Cần có cơ chế đặc thù

Công tác tận thu lâm sản tại các dự án xây dựng đường tuần tra biên giới cần khẩn trương, linh hoạt hơn

Kon Tum là địa bàn trọng điểm xây dựng tuyến đường tuần tra biên giới giai đoạn 2006-2010 theo Quyết định 313/QĐ-Ttg của Thủ tướng Chính phủ với 11/21 dự án. Tuy nhiên, thời gian qua, việc thi công tuyến đường trên địa bàn tỉnh này gặp một số khó khăn làm giảm tiến độ. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo Bộ Tổng tham mưu, Ban quản lý dự án đường tuần tra biên giới kiểm tra, phối hợp với địa phương xử lý vướng mắc...

Trọng điểm đầu tư nhưng tiến độ chậm

Theo báo cáo của Ban quản lý dự án 47, tỉnh Kon Tum hiện có tỷ trọng đầu tư xây dựng tuyến đường tuần tra biên giới (TTBG) lớn nhất, với 11 dự án trên tổng số 21 dự án đã thi công trên địa bàn 12 tỉnh biên giới. Do địa bàn thi công có nhiều khu vực rừng phòng hộ, rừng nguyên sinh, lâm trường, vườn quốc gia… nên các thủ tục thu hồi đất, thu hồi rừng, tận thu lâm sản, giải phóng mặt bằng… khá phức tạp. Từ cuối năm 2007 đến nay, Ban quản lý dự án 47 đã phải tiến hành hàng chục cuộc họp với địa phương để tháo gỡ khó khăn do cách hiểu các văn bản pháp luật còn khác nhau. Ví dụ, việc bồi thường về rừng nơi dự án đi qua, sau khi có đề nghị của Bộ Tổng tham mưu, trên cơ sở Luật Bảo vệ và phát triển rừng, xác định đường TTBG là dự án quốc phòng – an ninh nên công văn số 354/TB-UBND ngày 27-11-2007 của UBND tỉnh Kon Tum đã thống nhất “không đặt vấn đề bồi thường rừng”. Nhưng sau đó, tỉnh lại thay đổi quan điểm và đã 3 lần tổ chức họp HĐND bất thường, đưa ra yêu cầu phải bồi thường rừng. Vấn đề giải phóng mặt bằng, thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất triển khai chậm là do hồ sơ phải chuyển qua nhiều ban, ngành trong tỉnh. Trong khi đó, cách hiểu của các cơ quan chức năng lại không thống nhất.

Đặc biệt, từ đầu năm 2009 đến nay, UBND tỉnh Kon Tum đã đình chỉ thi công một số gói thầu vì cho rằng, các đơn vị quân đội chưa hoàn tất các thủ tục liên quan đã triển khai thi công. Có thông tin còn phản ánh nguy cơ các đơn vị quân đội tự ý khai thác gỗ, “tiếp tay” cho lâm tặc… Trước những vấn đề nêu trên, Đại tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo Ban quản lý dự án 47 phải làm việc với UBND tỉnh Kon Tum và các đơn vị, làm rõ tình hình.

Trung tá Phạm Đình Phơn, Chính trị viên Đồn biên phòng 711 cho biết: “Bộ đội biên phòng phối hợp với kiểm lâm, khu bảo tồn thiên nhiên, lâm trường… bảo vệ rừng rất chặt chẽ. Việc vận chuyển gỗ khai thác lại đi qua con đường độc đạo, không có các đơn vị quân đội thi công đường khai thác gỗ. Số gỗ mà các đơn vị thi công chặt hạ đều được lực lượng kiểm lâm, chủ rừng kiểm kê, đóng búa với sự chứng kiến của hàng chục đại diện ban, ngành địa phương trong quá trình bàn giao, cắm mốc giao đất tạm thời cho dự án. Đơn vị thi công chờ lực lượng tận thu lâm sản vào thu gom chứ không lấy hay vận chuyển gỗ ra ngoài. Cho đến nay, các lực lượng kiểm lâm, biên phòng cũng chưa phát hiện một trường hợp đơn vị thi công nào khai thác gỗ trái phép”. Trong chuyến đi kiểm tra việc xây dựng đường tuần tra biên giới tại miền Trung đầu năm 2009 Trung tướng Phạm Hồng Lợi, Phó tổng tham mưu trưởng khẳng định: Ngay từ những ngày đầu triển khai dự án, lãnh đạo Bộ Quốc phòng và Ban quản lý dự án 47 luôn yêu cầu các đơn vị thi công phải bảo vệ rừng, không được phép lấy gỗ, dù chỉ là một khúc gỗ nhỏ.

Những vấn đề cần tháo gỡ

Đồng chí Hà Ban, Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum cho biết thêm: Đầu năm 2009, tỉnh đã tổ chức một đoàn kiểm tra đi kiểm tra toàn bộ các tuyến đường TTBG đang thi công và thấy việc san ủi, chặt hạ gỗ khi chưa có giấy phép thu hồi đất ở một số dự án là có, song chưa phát hiện các đơn vị quân đội khai thác gỗ trái phép. Sau khi kiểm tra tình hình và làm việc với UBND tỉnh Kon Tum, Ban quản lý dự án 47, đồng chí Lê Vũ Bình, đại diện Văn phòng Chính phủ cho rằng: Việc cần có cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ xây dựng đường TTBG không chỉ bắt nguồn từ tính chất công trình quốc phòng – an ninh mà còn do kinh phí thực hiện dự án là tiền trái phiếu Chính phủ vay của dân, chậm ngày nào lãng phí ngày đó. Mặt khác, công trình đường TTBG có ý nghĩa kinh tế - xã hội rất lớn, càng triển khai sớm, càng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa nhanh hơn. Chính phủ cần cho phép thực hiện dự án song song với hoàn chỉnh hồ sơ, thủ tục. Khi dự án đi qua rừng quốc gia thì công tác tận thu lâm sản phải được tiến hành khẩn trương hơn, song song quá trình lập hồ sơ thu hồi giao đất với lập, thẩm định, phê duyệt và chỉ định đơn vị tận thu lâm sản, không chờ có quyết định giao đất mới triển khai việc tận thu lâm sản. Trên thực tế, nếu không có lực lượng thi công chặt hạ gỗ và mở đường thì lực lượng tận thu lâm sản cũng không có đường vào thu hồi gỗ nên cần có cơ chế phối hợp tốt hơn giữa hai lực lượng này.