NỀN KINH TẾ XANH - CẦN HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ HƠN

Khi kinh tế-xã hội phát triển, khoa học kỹ thuật đạt nhiều tiến bộ, con người ngày càng ý thức hơn về bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Từ “xanh” được xuất hiện nhiều hơn, như: “kinh tế xanh”, “tăng trưởng xanh”, “công nghệ xanh”, “công nghiệp xanh”, “lối sống xanh”…

QĐND Online - Khi kinh tế-xã hội phát triển, khoa học kỹ thuật đạt nhiều tiến bộ, con người ngày càng ý thức hơn về bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Từ “xanh” được xuất hiện nhiều hơn, như: “kinh tế xanh”, “tăng trưởng xanh”, “công nghệ xanh”, “công nghiệp xanh”, “lối sống xanh”… Đặc biệt, trước tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu, tác hại của việc phát triển công nghệ “nâu” đang khiến tài nguyên khô kiệt, hậu quả xấu về môi trường, giải pháp “phát triển trước, xử lý hậu quả sau” đã không còn phù hợp nữa vì nguồn lực tự nhiên hạn chế và dân số tăng nhanh. Vì vậy, phải tìm ra con đường phát triển khác. Thế giới đã xác định, con đường đó chính là tăng trưởng xanh, vì tăng trưởng xanh đáp ứng được các thách thức: Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển trong khi bảo đảm các yêu cầu về môi trường để tiếp tục cung cấp nguồn lực cần thiết.

Tại Việt Nam, ngày 25-9-2012, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định phê duyệt “Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2050”. Các ngành, các cấp đã triển khai nhiều hoạt động để thực hiện chiến lược này. Tuy nhiên, đến nay, kết quả vẫn chưa được nhiều.

Ảnh minh họa: Diễn đàn doanh nghiệp.

Không ít người khi so sánh với một số nước trên thế giới đã tiến hành và tiếp cận được với tăng trưởng xanh tỏ ra băn khoăn, lo lắng về thực trạng ở Việt Nam. Nhiều người cho rằng, cần phải học tập, làm ngay theo những nước phát triển, những nước đã có thành công tốt trong tăng trưởng xanh. Cần sớm loại bỏ công nghệ lạc hậu, sử dụng nhiều tài nguyên để sử dụng công nghệ xanh. Việc lo lắng, thậm chí bức xúc trước kết quả chưa được như mong muốn ở Việt Nam là suy nghĩ tích cực. Tuy nhiên, với đặc điểm, điều kiện của Việt Nam hiện nay, nhiều chuyên gia cho rằng cần bình tĩnh và xem xét một cách khách quan hơn.

Có thể chỉ ra, điểm mạnh của Việt Nam là đã trải qua gần 30 năm đổi mới, thu được nhiều thành tựu kinh tế-xã hội quan trọng; là một nước thu hút lớn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam còn phụ thuộc nhiều vào khai thác thô, sử dụng nhiều tài nguyên thiên nhiên và năng lượng hóa thạch. Việt Nam lại là nước sản xuất nông nghiệp lớn, nền kinh tế năng suất thấp, trình độ công nghệ vẫn ở mức thấp nên suất tiêu hao nhiên liệu nhiều; cơ sở hạ tầng mềm cho tăng trưởng xanh chưa phát triển. Cùng với đó, nhận thức của người dân về vấn đề khí thải gây "hiệu ứng nhà kính" còn rất hạn chế.

Thực tế này cho thấy, Việt Nam còn rất nhiều yếu kém và thách thức phải vượt qua, việc chuyển đổi sang nền kinh tế xanh khó có thể tiến hành nhanh và hiện tại vẫn còn cách nền kinh tế xanh thực sự khá xa.

Tuy nhiên, chúng ta không thể nôn nóng, vội vàng, mà dẫn đến những đánh giá không chính xác về tiến trình phát cũng như quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh của đất nước. Việc thực hiện tăng trưởng xanh phải phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Do thúc đẩy tăng trưởng xanh đòi hỏi chi phí lớn và có sự đánh đổi mục tiêu với tăng trưởng nâu. Khi nền kinh tế có nền tảng vững chắc có thể thúc đẩy nhanh chuyển hướng sang nền kinh tế xanh, nhưng khi kinh tế còn hạn chế như Việt Nam hiện nay, việc này cần phải xem xét kỹ. Để chuyển nền kinh tế nâu sang kinh tế xanh, chúng ta phải sắp xếp lại nền kinh tế. Quá trình này sẽ buộc phải giảm tốc độ tăng trưởng hoặc tự nó làm giảm tăng trưởng trong ngắn hạn và sẽ ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của người lao động. Đối với Việt Nam, một nước thu nhập trung bình thấp, thì áp lực đẩy nhanh tăng trưởng để thoát khỏi đói nghèo và đuổi kịp các nước là rất cao. Chính vì vậy, cần phải chuyển hướng hài hòa, nếu không Việt Nam sẽ gặp những vấn đề xã hội do sự chuyển đổi này gây ra.

Mỗi người dân thay vì lo lắng, dè dặt với chuyển đổi sang nền kinh tế xanh của đất nước hãy tự giác góp phần nhỏ bé của mình vào quá trình này, đặc biệt là xanh hóa lối sống. Sống một cách tiết kiệm hơn với tài nguyên thiên nhiêu, chấp nhận chi phí có thể để tiêu dùng những sản phẩm xanh, tích cực tuyên truyền, vận động mọi người xung quanh cùng làm theo. Vì thực tế đang chỉ ra, quá trình này đòi hỏi phải có sự đổi mới thực sự trong tư duy và quyết liệt trong hành động.

XUÂN DŨNG