QĐND - Thanh tra Chính phủ vừa thông báo Kết luận thanh tra số 2490/TB-TTCP về việc quản lý, sử dụng đất đai và một số dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh Đắc Nông giai đoạn 2004-2011. Nội dung kết luận nêu rõ: Công tác quản lý, sử dụng đất đai bị buông lỏng trong thời gian dài, có nhiều sai phạm, khuyết điểm. Các công ty lâm nghiệp năng lực yếu kém nhưng được giao quản lý diện tích rừng quá lớn, trong khi cơ chế quản lý rừng còn nhiều bất cập, hậu quả mất rừng, mất đất rừng nghiêm trọng. Nhiều doanh nghiệp được tỉnh cho thuê rừng, đất rừng để thực hiện dự án trồng cao su, trồng rừng, nhưng yếu kém cả về năng lực quản lý và khả năng tài chính nên không hiệu quả, để rừng bị mất vô tội vạ. Một số diện tích rừng giao triển khai dự án nằm sát biên giới nhưng không có văn bản thỏa thuận của các đơn vị quân đội, biên phòng. Hậu quả không chỉ để mất hàng nghìn héc-ta rừng, đất rừng, thất thoát một khối lượng lớn gỗ tận thu, mà tỉnh Đắc Nông còn để nợ đọng tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và giao tài sản trái quy định với tổng số tiền phải thu hồi cho ngân sách Nhà nước hơn 64 tỷ đồng.

Ảnh minh họa: Nguồn: congan.com.vn

Kết luận của Thanh tra Chính phủ cũng khẳng định, để xảy ra sai phạm trên, trách nhiệm thuộc về Thường trực UBND tỉnh Đắc Nông và người đứng đầu các sở, ngành liên quan.

Thực tế cho thấy, tình trạng thất thoát tài nguyên rừng, buông lỏng quản lý đất đai không chỉ xảy ra trên địa bàn tỉnh Đắc Nông mà đang là thực trạng đáng báo động ở nhiều địa phương trong cả nước, nhất là những nơi có nhiều tài nguyên rừng, tài nguyên đất. Chỉ tính tại địa bàn Tây Nguyên, theo thống kê của cơ quan chức năng, bình quân mỗi năm có tới 25 nghìn héc-ta rừng bị suy giảm vì các mục đích kinh tế-xã hội. Có những công ty lâm nghiệp trong thời gian ngắn để mất hàng nghìn héc-ta rừng như: Công ty Lâm nghiệp Cư M'lan (Đắc Lắc) từ năm 2008 đến nay để mất 7 nghìn héc-ta rừng; Công ty Lâm nghiệp Trường Xuân (Đắc Nông) từ năm 2008 đến 2013 có tới hơn 4,5 nghìn héc-ta rừng bị phá và lấn chiếm. 

Tình trạng mất rừng, buông lỏng quản lý đất đai không chỉ dẫn đến thất thoát tài nguyên quốc gia, mà còn gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội, như tranh chấp đất đai, khiếu kiện, khiếu nại kéo dài, phức tạp; nhiều vụ trở thành điểm nóng, khó xử lý dứt điểm, nhất là những vụ tranh chấp đất lâm nghiệp giữa người dân địa phương với các doanh nghiệp được chính quyền giao đất, giao rừng triển khai dự án...

Thời gian qua, Nhà nước ta đã có hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng khá chặt chẽ. Cùng với Luật Bảo vệ và phát triển rừng năm 2004, Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ thị quy định rất cụ thể, gần đây là Chỉ thị số 1685/CT-TTg ngày 27-9-2011 về việc chỉ đạo thực hiện các biện pháp bảo vệ rừng, ngăn chặn tình trạng phá rừng và chống người thi hành công vụ. Nhưng xem ra, tình trạng "nhờn" luật, "lách" luật, coi thường kỷ cương pháp luật trên lĩnh vực bảo vệ và phát triển rừng còn phổ biến, dẫn tới vi phạm tràn lan mà xử lý chưa triệt để. Trong khi hằng năm chúng ta phải chi khoản ngân sách không nhỏ bảo đảm cho công tác quản lý, bảo vệ rừng, nhưng rừng vẫn mất với số lượng lớn mà những tổ chức, cá nhân có trách nhiệm liên quan không bị xử lý nghiêm khắc.

Tục ngữ có câu "Thuốc đắng dã tật" - chỉ khi nào pháp luật về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng được thực thi nghiêm túc; người đứng đầu địa phương, tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và hộ gia đình được giao đất lâm nghiệp, giao rừng nhưng để rừng bị tàn phá, lấn chiếm phải chịu trách nhiệm cá nhân và bị xử lý nghiêm minh theo đúng quy định, không còn tình trạng "xuê xoa, bỏ qua" thì tài nguyên rừng mới được bảo vệ hiệu quả.

KIỀU BÌNH ĐỊNH