QĐND - Mặc dù không phải là mùa mưa bão, nhưng liên tiếp những ngày qua, không khí lạnh tăng cường kết hợp gió mùa Đông Bắc mạnh gây lốc xoáy trên biển, làm chìm đắm nhiều tàu, thuyền, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Bất chấp sóng to gió lớn, hiểm nguy, các lực lượng Hải quân, Cảnh sát biển, Bộ đội biên phòng (BĐBP)… nỗ lực vượt sóng dữ đi cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả.

Hơn 60 tàu và 410 người bị nạn

Theo Phòng Cứu hộ, cứu nạn (Bộ tham mưu BĐBP) trong các ngày từ 16 đến 19-12, do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường kết hợp với gió mùa Đông Bắc mạnh từ cấp 7 đến cấp 9, trên biển Đông có biển động, lốc xoáy. Tính đến chiều 21-12, thời tiết xấu, biển động mạnh đã làm 61 tàu với 410 người gặp sự cố trên biển, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Cụ thể bị chìm 27 phương tiện (Quảng Ngãi 7, Đà Nẵng 5 tàu, Bà Rịa - Vũng Tàu 7, Bình Thuận 2)…; hư hỏng, mắc cạn trôi dạt 20 phương tiện; làm chết 6 người; hiện còn 48 người mất tích và chưa liên lạc được.    

Thiệt hại nghiêm trọng nhất là vụ chìm tàu Phú Tân (thuộc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam) chở 315 công-ten-nơ, bị hỏng máy chính, gặp sóng lớn, tàu bị lắc ngang, làm rơi nhiều công-ten-nơ xuống biển, khiến tàu bị nghiêng và chìm hồi 9 giờ 45 phút ngày 16-12 tại khu vực vịnh Bắc Bộ. Trên tàu có 27 người, mới có 4 người được cứu vớt; hiện 23 người mất tích và khả năng sống sót rất hiếm hoi. Tàu cá BV-4248 của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu bị sóng đánh chìm hồi 6 giờ ngày 17-12, tại khu vực Côn Đảo, trên tàu có 22 người, duy nhất chỉ có thuyền trưởng Đặng Thế Hoàng được tàu BV 3815  của ngư dân cứu sống lúc 8 giờ ngày 18-12; hiện 21 người đang mất tích.

Bộ đội Hải quân, Biên phòng giúp ngư dân cứu kéo tàu bị nạn tại khu vực đảo Bạch Long Vỹ

Thượng tá Lê Bá Tơ, Phó trưởng Phòng Cứu hộ, cứu nạn BĐBP cho biết: Các phương tiện bị nạn hầu hết ở vùng biển từ Quảng Bình đến Bà Rịa - Vũng Tàu. Không khí lạnh tăng cường kết hợp với gió mùa Đông Bắc là hiện tượng thời tiết bình thường trong dịp này, nên ngư dân thường chủ quan, ít đề phòng, trong khi đợt gió mùa này có cường độ mạnh, gây lốc xoáy tại nhiều khu vực, khiến nhiều tàu bị chìm. Theo số liệu lưu trữ của BĐBP, cũng trong tháng 12-1991, một đợt gió mùa Đông Bắc mạnh đã gây thiệt hại nghiêm trọng, làm chìm nhiều phương tiện trên biển, khiến 251 người chết và mất tích, trong đó tỉnh Quảng Ngãi 131 người, Quảng Nam-Đà Nẵng 55 người, Bình Thuận 27 người, Hải Phòng 25 người...

Đối với áp thấp nhiệt đới và bão, ngành khí tượng thủy văn thường có dự báo sớm; ngư dân biết được qua nhiều “kênh” thông tin và chủ động đi trú tránh, còn với gió mùa Đông Bắc, cơ quan khí tượng thường chỉ thông báo trước ít giờ; ngư dân thường chủ quan, không có các biện pháp đề phòng, nên tai nạn và thiệt hại rất bất ngờ.

Vượt hiểm nguy đi tìm kiếm cứu nạn

Đại tá Phạm Hoài Giang, Chánh văn phòng Ủy ban quốc gia TKCN cho biết: Trước diễn biến phức tạp của thời tiết khí hậu và thiệt hại về người, tài sản, Ủy ban quốc gia TKCN đã nắm chắc tình hình, chỉ đạo ứng phó, điều động lực lượng đi TKCN kịp thời; đề nghị Cục Lãnh sự Bộ Ngoại giao có công hàm thông báo cho một số nước trong khu vực tạo điều kiện cho ngư dân Việt Nam vào tránh trú khi thời tiết nguy hiểm. Văn phòng Ủy ban quốc gia TKCN chỉ đạo Trung tâm phối hợp cứu nạn hàng hải Việt Nam phát thông báo hàng hải; BĐBP duy trì liên lạc với tàu bị nạn, phối hợp các cơ quan chức năng và địa phương tăng cường quan sát phát hiện, huy động các phương tiện hoạt động gần các tàu bị nạn tham gia TKCN.

Bộ tư lệnh BĐBP đã có nhiều điện chỉ đạo BĐBP các tỉnh tuyến biển từ Hải Phòng đến Trà Vinh; các Hải đoàn Biên phòng 38, 48 thông báo cho các tàu thuyền đang hoạt động trên biển biết tình hình gió mùa, lốc xoáy và tăng cường quan sát, tổ chức TKCN số người còn mất tích trên biển. BĐBP đã điều động 18 phương tiện với gần 250 lượt cán bộ, chiến sĩ, huy động 26 lượt phương tiện của ngư dân, phối hợp cùng chính quyền địa phương, gia đình chủ tàu tổ chức tìm kiếm cứu vớt được 19 vụ, với 147 người. Các đồn biên phòng tổ chức tiếp nhận bố trí ăn nghỉ, chăm sóc y tế cho 89 ngư dân gặp thiên tai, tai nạn do các lực lượng khác bàn giao.

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh, Cục trưởng Cục Cảnh sát biển (Bộ Quốc phòng) cho biết: Trong những ngày qua, bất chấp sóng to, gió lớn, 5 tàu của lực lượng Cảnh sát biển liên tục tham gia TKCN trên các vùng biển từ Quảng Ninh đến Quảng Ngãi, trong đó có tàu Phú Tân bị nạn.

Quân chủng Hải quân cũng kịp thời huy động các lực lượng tàu trên biển đi TKCN. Cán bộ, chiến sĩ nêu cao tinh thần dũng cảm, khắc phục mọi khó khăn, gian khổ thực hiện nhiệm vụ. Tàu HQ-629 (Vùng C Hải quân) đang thực hiện nhiệm vụ trên biển được lệnh chuyển hướng đi TKCN tàu Phú Tân từ ngày 16-12; đến ngày 17-12, phát hiện 13 công-ten-nơ và 4 ghe cá, 1 phao bè tự thổi loại 6 người đã bị xẹp một nửa, trên phao không có người (đã được sử dụng), 1 xuồng cứu sinh màu đỏ cam bị vỡ cùng một số áo phao, phao tròn cứu sinh trôi dạt trên biển.      

Trong các ngày 20 và 21-12, tàu SAR 411 cùng các tàu Dynamic, HQ-629, hai tàu cảnh sát biển, một máy bay trực thăng của Công ty Bay dịch vụ miền Bắc (Tổng công ty Trực thăng Việt Nam) tiếp tục tìm kiếm xung quanh khu vực tàu Phú Tân bị chìm và khu vực đảo Cồn Cỏ, nhưng chỉ thấy nhiều công-ten-nơ nổi lập lờ trên mặt nước, không phát hiện nạn nhân nào. Tại khu vực hiện trường thời tiết xấu, sóng lớn, tầm nhìn hạn chế, gây khó khăn cho công tác tìm kiếm. Ba tàu khác của Bộ đội Hải quân là HQ-634, HQ-628, HQ-622 cũng đang tích cực mở rộng phạm vi tìm kiếm tại khu vực Quảng Ngãi, Bà Rịa - Vũng Tàu…, nơi các tàu cá bị chìm.

Tại khu vực quần đảo Trường Sa, những ngày qua có 11 tàu cá (của tỉnh Khánh Hòa và Bình Định) gặp sóng to, gió lớn, chủ tàu đề nghị được giúp đỡ. Bộ đội Hải quân và Biên phòng đã giữ liên lạc, hướng dẫn 11 tàu vào âu tàu Song Tử Tây và một số đảo lân cận tránh trú an toàn.

Sáng 19-12, Quân chủng Hải quân đã điều tàu HQ-736 đang làm nhiệm vụ đi cứu nạn khẩn cấp tàu cá BĐ-96321 tại phía bắc đảo Song Tử Tây (quần đảo Trường Sa). Đến 14 giờ 15 phút cùng ngày, tàu HQ-736 đã cứu vớt được 7 ngư dân của tàu cá BĐ-96321 bị chìm; đưa 7 ngư dân lên tàu chuyển về đảo Song Tử Tây chăm sóc sức khỏe. Ngày 20-12, tàu Trường Sa 08 đã đưa 7 ngư dân và kéo tàu BĐ-9632 vào bờ để bàn giao cho địa phương; dự kiến trưa nay (22-12) sẽ về đến Cam Ranh.

Hiện các tàu của Bộ đội Hải quân, Cảnh sát biển vẫn tiếp tục tham gia TKCN trong điều kiện thời tiết xấu, sóng gió cấp 7, cấp 8. Quân chủng thường xuyên duy trì số lượng tàu trực SSCĐ kết hợp TKCN trên các vùng biển và 17 tàu trực tìm kiếm cứu nạn tại các căn cứ… Các tàu Hải quân khi hoạt động trên biển đều được giao nhiệm vụ sẵn sàng tham gia TKCN khi có lệnh.

Theo cơ quan cứu hộ-cứu nạn BĐBP, đến chiều 21-12, mặc dù thời tiết trên nhiều vùng biển vẫn xấu, nhưng không có thêm tàu cá hoặc phương tiện nào đề nghị cứu hộ, cứu nạn. Các lực lượng chức năng đang tìm giải pháp sớm trục vớt hàng trăm công-ten-nơ (của tàu Phú Tân bị chìm) đang lơ lửng trên mặt nước, nhằm hạn chế thấp nhất tai nạn khi các tàu khác đâm, va phải.

Bài và ảnh: Quân Anh-Trịnh Dũng