật tự (ANTT), xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (ANTQ) là nhiệm vụ quan trọng, cơ bản, có tính chiến lược, do Đảng lãnh đạo, chính quyền quản lý, điều hành, lực lượng công an làm nòng cốt; phát huy vai trò của các cấp, ngành, đoàn thể quần chúng và quyền làm chủ của nhân dân. 

Với quan điểm “yên dân” là quốc sách, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị tham gia bảo đảm ANTT, cấp ủy Đảng, thủ trưởng công an các cấp xác định: Đổi mới trong phát động, duy trì phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ có ý nghĩa rất quan trọng, nhất là ở các địa bàn trọng điểm, chiến lược; phối hợp thực hiện đồng bộ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với bảo đảm quốc phòng-an ninh. Tại các địa bàn trọng điểm, chiến lược, các địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo… lực lượng công an các cấp chú trọng tuyên truyền, vận động nhân dân phát huy truyền thống cách mạng, tham gia đấu tranh với các hoạt động phá hoại, xuyên tạc chính sách đại đoàn kết dân tộc, chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước; thăm hỏi, tặng quà, vận động các già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc tôn giáo, người có uy tín, thành tích trong giữ gìn ANTT... tiếp tục gương mẫu, đi đầu vận động bà con, người thân, dòng họ... tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở.

Công an huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa phối hợp với công an xã vận động nhân dân ký cam kết không tàng trữ trái phép pháo nổ, vũ khí, công cụ hỗ trợ. Ảnh: Thanh Thái

Ở địa bàn nông thôn, lực lượng công an đẩy mạnh công tác vận động quần chúng. Hầu hết các "điểm nóng" tranh chấp, khiếu kiện được giải quyết theo hướng lấy công tác vận động, giải thích, thuyết phục quần chúng để "yên dân" là chính, tiếp đó mới tiến hành các biện pháp công tác khác, bảo đảm giữ vững ổn định chính trị, hạn chế gia tăng tình hình phức tạp hoặc phát sinh "điểm nóng".

Công an các cấp gắn kết chặt chẽ phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ với các phong trào cách mạng, các cuộc vận động lớn, tăng cường liên kết, phối hợp với các bộ, ngành, đoàn thể vận động toàn dân tham gia bảo vệ ANTQ. Qua phong trào, nhiều thuần phong mỹ tục, truyền thống tốt đẹp trong nhân dân được khôi phục, phát huy. Bộ Công an và công an các địa phương đã đổi mới, kiện toàn "Ban chỉ đạo thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ” từ Trung ương đến cơ sở; ký nhiều nghị quyết liên tịch, kế hoạch liên ngành vận động đoàn viên, hội viên, nhân dân tham gia phong trào bảo vệ ANTQ, đặc biệt đã phối hợp với Quân đội nhân dân thực hiện Quyết định 107/TTg của Thủ tướng Chính phủ về bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới đạt hiệu quả thiết thực.

Công an các cấp mở nhiều đợt vận động, tập trung giải quyết các vấn đề bức xúc, nổi cộm về ANTT; mở các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, tệ nạn xã hội để hỗ trợ, phát động quần chúng tham gia, nhất là đẩy mạnh phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm; quản lý, giáo dục, giúp đỡ người vi phạm pháp luật tại địa bàn dân cư. Qua phong trào và các đợt ra quân, khí thế, tinh thần làm chủ của quần chúng được khơi dậy, phát huy; các biện pháp phòng ngừa xã hội được chấn chỉnh, nhiều biện pháp, sáng kiến, kinh nghiệm, điển hình tiên tiến ra đời, khẳng định sức mạnh, hiệu quả kết hợp giữa biện pháp vận động quần chúng với các biện pháp công tác khác của ngành công an. Từ năm 2005 đến nay, Bộ Công an đã tặng gần 1.000 cờ thi đua, gần 4.000 bằng khen cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, nhằm ghi nhận, biểu dương, thúc đẩy phong trào phát triển lên một bước mới.

Lãnh đạo công an các cấp chú trọng chỉ đạo phát hiện, xây dựng, nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến theo hướng tự quản, tự phòng, tự bảo vệ ANTT ở cơ sở, có tính xã hội hóa ngày càng cao, như “Xây dựng cụm liên kết bảo vệ ANTT”, “Xây dựng phường, xã, cơ quan, doanh nghiệp, trường học an toàn không có tội phạm, ma túy”. Nhiều mô hình, điển hình, cách làm hiệu quả, phù hợp với từng vùng, lĩnh vực, chuyên đề công tác được công an các địa phương hướng dẫn, tổ chức thực hiện như: “Tổ liên gia tự quản”, “Dòng họ tự quản”, “Khu nội trú sinh viên an toàn, văn minh, không tội phạm, tệ nạn xã hội”… phát huy vai trò làm chủ, tính tích cực của nhân dân trong phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội, củng cố thế trận an ninh nhân dân vững mạnh từ cơ sở.

Những năm qua, Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an có nhiều chủ trương mới trong chỉ đạo xây dựng lực lượng chuyên trách, nòng cốt của phong trào ở cơ sở. Hệ thống tổ chức bộ máy chuyên trách làm công tác vận động quần chúng bảo vệ ANTT được kiện toàn thống nhất, trưởng thành về nhiều mặt, tham mưu cho lãnh đạo công an các cấp nhiều chủ trương, biện pháp mang tính chiến lược, cơ bản, tạo chuyển biến tích cực trong vận động toàn dân xây dựng phong trào bảo vệ ANTQ ở từng địa phương và trên toàn quốc.

Lực lượng nòng cốt bảo vệ ANTT ở cơ sở từng bước được củng cố, kiện toàn. Luật Công an nhân dân và Pháp lệnh Công an xã xác định: Công an xã là lực lượng vũ trang bán chuyên trách, là một cấp của ngành công an, có mô hình tổ chức thống nhất trong toàn quốc. Lực lượng bảo vệ dân phố, bảo vệ cơ quan doanh nghiệp cũng có các nghị định, thông tư hướng dẫn... điều chỉnh hoạt động. Công an xã, bảo vệ dân phố, bảo vệ cơ quan, doanh nghiệp... được xây dựng, củng cố về số lượng, chất lượng, phối hợp với dân quân tự vệ, thực sự làm nòng cốt và vận động quần chúng tham gia phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, giữ vững ANTT ở cơ sở, xây dựng nhiều bản làng, xóm phố, khu dân cư bình yên, cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị an toàn.

Thiếu tướng Trịnh Văn Thuận, Cục trưởng Cục Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc