Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov. Ảnh: AFP

Ngày 16-10, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nga Sergei Lavrov tuyên bố, Nga muốn có đầy đủ thông tin về kế hoạch triển khai các hệ thống thay thế cho kế hoạch “lá chắn tên lửa” của Mỹ tại châu Âu. Theo ông S. Lavrov, việc triển khai các hệ thống phòng thủ tên lửa mới sẽ không “làm phức tạp thêm vấn đề” giữa Nga và Mỹ. Tuy nhiên, các bước triển khai kế hoạch này cần được phía Mỹ thông báo rõ ràng với Nga.

Theo RIA Novosti, vào trung tuần tháng 9, Mỹ đã tuyên bố hủy bỏ kế hoạch triển khai các thành phần của hệ thống phòng thủ tên lửa khu vực thứ 3 tại Ba Lan và CH Czech.

Việc triển khai các thành phần của hệ thống “lá chắn tên lửa” tại châu Âu được lập kế hoạch từ thời cựu Tổng thống George Bush. Theo kế hoạch, hệ thống này bao gồm căn cứ radar tại CH Czech và các tên lửa đánh chặn tại Ba Lan. Chính quyền mới của Tổng thống Barack Obama muốn thay thế kế hoạch nói trên bằng việc triển khai các tổ hợp tên lửa phòng không hải quân SM-3.

Theo Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert Gates, từ năm 2015 Mỹ sẽ bắt đầu triển khai các tàu chiến trang bị tổ hợp SM-3 tại châu Âu. Và có thể các căn cứ trên mặt đất cũng sẽ được triển khai các hệ thống phòng thủ tên lửa tương tự. Tuy nhiên, thông tin chính xác về việc tổ hợp SM-3 được triển khai tại khu vực nào của châu Âu thì vẫn là điều bí mật. Ông R. Gates không khẳng định các tổ hợp SM-3 có thể được triển khai tại Ba Lan và CH Czech hay không?

Vào đầu tháng 10, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan Stanislaw Komorowski cho biết, nước này sẽ là trung tâm hậu cần cho các căn cứ tên lửa của Mỹ và SM-3 cũng sẽ được triển khai tại đây. Ngoài ra, Mỹ cũng đang tiến hành đàm phán với  Ukraine để triển khai một số thiết bị phát hiện và cảnh báo sớm tên lửa trên lãnh thổ nước này.

Nga luôn phản đối các phương án triển khai hệ thống “lá chắn tên lửa” trước đây của Mỹ. Các phương án này bao gồm việc bố trí các thành phần của hệ thống “lá chắn tên lửa” tại Ba Lan và CH Czech và việc Mỹ muốn sử dụng các trạm radar của Nga để đối phó với “hiểm họa” từ Iran – mục đích chính của việc triển khai “lá chắn tên lửa tại châu Âu. Sau khi Mỹ thay đổi kế hoạch của mình, Nga đã mở ra hướng mới cho việc triển khai hệ thống phòng thủ tại châu Âu của Mỹ. Tuy nhiên các phương án này phải có sự góp mặt của Nga. Thông tin trên đã được Tổng tư lệnh quân đội Nga Nikolai Makarov khẳng định.

Việc đàm phán thành lập một hệ thống phòng thủ tên lửa chung giữa Nga và Mỹ có thể sẽ không xảy ra. Tuy nhiên, trong chuyến viếng thăm chính thức Nga, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã tuyên bố, một hệ thống phòng thủ tên lửa chung có thể được triển khai với thành phần không chỉ có Mỹ và Nga, mà còn cả các quốc gia châu Âu.

Tuấn Sơn (theo Lenta)