Cuộc đời một điệp viên
QĐND - Nguyễn Đình Ngọc sinh ngày 13-8-1932, quê ở xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc Hà Nội). Thân sinh ra Ngọc là ông Nguyễn Đình Diệp, Trưởng trạm quân y Trung đoàn 121 thuộc hai tỉnh Vĩnh Yên-Phúc Yên. Thời kháng chiến chống Pháp, tháng 12-1947, ông Diệp bị giặc bắt. Chú bé liên lạc Nguyễn Đình Ngọc của trung đoàn cũng bị bắt theo cha. Vợ ông Diệp nghe tin chồng bị giặc bắn chết, con trai thì bị bắt giam ở Hà Nội nên đã đưa tiếp mấy người con về Hà Nội tìm Ngọc. Sau khi được thả, Ngọc về với mẹ và các em ở phố Hàm Long. Hai anh em Nguyễn Đình Ngọc, Nguyễn Đình Kim, đều là học sinh giỏi Trường Chu Văn An trong hậu địch, luôn nhắc nhở nhau vừa chăm chỉ học tập, vừa hoạt động trong phong trào học sinh kháng chiến của thanh niên, sinh viên, học sinh Hà Nội, tìm thời cơ trả thù cho cha. Năm 1950, chống phong trào bắt lính của giặc Pháp ở Hà Nội, Ngọc ra vùng tự do. Giám đốc Công an Liên khu 4 Nguyễn Hữu Khiếu, sau khi đã thẩm tra, thử thách người học sinh yêu nước Nguyễn Đình Ngọc, đã bố trí cho anh tham dự một lớp học đặc biệt về điệp báo của công an. Tháng 12-1953, Nguyễn Đình Ngọc được “đánh” vào hoạt động trong hậu địch ở Hà Nội. Ngọc đề nghị được mang bí danh Diệp Sơn để luôn nhớ tới cha và một người em đã mất, tên Sơn.
 |
| Thiếu tướng Nguyễn Đình Ngọc (đứng giữa) và một số bạn học cũ Trường THPT Chu Văn An trong một buổi gặp mặt tại trường. Ảnh: ĐỖ SÂM |
Trong một lần hoạt động, Nguyễn Đình Ngọc bị giặc Pháp bắt. Trả lời những nghi vấn của cơ quan phản gián, Ngọc chỉ khai:
- Mẹ và các em tôi hiện đang ở phố Hàm Long. Sống gian khổ ngoài kháng chiến, tôi bị lao phổi, nên phải tìm về với gia đình ở nội thành để chữa bệnh.
Không tìm được điều gì chứng tỏ Ngọc là Việt Minh, xác minh chính thức Ngọc bị nhiễm lao, giặc Pháp trả tự do cho anh. Tháng 7-1954, anh nhận lệnh di tản vào Sài Gòn. Ở Sài Gòn, Ngọc đã kết hôn với chị Trịnh Thị T, xuất thân từ một gia đình trí thức yêu nước Hà Nội. Do học xuất sắc, Ngọc được học bổng sang du học tại Pháp. Năm 1955, chị T cũng sang Pháp học rồi sinh cháu trai Nguyễn Đình H.
Thời gian học tại Trường Đại học Xoóc-bon (Sorbonne), một trường đại học danh tiếng với hơn 700 năm tuổi, Ngọc được cấp các bằng: Kỹ sư khí tượng thủy văn, Kỹ sư viễn thông, Kỹ sư đóng tàu, Tiến sĩ toán học, Tiến sĩ khí tượng học-động lực. Nguyễn Đình Ngọc đã tự học thông thạo các ngoại ngữ: Pháp, Anh, Nga, Đức. Cùng vợ, con sống ở An-tô-ni (Antony), một thành phố nằm ở phía Nam Pa-ri, nhưng người ta thấy anh quan hệ rất rộng, đi gần khắp nước Pháp và cả một số nước châu Âu khác như: Thụy Sĩ, Đức, Anh. Nguyễn Đình Ngọc được mời giảng cho các trường đại học: Poa-chi-ê (Poitiers), Ren-nơ (Rennes), Bờ-rét (Brest). Tại những nơi này, điệp viên Nguyễn Đình Ngọc vẫn liên lạc đều đặn với các đồng chí Chín Huỳnh(1), đồng chí Thành(2) do Trung ương Cục miền Nam cử sang.
Giữa năm 1966, đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh xâm lược miền Nam Việt Nam, điệp viên Diệp Sơn nhận lệnh trở về hoạt động tại Sài Gòn. Anh suy nghĩ: Hoạt động tình báo là một công việc thầm lặng, cực kỳ nguy hiểm. Đưa vợ con cùng về Việt Nam, chẳng may lộ, mình sẽ bị bắt và cả vợ con cũng bị hại theo.
Do đó, anh chỉ cho vợ biết có việc đi xa chứ chưa cho biết mình về Việt Nam. Về nước, anh xin làm giáo viên tại Trường Đại học Khoa học Sài Gòn (Trường Đại học KHTN, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh hiện nay). Ngoài việc giảng dạy ở trường, anh còn được mời cộng tác với nhiều cơ sở máy tính của chính phủ và các lực lượng quân đội, cảnh sát Sài Gòn và một số trung tâm điện tử của quân đội Mỹ. Là giáo sư từng giảng dạy ở nhiều trường đại học tại Pháp, Nguyễn Đình Ngọc được các nhà khoa học và sinh viên Sài Gòn rất mến mộ, không những chỉ vì tài năng mà còn cả vì đức tính khiêm tốn, mẫu mực, chân thực.
Đầu tháng 9-1969, được tin Bác Hồ qua đời, Giáo sư Nguyễn Đình Ngọc đeo băng đen trên áo, để tang Bác liền mấy tuần. Sau đó, trong một cuộc họp Hội đồng Giáo sư Trường Đại học Sài Gòn, Nguyễn Đình Ngọc đề xuất ý kiến để một phút mặc niệm lãnh tụ Hồ Chí Minh. Cả hội nghị đã đồng tình hưởng ứng.
Bạn bè còn quý Ngọc vì anh có biệt tài xem tướng số và đặc biệt là xem số tử vi. Anh đã dùng máy tính điện tử để nghiên cứu tử vi một cách khoa học, được nhiều người tin là “rất chính xác”. Chính nhờ những tài năng đặc biệt đó mà điệp viên Nguyễn Đình Ngọc đã quen nhiều rồi qua làm việc với các trung tâm máy tính của địch, nắm được nhiều thông tin quan trọng báo cáo ra Trung ương Cục miền Nam.
Sinh thời, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Phước Tân (Hai Tân) ở Bộ Công an năm nào cũng đến thăm gia đình Nguyễn Đình Ngọc. Anh Hai Tân cho biết:
- Trong mạng điệp báo mang mã số S60, Nguyễn Đình Ngọc là một điệp viên mẫu mực và có năng lực. Có lần, anh đã thông báo cho cấp trên biết trước chủ trương một cuộc tấn công của địch vào Bộ chỉ huy Trung ương Cục miền Nam. Căn cứ vào nguồn tin này, toàn thể cơ quan chỉ huy và các tài liệu quan trọng đã kịp thời được di chuyển, bảo đảm an toàn. Lần khác, Nguyễn Đình Ngọc đã báo cho Trung ương Cục biết trước âm mưu đảo chính của Lon-non nhằm lật đổ chính phủ Xi-ha-núc ở Cam-pu-chia. Vào khoảng cuối tháng 4-1975, tôi trực tiếp gặp anh Ngọc yêu cầu trong 5 ngày trả lời cho biết :"Liệu Mỹ có quay trở lại đánh miền Nam hay không?". Chỉ trước khi giải phóng Sài Gòn mấy ngày, ngày 26-4-1975, điệp viên Nguyễn Đình Ngọc đã trả lời cấp trên, khẳng định: "Mỹ không thể trở lại miền Nam Việt Nam". Điệp viên Nguyễn Đình Ngọc có quen biết một vài tướng lĩnh Sài Gòn. Nhận lệnh trên, trước ngày Tổng tấn công, Ngọc đã có những cuộc trao đổi riêng với số tướng lĩnh này nên ở một số hướng phòng ngự của địch, một số sĩ quan và binh lính đã nhận chỉ thị "án binh bất động". Chỉ thị này của cơ quan chỉ huy cấp trên quân đội Sài Gòn đã tạo điều kiện cho ta giảm bớt khó khăn trong giải phóng Sài Gòn, Gia Định trưa ngày 30-4-1975, tiến tới hoàn toàn giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
"Sao Khuê đất Việt" ngành công an
Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, khi đã được xác minh thời gian hoạt động điệp báo của mình, tháng 8-1977, Nguyễn Đình Ngọc nhận quân hàm Thiếu tá rồi được điều về làm việc ở Hà Nội. Ông được giao nhiệm vụ làm Cục phó rồi Cục trưởng Cục Khoa học viễn thông-tin học (Bộ Công an). Giáo sư Nguyễn Đình Ngọc là một trong những người đã đóng góp nhiều ý kiến quan trọng trong việc xây dựng chiến lược cho ngành Viễn thông-Tin học công an, ứng dụng tin học trong quản lý xuất nhập cảnh, thực hiện các dự án viễn thông khai thác đỉnh núi Bà Đen-Tây Ninh, đỉnh cao Ba Vì-Tam Đảo, dự án thông tin ra đảo Phú Quốc. Cuối năm 1994, ông được phong quân hàm Thiếu tướng rồi nhận quyết định làm Phó trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình quốc gia Công nghệ Thông tin, Phó chủ tịch Hội Vô tuyến điện tử Việt Nam. Ngoài ra, ông còn làm Hiệu trưởng Trường Đại học dân lập Tây Đô-Cần Thơ, Ủy viên Hội đồng quản trị kiêm Bí thư chi bộ Đảng Trường Đại học dân lập Thăng Long.
Giáo sư, Thiếu tướng tình báo Nguyễn Đình Ngọc vĩnh viễn từ biệt cõi đời ngày 2-5-2006. Ngày 27-5-2006, Hiệp hội Các doanh nghiệp phần mềm Việt Nam (VINASA) đã long trọng công bố giải thưởng "Sao Khuê đất Việt" cho 36 doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân xuất sắc có nhiều đóng góp cho hoạt động sản xuất phần mềm và ứng dụng công nghệ thông tin ở Việt Nam.
Giải "Sao Khuê đất Việt" cá nhân duy nhất thuộc về Giáo sư, Thiếu tướng Nguyễn Đình Ngọc, nguyên Cục trưởng Cục Khoa học viễn thông tin học (Bộ Công an).
Nhiều bài báo đã viết, nhiều bộ phim đã xây dựng những hình ảnh ca ngợi Giáo sư, Thiếu tướng tình báo Nguyễn Đình Ngọc.
Bạn bè, chiến hữu, đồng nghiệp vẫn thường gọi Nguyễn Đình Ngọc là một vị tướng tình báo xuất sắc, một nhà khoa học, một nhà giáo uyên thâm.
Ông chỉ luôn chân thành, khiêm tốn nhận mình là một con người bình thường.
Ông tâm sự: “Làm khoa học không phải để mong tìm kiếm vinh quang mà chủ yếu là để hoàn thành tốt nhiệm vụ”. Có lần ông nói với một nhà báo:
- Người cán bộ điệp báo như một ngọn đèn, dù công suất có lớn đến đâu cũng không thể có giá trị tự thân. Phải có một sợi dây liên lạc, một cách thức để truyền thông tin. Không có điều này, những thông tin mà người điệp báo thu thập được không có giá trị gì cả.
NAM TRUNG
---------
(1) Đồng chí Chín Huỳnh, nguyên Ủy viên Trung ương Cục miền Nam, có thời kỳ là Phó cục trưởng Cục Tình báo, Bộ Công an.
(2)Sau này, ông Thành vẫn đến thăm gia đình ông Nguyễn Đình Kim là em ruột ông Nguyễn Đình Ngọc ở Hà Nội.